Sau sáp nhập, 17 trong 34 tỉnh, thành có ít nhất một sân bay dân dụng đang khai thác, 17 đơn vị còn lại chưa có. Năm đơn vị có hai sân bay nhờ gộp tỉnh: Thành phố Hồ Chí Minh (Tân Sơn Nhất, Côn Đảo), Đà Nẵng (Đà Nẵng, Chu Lai), Gia Lai (Pleiku, Phù Cát), Đắk Lắk (Buôn Ma Thuột, Tuy Hòa) và An Giang (Phú Quốc, Rạch Giá). Tên sân bay không đổi theo tỉnh mới; vé máy bay vẫn ghi tên sân bay như cũ.
Bảng trong bài tính các sân bay có chuyến bay thương mại thường lệ ở thời điểm viết, không tính sân bay chỉ dùng cho quân sự, trực thăng hay những dự án đang xây. Lịch bay, hãng khai thác và tần suất thay đổi theo mùa; trước khi đặt vé hãy kiểm trực tiếp trên kênh của hãng và của cảng hàng không. Phần sau bảng gợi ý sân bay gần nhất cho các tỉnh chưa có sân bay, và những điều đổi khác khi bạn tính đường đi theo bản đồ 34 tỉnh.
Sân bay đang khai thác theo tỉnh, thành mới
Cột thứ ba ghi sân bay nằm ở vùng tỉnh cũ nào, để bạn đối chiếu với thói quen gọi tên trước đây:
| Tỉnh, thành mới | Sân bay | Nằm ở vùng tỉnh cũ |
|---|---|---|
| Hà Nội | Nội Bài | Hà Nội |
| Quảng Ninh | Vân Đồn | Quảng Ninh |
| Hải Phòng | Cát Bi | Hải Phòng |
| Điện Biên | Điện Biên Phủ | Điện Biên |
| Thanh Hóa | Thọ Xuân | Thanh Hóa |
| Nghệ An | Vinh | Nghệ An |
| Quảng Trị | Đồng Hới | Quảng Bình |
| Huế | Phú Bài | Thừa Thiên Huế |
| Đà Nẵng | Đà Nẵng; Chu Lai | Đà Nẵng; Quảng Nam |
| Gia Lai | Pleiku; Phù Cát | Gia Lai; Bình Định |
| Đắk Lắk | Buôn Ma Thuột; Tuy Hòa | Đắk Lắk; Phú Yên |
| Khánh Hòa | Cam Ranh | Khánh Hòa |
| Lâm Đồng | Liên Khương | Lâm Đồng |
| TP Hồ Chí Minh | Tân Sơn Nhất; Côn Đảo | TP Hồ Chí Minh; Bà Rịa - Vũng Tàu |
| Cần Thơ | Cần Thơ | Cần Thơ |
| An Giang | Phú Quốc; Rạch Giá | Kiên Giang |
| Cà Mau | Cà Mau | Cà Mau |
Tổng cộng 22 sân bay trên 17 đơn vị. Những sân bay có đường bay quốc tế thường lệ tập trung ở các đô thị lớn và điểm du lịch: Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng, Cam Ranh, Phú Quốc, cùng một số sân bay khác có chuyến quốc tế theo mùa hoặc theo từng giai đoạn. Một nhận xét đáng chú ý: cả hai sân bay của An Giang mới đều nằm ở vùng Kiên Giang cũ, còn vùng An Giang cũ quanh Long Xuyên, Châu Đốc vẫn chưa có sân bay.
