Tỉnh An Giang mới gồm tỉnh An Giang và tỉnh Kiên Giang cũ, hợp nhất từ ngày 1/7/2025; tên tỉnh là An Giang, còn trung tâm hành chính – chính trị đặt tại Kiên Giang cũ, tức khu vực Rạch Giá. Theo bảng đối chiếu trang dùng, tỉnh có 102 đơn vị cấp xã: 14 phường, 85 xã và ba đặc khu Phú Quốc, Kiên Hải, Thổ Châu. Đây là tỉnh có nhiều đặc khu nhất cả nước sau sắp xếp.
Tỉnh mới nối vùng đầu nguồn nơi sông Tiền, sông Hậu chảy vào Việt Nam với bờ biển vịnh Thái Lan và hàng trăm hòn đảo. Câu hỏi được tìm nhiều nhất là "Phú Quốc thuộc tỉnh nào" và "Long Xuyên còn là tỉnh lỵ không". Hồ sơ này trả lời trực tiếp, rồi tóm tắt đơn vị cũ, địa hình, văn hoá, kinh tế, đường đi và các lưu ý khi tra địa chỉ.
An Giang mới gồm những đơn vị cũ nào
Các đơn vị cấp huyện trước 1/7/2025:
| Tỉnh cũ | Đơn vị cấp huyện | Vùng |
|---|---|---|
| An Giang | Thành phố Long Xuyên, thành phố Châu Đốc, thị xã Tân Châu, thị xã Tịnh Biên, các huyện An Phú, Phú Tân, Châu Phú, Châu Thành, Chợ Mới, Thoại Sơn, Tri Tôn | Đầu nguồn sông Tiền, sông Hậu; vùng Bảy Núi giáp Campuchia |
| Kiên Giang | Thành phố Rạch Giá, thành phố Hà Tiên, thành phố Phú Quốc, các huyện Kiên Lương, Hòn Đất, Tân Hiệp, Châu Thành, Giồng Riềng, Gò Quao, An Biên, An Minh, U Minh Thượng, Vĩnh Thuận, Giang Thành, Kiên Hải | Ven biển vịnh Thái Lan, tứ giác Long Xuyên, vùng U Minh, quần đảo |
Thành phố Rạch Giá cũ nay là hai phường Rạch Giá và Vĩnh Thông. Thành phố Long Xuyên cũ thành các phường Long Xuyên, Bình Đức, Mỹ Thới và một phần thuộc xã Mỹ Hòa Hưng. Thành phố Phú Quốc cũ trở thành đặc khu Phú Quốc; huyện Kiên Hải thành đặc khu Kiên Hải; quần đảo Thổ Chu được lập thành đặc khu Thổ Châu.
Cả hai tỉnh cũ đều có huyện Châu Thành. Khi tra một địa chỉ cũ "huyện Châu Thành", cần xem tỉnh cũ là An Giang hay Kiên Giang.
Rạch Giá làm trung tâm, Long Xuyên vẫn là đô thị lớn
Nghị quyết sắp xếp giữ tên An Giang và đặt trung tâm chính trị – hành chính tại Kiên Giang cũ. Rạch Giá nằm bên bờ vịnh Thái Lan, là đầu mối đi Phú Quốc, Nam Du, Hòn Sơn bằng tàu cao tốc, có sân bay nội địa nhỏ. Long Xuyên, tỉnh lỵ An Giang cũ, nằm bên sông Hậu, vẫn là đô thị lớn với trường đại học, bệnh viện và thương mại phục vụ vùng đầu nguồn.
Khoảng cách giữa Long Xuyên và Rạch Giá theo quốc lộ 80, quốc lộ 61 hoặc cao tốc Lộ Tẻ – Rạch Sỏi không quá xa so với nhiều tỉnh ghép khác. Người ở vùng biên giới như An Phú, Tân Châu, Tịnh Biên, Tri Tôn và ở đặc khu đảo là nhóm đi xa nhất. Phần lớn thủ tục cá nhân làm ở cấp xã hoặc trực tuyến; các đặc khu có bộ máy hành chính riêng nên người dân trên đảo ít phải vào đất liền vì thủ tục.
