Từ 1/7/2025, các thành phố tỉnh lỵ không còn là đơn vị hành chính cấp huyện; mỗi thành phố cũ được sắp xếp thành vài phường, có nơi kèm một hai xã ven. Phần lớn các tỉnh giữ tên đô thị cũ cho phường lõi: thành phố Quy Nhơn cũ nay gồm các phường Quy Nhơn, Quy Nhơn Bắc, Quy Nhơn Nam, Quy Nhơn Đông, Quy Nhơn Tây; thành phố Nha Trang cũ gồm Nha Trang, Bắc Nha Trang, Nam Nha Trang, Tây Nha Trang. Một số nơi lại đặt tên phường mới theo địa danh lịch sử hoặc danh nhân, như Phố Hiến, Sơn Nam ở Hưng Yên hay Hạc Thành ở Thanh Hóa.
Bài này tập trung vào 34 đô thị đang là nơi đặt cơ quan cấp tỉnh. Danh sách phường được đối chiếu theo bảng chuyển đổi xã, phường cũ – mới; một phường mới có thể nhận thêm phần đất từ xã lân cận ngoài thành phố cũ, và ngược lại, nên chỗ nào ranh không trùng khít, bài ghi "chủ yếu gồm".
Mười chín tỉnh mới: khu trung tâm nay gồm những phường nào
Bảng sau dành cho mười chín tỉnh hình thành từ sáp nhập. Cột thứ hai là đô thị cũ được chọn làm trung tâm; cột thứ ba là các phường mới chủ yếu hình thành từ đô thị đó:
| Tỉnh mới | Đô thị trung tâm (cũ) | Nay chủ yếu gồm các phường |
|---|---|---|
| Tuyên Quang | TP Tuyên Quang | Minh Xuân, Nông Tiến, An Tường, Bình Thuận, Mỹ Lâm |
| Lào Cai | TP Yên Bái | Yên Bái, Nam Cường, Âu Lâu, Văn Phú |
| Thái Nguyên | TP Thái Nguyên | Phan Đình Phùng, Gia Sàng, Quyết Thắng, Quan Triều, Tích Lương, Linh Sơn |
| Phú Thọ | TP Việt Trì | Việt Trì, Nông Trang, Thanh Miếu, Vân Phú |
| Bắc Ninh | TP Bắc Giang | Bắc Giang, Đa Mai, Tân Tiến, Tiền Phong và một số phường lân cận |
| Hưng Yên | TP Hưng Yên | Phố Hiến, Sơn Nam, Hồng Châu |
| Ninh Bình | TP Hoa Lư (gồm TP Ninh Bình cũ) | Hoa Lư, Đông Hoa Lư, Nam Hoa Lư, Tây Hoa Lư |
| Quảng Trị | TP Đồng Hới | Đồng Hới, Đồng Sơn, Đồng Thuận |
| Quảng Ngãi | TP Quảng Ngãi | Cẩm Thành, Nghĩa Lộ, Trương Quang Trọng |
| Gia Lai | TP Quy Nhơn | Quy Nhơn, Quy Nhơn Bắc, Quy Nhơn Nam, Quy Nhơn Đông, Quy Nhơn Tây |
| Đắk Lắk | TP Buôn Ma Thuột | Buôn Ma Thuột, Tân Lập, Tân An, Thành Nhất, Ea Kao |
| Khánh Hòa | TP Nha Trang | Nha Trang, Bắc Nha Trang, Nam Nha Trang, Tây Nha Trang |
| Lâm Đồng | TP Đà Lạt | Xuân Hương – Đà Lạt, Cam Ly – Đà Lạt, Lâm Viên – Đà Lạt, Xuân Trường – Đà Lạt, Lang Biang – Đà Lạt |
| Đồng Nai | TP Biên Hòa | Biên Hòa, Trấn Biên, Tam Hiệp, Long Bình, Trảng Dài, Hố Nai, Long Hưng, Phước Tân, Tam Phước, Tân Triều |
| Tây Ninh | TP Tân An | Tân An, Long An, Khánh Hậu |
| Đồng Tháp | TP Mỹ Tho | Mỹ Tho, Đạo Thạnh, Mỹ Phong, Thới Sơn, Trung An |
| Vĩnh Long | TP Vĩnh Long | Long Châu, Phước Hậu, Thanh Đức, Tân Hạnh, Tân Ngãi |
| An Giang | TP Rạch Giá | Rạch Giá, Vĩnh Thông |
| Cà Mau | TP Cà Mau | An Xuyên, Lý Văn Lâm, Tân Thành, Hòa Thành |
Số phường của mỗi đô thị khác nhau khá xa: Biên Hòa cũ là đô thị lớn nên chia thành khoảng mười phường, trong khi Rạch Giá cũ gom gọn vào hai phường. Số phường nhiều hay ít phản ánh quy mô dân số và diện tích của đô thị cũ, không phản ánh tầm quan trọng của trung tâm.