17 tỉnh, thành chưa có sân bay: bay đến đâu rồi đi tiếp
Gợi ý dưới đây dựa trên vị trí địa lý và trục đường chính; với người ở rìa tỉnh, sân bay ở tỉnh bên cạnh có khi gần hơn. Luôn tính cả thời gian đường bộ hai đầu trước khi chọn:
| Tỉnh, thành chưa có sân bay | Sân bay thường dùng | Ghi chú |
|---|---|---|
| Cao Bằng, Lạng Sơn | Nội Bài | Đi tiếp bằng quốc lộ, cao tốc phía Bắc |
| Tuyên Quang | Nội Bài | Vùng Hà Giang cũ đi xa thêm nhiều giờ đường đèo |
| Lào Cai | Nội Bài | Có cao tốc Nội Bài - Lào Cai; sân bay Sa Pa là dự án đang đầu tư |
| Lai Châu, Sơn La | Nội Bài hoặc Điện Biên Phủ | Sân bay Nà Sản ở Sơn La đã ngừng khai thác dân dụng từ lâu |
| Thái Nguyên, Phú Thọ, Bắc Ninh | Nội Bài | Nội Bài nằm sát các tỉnh này |
| Hưng Yên | Nội Bài hoặc Cát Bi | Vùng Thái Bình cũ thường gần Cát Bi hơn |
| Ninh Bình | Nội Bài, Cát Bi hoặc Thọ Xuân | Tùy ở vùng Hà Nam, Nam Định hay Ninh Bình cũ |
| Hà Tĩnh | Vinh | Vùng phía nam tỉnh có thể cân nhắc Đồng Hới |
| Quảng Ngãi | Chu Lai hoặc Pleiku | Vùng ven biển dùng Chu Lai; vùng Kon Tum cũ dùng Pleiku |
| Đồng Nai | Tân Sơn Nhất | Sân bay Long Thành đang xây dựng; vùng Bình Phước cũ cũng đi Tân Sơn Nhất |
| Tây Ninh | Tân Sơn Nhất | Vùng Long An cũ rất gần sân bay |
| Đồng Tháp, Vĩnh Long | Tân Sơn Nhất hoặc Cần Thơ | Ở phía Tiền Giang cũ gần Tân Sơn Nhất; phía Trà Vinh cũ gần Cần Thơ |
Nhìn theo bản đồ mới, các tỉnh chưa có sân bay tập trung ở ba nhóm: miền núi phía Bắc, đồng bằng sông Hồng quanh Hà Nội, và một số tỉnh Nam Bộ nằm trong tầm đường bộ của Tân Sơn Nhất hay Cần Thơ. Với nhóm thứ hai và thứ ba, không có sân bay riêng không phải là bất lợi lớn, vì đường bộ đến sân bay lớn chỉ mất một đến ba giờ.
Vì sao tên sân bay không đổi theo tỉnh mới
Mỗi sân bay mang một mã quốc tế ba chữ cái và một tên gọi gắn với địa danh nơi đặt sân bay: Phù Cát, Chu Lai, Tuy Hòa, Rạch Giá. Những tên này dùng trong hệ thống đặt chỗ toàn cầu, trên thẻ lên máy bay, tài liệu dẫn đường hàng không và hợp đồng của hãng bay. Đổi tên sân bay là một quy trình riêng của ngành hàng không, không đi theo việc sáp nhập tỉnh.
Vì vậy, khi tìm chuyến bay, bạn cứ tìm theo tên quen thuộc. Muốn đến Quy Nhơn, tìm sân bay Phù Cát chứ không tìm "sân bay Gia Lai". Muốn đến Tam Kỳ, Hội An phía nam, tìm Chu Lai hoặc Đà Nẵng. Muốn đến Phan Rang, tìm Cam Ranh. Phần mềm đặt vé không biết tỉnh mới của bạn tên gì, nhưng biết rất rõ tên sân bay.
Một điều nên lưu ý là cách gọi của người địa phương và trên biển chỉ đường có thể thay đổi dần, ví dụ thêm tên tỉnh mới trong các tài liệu hướng dẫn. Đó chỉ là cách mô tả, mã sân bay vẫn giữ nguyên.