Trong giai đoạn chuyển tiếp, một số sở, ngành có thể giữ điểm làm việc ở Long Xuyên. Xem thông báo trên cổng thông tin điện tử của tỉnh trước khi nộp hồ sơ trực tiếp. Châu Đốc, Tân Châu ở đầu nguồn và Hà Tiên ở ven biển vẫn là các đô thị biên giới quan trọng, nơi người dân vùng xa tìm đến bệnh viện, chợ đầu mối và bến xe.
Địa hình: đầu nguồn, tứ giác Long Xuyên và biển đảo
Đầu nguồn sông Mê Kông. Sông Tiền chảy vào Việt Nam ở vùng Tân Châu, sông Hậu ở vùng Châu Đốc, An Phú. Đây là nơi lũ về sớm nhất mỗi năm; "mùa nước nổi" thường từ khoảng tháng 8 đến tháng 11 mang phù sa và cá linh.
Bảy Núi. Vùng Tịnh Biên, Tri Tôn có cụm núi thấp gọi chung là Thất Sơn, trong đó núi Cấm cao nhất, khoảng hơn 700 m. Núi Sam ở Châu Đốc thấp hơn nhưng nổi tiếng vì quần thể di tích dưới chân núi.
Tứ giác Long Xuyên và vùng U Minh. Phần đồng bằng giữa Châu Đốc, Long Xuyên, Rạch Giá, Hà Tiên là vùng trũng đất phèn đã được khai thác thành vựa lúa nhờ hệ thống kênh như Vĩnh Tế, Rạch Giá – Hà Tiên. Phía nam Kiên Giang cũ có vùng U Minh Thượng với rừng tràm trên đất than bùn, nay là vườn quốc gia.
Biển đảo. Bờ biển vịnh Thái Lan với Hà Tiên, Kiên Lương, Hòn Đất, An Biên, An Minh; ngoài khơi là đảo Phú Quốc lớn nhất Việt Nam, quần đảo Nam Du, Hải Tặc, Bà Lụa, Hòn Sơn và quần đảo Thổ Chu xa nhất về phía tây nam.
Văn hoá: bốn cộng đồng Kinh, Khmer, Hoa, Chăm
An Giang mới là địa bàn chung sống lâu đời của người Kinh, Khmer, Hoa và Chăm. Người Khmer tập trung ở Tri Tôn, Tịnh Biên, Châu Thành, Gò Quao, Giồng Riềng, với chùa Khmer, lễ hội Chôl Chnăm Thmây, Sen Đôn ta và hội đua bò Bảy Núi. Người Chăm sống quanh vùng Tân Châu, An Phú, Châu Phú với các thánh đường Hồi giáo và nghề dệt thổ cẩm. Người Hoa có mặt ở Hà Tiên, Rạch Giá, Châu Đốc, Long Xuyên.
Lễ hội vía Bà Chúa Xứ núi Sam ở Châu Đốc được UNESCO ghi danh vào danh sách di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại cuối năm 2024. Khu di tích Óc Eo – Ba Thê ở vùng Thoại Sơn là di chỉ quan trọng của văn hoá Óc Eo, vương quốc Phù Nam thế kỷ 1 – 7. Hà Tiên gắn với họ Mạc khai phá vùng đất từ thế kỷ 18 và "Hà Tiên thập cảnh" trong thi ca. Rạch Giá có đình Nguyễn Trung Trực, gắn với người anh hùng chống Pháp thế kỷ 19.
Những nét văn hoá này đã có trước sáp nhập và không thay đổi theo ranh giới mới. Khi tham quan chùa, thánh đường, miếu, nên ăn mặc kín đáo và tôn trọng quy định của nơi đó.