Một vài phường ở bảng nhận thêm đất từ xã ven của huyện cũ. Vì thế khi tra một địa chỉ cụ thể ở rìa đô thị, nên tra theo tên phường, xã cũ của chính địa chỉ đó thay vì suy từ tên thành phố.
Sáu thành phố trực thuộc trung ương và năm tỉnh giữ nguyên có tỉnh lỵ là thành phố
Với sáu thành phố trực thuộc trung ương, khu trung tâm trước đây là các quận lõi; từ 1/7/2025 quận cũng bị bỏ. Một số ví dụ khu lõi cũ nay chủ yếu thuộc phường nào:
- Hà Nội: khu Ba Đình, Hoàn Kiếm cũ nay gồm các phường Ba Đình, Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Hồng Hà, Ngọc Hà, Giảng Võ, Ô Chợ Dừa.
- Hải Phòng: khu Hồng Bàng, Ngô Quyền, Lê Chân cũ nay gồm các phường Hồng Bàng, Hồng An, Ngô Quyền, Gia Viên, Lê Chân, An Biên.
- Huế: hai quận Phú Xuân và Thuận Hóa (lập đầu năm 2025) nay chia thành các phường như Phú Xuân, Kim Long, Hương An, Thuận Hóa, Vỹ Dạ, An Cựu, Thủy Xuân.
- Đà Nẵng: khu Hải Châu cũ nay chủ yếu thuộc phường Hải Châu và phường Hòa Cường.
- TP Hồ Chí Minh: quận 1 cũ nay gồm các phường Sài Gòn, Bến Thành, Tân Định, Cầu Ông Lãnh.
- Cần Thơ: quận Ninh Kiều cũ nay gồm các phường Ninh Kiều, Cái Khế, Tân An, An Bình.
- Các tỉnh giữ nguyên: thành phố Thanh Hóa cũ chủ yếu thành các phường Hạc Thành, Hàm Rồng, Đông Sơn, Đông Quang, Đông Tiến, Nguyệt Viên, Quảng Phú; thành phố Vinh cũ thành Thành Vinh, Trường Vinh, Vinh Hưng, Vinh Phú, Vinh Lộc; thành phố Hạ Long cũ thành các phường như Hạ Long, Hồng Gai, Bãi Cháy, Cao Xanh, Hà Lầm, Hà Tu, Tuần Châu, Việt Hưng, Hoành Bồ.
Danh sách các tỉnh giữ nguyên còn lại (Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Cao Bằng, Lạng Sơn, Hà Tĩnh) được trình bày ở bài riêng về mười một tỉnh, thành không sáp nhập.
Ba kiểu đặt tên phường cho khu trung tâm
Giữ tên đô thị, thêm phương hướng. Đây là kiểu dễ nhớ nhất: Quy Nhơn Bắc, Quy Nhơn Nam; Bắc Nha Trang, Nam Nha Trang; Đông Hà, Nam Đông Hà ở Quảng Trị; Bắc, Nam, Đông Gia Nghĩa ở Lâm Đồng. Người ngoài nhìn tên là biết ngay phường nằm trong đô thị cũ nào. Lưu ý thứ tự chữ không thống nhất giữa các tỉnh: chỗ ghi "Quy Nhơn Bắc", chỗ ghi "Bắc Nha Trang", nên chép đúng từng chữ khi ghi địa chỉ.