Để quen tay khi đặt vé, có thể nhớ mã ba chữ cái của các sân bay nằm ở vùng tỉnh cũ đã nhập vào tỉnh khác: UIH là Phù Cát, TBB là Tuy Hòa, VCL là Chu Lai, VKG là Rạch Giá, VCS là Côn Đảo, VDH là Đồng Hới. Đây đều là những sân bay mà người tra cứu hay tìm nhầm theo tên tỉnh mới. Các sân bay lớn quen thuộc thì giữ mã như cũ: HAN là Nội Bài, SGN là Tân Sơn Nhất, DAD là Đà Nẵng, CXR là Cam Ranh, PQC là Phú Quốc, DLI là Liên Khương.
Những thay đổi thật sự khi tính chuyến bay theo bản đồ mới
Cùng tỉnh mà khác sân bay. Người ở Quy Nhơn và người ở Pleiku nay chung tỉnh Gia Lai nhưng mỗi nơi dùng một sân bay riêng, cách nhau cả trăm cây số đường đèo. Khi cơ quan tỉnh tổ chức hội nghị, khách từ xa cần biết hội nghị ở vùng nào để chọn đúng sân bay.
Đi công tác đến trung tâm hành chính mới. Trung tâm hành chính của Gia Lai đặt ở Quy Nhơn cũ, của Đắk Lắk ở Buôn Ma Thuột, của Quảng Trị ở Đồng Hới, của Lào Cai ở vùng Yên Bái cũ. Người làm việc với cơ quan tỉnh nên chọn sân bay gần trung tâm mới: Phù Cát, Buôn Ma Thuột, Đồng Hới; riêng Lào Cai thì bay Nội Bài rồi đi đường bộ.
Đặc khu thuộc thành phố lớn. Côn Đảo nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, Phú Quốc thuộc An Giang. Chuyến bay ra Côn Đảo xuất phát chủ yếu từ Tân Sơn Nhất và một số sân bay khác theo mùa; ngoài ra có thể đi tàu từ đất liền. Tàu ra đảo có bài riêng trong mục này.
Thủ tục không đổi. Đi máy bay nội địa vẫn dùng giấy tờ tùy thân hợp lệ theo quy định hiện hành, không cần giấy tờ ghi tỉnh mới. Căn cước ghi nơi cư trú cũ vẫn dùng bình thường để làm thủ tục bay.
Hành trình nhiều tỉnh: bay vào một sân bay, ra sân bay khác
Duyên hải và cao nguyên Gia Lai. Tỉnh Gia Lai mới trải từ biển Quy Nhơn lên cao nguyên Pleiku. Một hành trình hợp lý là bay vào Phù Cát, đi dọc biển rồi theo quốc lộ 19 lên Pleiku, và bay về từ sân bay Pleiku. Cách này tránh phải quay ngược đường đèo và tận dụng được hai sân bay của cùng một tỉnh.
Đắk Lắk từ Tuy Hòa lên Buôn Ma Thuột. Tương tự, Đắk Lắk mới có hai sân bay ở hai đầu: Tuy Hòa ở vùng biển và Buôn Ma Thuột trên cao nguyên. Hành trình một chiều qua quốc lộ 29 hoặc quốc lộ 25, 26 tùy hướng, rồi bay ra ở đầu kia, giúp tiết kiệm một ngày đi lại.
Quảng Trị và Huế. Từ Phong Nha, Đồng Hới vào Đông Hà rồi Huế là một trục du lịch quen. Bay vào Đồng Hới, bay ra Phú Bài, hoặc ngược lại, đều hợp lý vì hai sân bay cách nhau vài giờ đường bộ.
Lâm Đồng ba vùng. Lâm Đồng mới gồm cao nguyên Đà Lạt, vùng Đắk Nông cũ và vùng biển Bình Thuận cũ. Một chuyến đi cả ba vùng thường vào Liên Khương, ra Tân Sơn Nhất sau chặng Phan Thiết, hoặc tính thêm Buôn Ma Thuột nếu bắt đầu từ vùng Đắk Nông cũ.
An Giang đất liền và đảo. Phú Quốc và Rạch Giá cùng thuộc An Giang mới. Có thể bay vào Phú Quốc, đi tàu về Rạch Giá hoặc Hà Tiên, rồi đi đường bộ lên Châu Đốc, Long Xuyên và bay ra Cần Thơ.