Kinh tế ở mức tổng quan
Các mảng chính kế thừa từ hai tỉnh cũ; số liệu tổng hợp của tỉnh mới nên lấy từ báo cáo chính thức khi được công bố:
- Lúa gạo: An Giang và Kiên Giang cũ đều thuộc nhóm tỉnh dẫn đầu cả nước về sản lượng lúa; tỉnh mới là một vựa lúa rất lớn của đồng bằng sông Cửu Long.
- Thủy sản: nuôi cá tra, cá basa ven sông Hậu ở An Giang cũ; đánh bắt hải sản ở Rạch Giá, Kiên Hải, Phú Quốc, Thổ Châu; nuôi tôm vùng ven biển An Biên, An Minh.
- Du lịch: Phú Quốc là điểm du lịch đảo quốc tế lớn; Hà Tiên, Nam Du, Hòn Sơn; Châu Đốc – núi Sam, rừng tràm Trà Sư, Bảy Núi ở phía đầu nguồn.
- Công nghiệp vật liệu: xi măng và khai thác đá vôi ở vùng Kiên Lương, Hà Tiên.
- Kinh tế cửa khẩu: cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên, Vĩnh Xương (đường sông Tiền), Hà Tiên (Xà Xía) với Campuchia.
Đặc sản như mắm Châu Đốc, đường thốt nốt Bảy Núi, nước mắm Phú Quốc, tiêu Phú Quốc, khô cá lóc được giới thiệu ở mục đặc sản theo tỉnh. Lưu ý: nước mắm Phú Quốc là chỉ dẫn địa lý gắn với đảo, không đổi theo tên tỉnh.
Đi lại và giáp ranh
An Giang mới có hai sân bay, nhiều tuyến tàu ra đảo, cao tốc và quốc lộ; chưa có đường sắt.
| Hạng mục | Thông tin |
|---|---|
| Giáp ranh | Campuchia phía bắc và tây bắc; Đồng Tháp phía đông bắc; Cần Thơ phía đông và đông nam (gồm phần Hậu Giang cũ); Cà Mau phía nam (gồm phần Bạc Liêu cũ); vịnh Thái Lan phía tây |
| Sân bay | Sân bay quốc tế Phú Quốc; sân bay Rạch Giá |
| Đường thủy | Tàu cao tốc Rạch Giá – Phú Quốc, Hà Tiên – Phú Quốc, Rạch Giá – Nam Du, Hòn Sơn; đường sông Tiền, sông Hậu nối Campuchia |
| Đường bộ | Cao tốc Lộ Tẻ – Rạch Sỏi; quốc lộ 80 (Hà Tiên – Rạch Giá – Long Xuyên), quốc lộ 91 (Cần Thơ – Long Xuyên – Châu Đốc – Tịnh Biên), quốc lộ 61, 63, đường N1 dọc biên giới; cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng đang thi công |
Lịch tàu ra đảo phụ thuộc thời tiết, mùa gió tây nam (khoảng giữa năm) biển có thể động mạnh. Giờ chạy, giá vé xem ở hãng tàu và hãng bay trước khi đi.
Ba đặc khu trên biển: người dân làm việc với ai
Đặc khu là đơn vị hành chính cấp xã đặc thù, được lập ở các huyện đảo, thành phố đảo cũ khi bỏ cấp huyện. Trên thực tế, chính quyền đặc khu đảm nhận phần lớn công việc mà trước đây huyện hoặc thành phố đảo làm, vì đảo cách xa đất liền, không thể chờ hồ sơ chuyển qua lại. Với người sống ở Phú Quốc, Nam Du, Hòn Tre hay Thổ Chu, nơi đầu tiên để hỏi về hộ tịch, cư trú, đất đai, giấy phép kinh doanh nhỏ là bộ phận một cửa của đặc khu mình.