Ghép tên đô thị vào tên phường cũ. Đà Lạt chọn cách gắn đuôi: Xuân Hương – Đà Lạt, Lâm Viên – Đà Lạt, Cam Ly – Đà Lạt. Cách này giữ được tên quen thuộc trong lòng đô thị, đồng thời tránh trùng với các xã, phường cùng tên ở nơi khác trong tỉnh Lâm Đồng mở rộng.
Đặt tên mới theo lịch sử hoặc danh nhân. Hưng Yên dùng Phố Hiến, Sơn Nam, gợi lại thương cảng và trấn Sơn Nam xưa; Thanh Hóa dùng Hạc Thành, tên gọi xưa gắn với thành Thanh Hóa bên sông Hạc; Thái Nguyên có phường Phan Đình Phùng; Quảng Ngãi có phường Trương Quang Trọng. Kiểu này khiến người ở xa khó đoán phường nằm ở đâu nếu không tra, nên khi gửi thư cho cơ quan tỉnh, đừng tự suy ra tên phường từ tên tỉnh.
Cách ghi địa chỉ một nơi ở khu trung tâm tỉnh cho đúng
Địa chỉ mới chỉ còn ba cấp chính: số nhà và đường, phường hoặc xã, tỉnh hoặc thành phố trực thuộc trung ương. Áp dụng cho khu trung tâm tỉnh như sau:
- Bỏ tên thành phố cũ khỏi cấp hành chính: không ghi "phường X, thành phố Quy Nhơn"; ghi "phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai".
- Tra đúng phường mới theo phường cũ: lấy tên phường cũ in trên giấy tờ, đối chiếu bảng sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh để ra phường mới.
- Giữ nguyên tên đường và số nhà nếu chưa có thông báo đổi. Việc sắp xếp đơn vị hành chính không tự động đổi tên đường.
- Ghi tên tỉnh mới: với bảy tỉnh có tên khác nơi đặt trung tâm, đây là chỗ hay sai nhất, ví dụ Đồng Hới phải ghi tỉnh Quảng Trị, Mỹ Tho phải ghi tỉnh Đồng Tháp, Tân An phải ghi tỉnh Tây Ninh.
- Khi chưa chắc, ghi thêm tên cũ trong ngoặc ở thư từ thông thường, ví dụ "phường Rạch Giá (TP Rạch Giá cũ), tỉnh An Giang". Với hồ sơ hành chính, theo đúng mẫu của nơi tiếp nhận.
Những tên phường trùng nhau giữa các khu trung tâm
Phường Tân An. Có ở khu Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk), khu Ninh Kiều (Cần Thơ) và cả khu Bắc Giang (Bắc Ninh); ngoài ra phường Tân An ở Tây Ninh mới là lõi của đô thị Tân An cũ. Bốn phường cùng tên ở bốn tỉnh, thành khác nhau.
Phường Bình Thuận. Một phường ở khu Tuyên Quang cũ, một phường ở khu Phan Thiết cũ thuộc Lâm Đồng. Người thấy chữ "Bình Thuận" dễ nghĩ ngay tới tỉnh cũ ở Nam Trung Bộ.
Phường Thống Nhất, An Phú, Phú Lợi, Long Bình. Thống Nhất có ở Pleiku (Gia Lai) và Hòa Bình cũ (Phú Thọ). An Phú có ở Pleiku và khu Thuận An cũ (TP Hồ Chí Minh). Phú Lợi có ở Thủ Dầu Một cũ (TP Hồ Chí Minh) và Sóc Trăng cũ (Cần Thơ). Long Bình có ở Biên Hòa (Đồng Nai) và khu Thủ Đức cũ (TP Hồ Chí Minh).
Phường Quảng Phú, Đông Sơn. Quảng Phú có ở Thanh Hóa và ở Tam Kỳ cũ (Đà Nẵng). Đông Sơn là phường ở Thanh Hóa, trong khi ở Quảng Ngãi cũng có xã Đông Sơn hình thành một phần từ đất thành phố Quảng Ngãi cũ.
Cách tránh nhầm. Không bao giờ dùng tên phường đứng một mình. Trong mọi biểu mẫu, đơn hàng, công văn, hãy đi kèm tên tỉnh mới; khi tra trên bản đồ hoặc hệ thống, gõ cả tên phường và tên tỉnh. Hệ thống mã đơn vị hành chính cấp xã mới cũng giúp phân biệt khi phần mềm hỗ trợ chọn theo danh mục.