Các dự án sân bay đang xây: đừng tính vào kế hoạch đi lại
Trên bản đồ quy hoạch có nhiều sân bay mới hoặc mở rộng: Long Thành ở Đồng Nai, Sa Pa ở Lào Cai, Phan Thiết ở vùng Bình Thuận cũ nay thuộc Lâm Đồng, cùng các dự án khác ở giai đoạn chuẩn bị. Khi nào chúng khai thác chuyến bay thương mại thì phụ thuộc tiến độ xây dựng, nghiệm thu và cấp phép, và mốc thời gian từng được công bố nhiều lần điều chỉnh.
Với người lập kế hoạch, cách an toàn là chỉ tính những sân bay đã có chuyến bay bán vé. Nghe tin "sắp có sân bay" thì chờ đến khi hãng bay mở bán vé trên kênh chính thức. Các trang du lịch, môi giới bất động sản hay dùng sân bay sắp mở để quảng cáo, nên nguồn cần tin là thông báo của cảng hàng không và cơ quan quản lý hàng không.
Riêng sân bay Nà Sản ở Sơn La, sân bay này đã ngừng khai thác dân dụng từ lâu; nhiều tài liệu cũ vẫn liệt kê, dễ gây nhầm cho người tra cứu. Người đi Sơn La, Mộc Châu vẫn bay Nội Bài rồi đi đường bộ theo quốc lộ 6, hoặc bay Điện Biên Phủ nếu điểm đến nằm ở phía tây bắc của tỉnh.
Câu hỏi thường gặp
Tỉnh nào có nhiều sân bay nhất sau sáp nhập?
Năm đơn vị có hai sân bay đang khai thác: Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Gia Lai, Đắk Lắk và An Giang. Chưa có đơn vị nào có ba sân bay dân dụng đang khai thác. Con số có thể thay đổi khi các sân bay mới đưa vào hoạt động.
Đi Phan Thiết, Mũi Né sau sáp nhập nên bay đến đâu?
Vùng Bình Thuận cũ nay thuộc Lâm Đồng, nhưng sân bay Liên Khương ở Đà Lạt khá xa Phan Thiết. Phần lớn du khách vẫn bay Tân Sơn Nhất rồi đi cao tốc, hoặc bay Cam Ranh nếu kết hợp hành trình Nha Trang. Theo dõi thông báo nếu sân bay Phan Thiết đưa vào khai thác dân dụng.
Đi Kon Tum bay sân bay nào?
Vùng Kon Tum cũ nay thuộc tỉnh Quảng Ngãi nhưng không có sân bay. Sân bay Pleiku là lựa chọn gần nhất theo đường bộ. Từ Quảng Ngãi mới, đi lên Kon Tum theo quốc lộ qua vùng núi, nên đừng tính quãng đường theo đường chim bay.
Vé máy bay có ghi tên tỉnh mới không?
Vé và thẻ lên máy bay ghi tên sân bay và mã sân bay, thường kèm tên thành phố quen gọi. Tên tỉnh mới không làm thay đổi các thông tin này. Khi khai báo hành trình cho cơ quan, nên ghi cả tên sân bay để tránh nhầm.
Ở Hà Tĩnh nên bay Vinh hay Đồng Hới?
Phần lớn Hà Tĩnh gần sân bay Vinh hơn, nhất là vùng phía bắc và trung tâm tỉnh. Vùng phía nam giáp Quảng Trị mới có thể tính thêm Đồng Hới tùy lịch bay. So thời gian đường bộ thực tế và số chuyến trong ngày rồi mới chọn.
Sân bay Chu Lai thuộc Đà Nẵng thì có tiện cho người Quảng Ngãi không?
Sân bay Chu Lai nằm ở vùng Quảng Nam cũ, sát ranh Quảng Ngãi, nên vẫn là sân bay gần nhất với nhiều khu vực của Quảng Ngãi mới. Việc sân bay thuộc Đà Nẵng về hành chính không ảnh hưởng đến người đi máy bay.