Ba đặc khu rất khác nhau về quy mô. Phú Quốc là đảo lớn, đông dân, có sân bay quốc tế, cảng biển, khu du lịch và nhiều dự án; Kiên Hải gồm các cụm đảo nhỏ sống chủ yếu bằng nghề biển và du lịch cộng đồng; Thổ Châu là quần đảo xa bờ, dân cư thưa, gắn với nhiệm vụ biển đảo. Thẩm quyền cụ thể của từng đặc khu, cũng như những việc vẫn phải lên tỉnh, nên xem trong văn bản quy định về tổ chức chính quyền đặc khu và thông báo của tỉnh, vì quy định cho mô hình mới này có thể còn được điều chỉnh.
Tra địa chỉ: đặc khu, đảo và tên trùng
Phú Quốc không còn là thành phố. Từ 1/7/2025, Phú Quốc là đặc khu, ngang cấp xã, trực thuộc tỉnh An Giang. Địa chỉ trên đảo ghi "đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang"; các phường cũ như Dương Đông, An Thới nay là khu vực bên trong đặc khu.
Thổ Chu và Thổ Châu. Tên quần đảo quen gọi là Thổ Chu; tên đặc khu là Thổ Châu. Khi tra cứu nên thử cả hai cách viết.
Châu Thành, Châu Phú, Châu Đốc. Ba tên dễ nhầm trong cùng một tỉnh; thêm nữa, tên Châu Thành có ở cả An Giang và Kiên Giang cũ. Luôn kèm tên tỉnh cũ khi tra địa chỉ trước sắp xếp.
Giấy tờ ghi tỉnh Kiên Giang. Vẫn có giá trị; cập nhật khi phát sinh thủ tục theo quy định hiện hành. Đặc biệt với giấy tờ đất ở Phú Quốc, nên hỏi bộ phận một cửa của đặc khu trước khi giao dịch.
Câu hỏi thường gặp
Tỉnh An Giang mới gồm những tỉnh nào?
An Giang mới gồm tỉnh An Giang và tỉnh Kiên Giang cũ, hợp nhất từ ngày 1/7/2025. Tên tỉnh là An Giang, trung tâm hành chính – chính trị đặt tại Rạch Giá (Kiên Giang cũ). Theo bảng tra cứu của trang, tỉnh có 102 đơn vị cấp xã gồm 14 phường, 85 xã và ba đặc khu.
Phú Quốc thuộc tỉnh nào sau sáp nhập?
Phú Quốc thuộc tỉnh An Giang. Thành phố Phú Quốc cũ của Kiên Giang trở thành đặc khu Phú Quốc, đơn vị cấp xã đặc thù trực thuộc tỉnh. Tên đảo, tên sân bay quốc tế Phú Quốc và chỉ dẫn địa lý nước mắm Phú Quốc không đổi.
Long Xuyên còn là tỉnh lỵ không?
Không. Từ 1/7/2025, trung tâm hành chính tỉnh An Giang đặt ở Rạch Giá. Long Xuyên cũ nay gồm các phường Long Xuyên, Bình Đức, Mỹ Thới và một phần xã Mỹ Hòa Hưng, vẫn là đô thị lớn bên sông Hậu.
An Giang mới có mấy đặc khu?
Ba đặc khu: Phú Quốc (từ thành phố Phú Quốc cũ), Kiên Hải (từ huyện Kiên Hải cũ, gồm các quần đảo như Nam Du, Hòn Tre, Lại Sơn) và Thổ Châu (quần đảo Thổ Chu). Đây là tỉnh có nhiều đặc khu nhất sau sắp xếp năm 2025.
Kiên Giang còn không?
Kiên Giang không còn là tên tỉnh; toàn bộ địa bàn nay thuộc tỉnh An Giang. Tên Kiên Giang vẫn còn trong tên nhiều doanh nghiệp, trường học, sản phẩm và trong ký ức người dân vùng biển này; trên giấy tờ mới, địa chỉ ghi tỉnh An Giang.
An Giang mới giáp những tỉnh nào?
An Giang mới giáp Campuchia ở phía bắc và tây bắc, Đồng Tháp ở phía đông bắc, Cần Thơ ở phía đông và đông nam, Cà Mau ở phía nam; phía tây là vịnh Thái Lan với nhiều đảo và quần đảo.