Khi nào bạn thật sự cần tên phường của khu trung tâm
Phần lớn thời gian, nói "lên Nha Trang", "về Quy Nhơn" là đủ. Tên phường chỉ quan trọng khi thông tin phải đi vào một hệ thống: hồ sơ hành chính, đơn hàng, hợp đồng, đăng ký lưu trú, hồ sơ nhập học, giấy giới thiệu công tác. Hệ thống của cơ quan nhà nước, ngân hàng, đơn vị vận chuyển đã hoặc đang chuyển sang danh mục đơn vị hành chính mới, và một số chỉ cho chọn tên mới.
Người hay cần tên phường khu trung tâm nhất là người đến làm việc với cơ quan tỉnh, người gửi công văn, người đặt chỗ ở gần trụ sở để đi họp, và người chuyển nhà theo cơ quan về trung tâm mới. Với nhóm cuối, nên tra tên phường của cả nơi ở cũ lẫn nơi ở mới trước khi làm thủ tục thay đổi nơi cư trú, để điền đúng ngay từ đầu.
Với người viết tài liệu, làm bản đồ hay soạn bài giảng, nên dùng song song tên đô thị cũ và tên phường mới trong giai đoạn đầu: tên đô thị giúp người đọc định vị, tên phường giúp tài liệu đúng về mặt hành chính.
Câu hỏi thường gặp
Phường mang tên thành phố cũ có phải trùng khít với thành phố cũ không?
Không. Phường mang tên đô thị cũ, như phường Nha Trang hay phường Việt Trì, thường chỉ là một phần của thành phố cũ, thường là khu lõi. Thành phố cũ được chia cho vài phường, nên một địa chỉ "thành phố Nha Trang" trước đây có thể nay thuộc Bắc Nha Trang, Nam Nha Trang hay Tây Nha Trang.
Vì sao Đà Lạt có tên phường dài kèm chữ "Đà Lạt"?
Tỉnh Lâm Đồng mới gồm cả Đắk Nông và Bình Thuận cũ, nên số đơn vị cấp xã lớn và dễ trùng tên. Gắn đuôi "Đà Lạt" giúp phân biệt các phường của đô thị Đà Lạt cũ với địa danh cùng tên ở nơi khác, đồng thời giữ được tên quen thuộc như Xuân Hương, Lâm Viên, Cam Ly.
Thành phố Ninh Bình có còn không?
Ngay trước đợt sắp xếp cấp tỉnh, thành phố Ninh Bình và huyện Hoa Lư đã được nhập thành thành phố Hoa Lư. Từ 1/7/2025, thành phố Hoa Lư cũng không còn là đơn vị hành chính; khu vực này được chia thành các phường Hoa Lư, Đông Hoa Lư, Nam Hoa Lư, Tây Hoa Lư thuộc tỉnh Ninh Bình mới.
Khu trung tâm có phường nào là xã không?
Có một số trường hợp phần đất ven của thành phố cũ được gộp với xã lân cận thành xã mới, ví dụ xã đảo Nhơn Châu (Cù Lao Xanh) của Quy Nhơn cũ vẫn là xã. Vì vậy không phải mọi địa chỉ từng thuộc "thành phố" đều nay là phường; cần tra theo tên cũ cụ thể.
Tên phường mới có thay đổi tiếp không?
Tên và ranh giới phường do nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định. Muốn đổi phải có văn bản mới. Trong thực tế, các tỉnh có thể điều chỉnh cục bộ sau một thời gian vận hành, nên với hồ sơ quan trọng, hãy kiểm tên phường trên cổng thông tin của tỉnh tại thời điểm làm.
Trụ sở ủy ban tỉnh nằm ở phường nào?
Mỗi tỉnh khác nhau và một số cơ quan còn làm việc tại nhiều địa điểm trong giai đoạn chuyển tiếp. Cách chắc nhất là xem mục liên hệ trên cổng thông tin điện tử của tỉnh mới, nơi ghi địa chỉ chính thức theo tên phường mới.