Xã Thanh Tùng

Tổng quan

Xã Thanh Tùng nằm ở phía nam vùng Đầm Dơi cũ, giáp vùng Tam Giang của Năm Căn. Cho tới năm 1984, đất này thuộc huyện Năm Căn; sau đó mới về huyện Ngọc Hiển – Đầm Dơi. Hai xã cũ hợp thành, Thanh Tùng và Ngọc Chánh, đều có gốc từ một xã Quách Phẩm B được chia năm 1979, nên đợt sắp xếp năm 2025 gom lại một phần vùng đất chung ấy.

Theo số liệu sắp xếp năm 2025, xã rộng 89,9 km², dân số 26.573 người; khớp với Nghị quyết 1655 do Wikipedia dẫn (Ngọc Chánh 42,3 km² – 14.004 người; Thanh Tùng 47,6 km² – 12.569 người).

Tên gọi và ý nghĩa

Tên xã kế thừa tên xã Thanh Tùng cũ. Theo Wikipedia, xã Thanh Tùng xuất hiện năm 1979 khi một nửa xã Quách Phẩm B (có văn bản ghi Quách Thẩm B) thuộc huyện Năm Căn được chia thành ba xã Hiệp Tùng, Tân Điền, Thanh Tùng. Cặp tên Hiệp Tùng – Thanh Tùng cùng chung chữ “Tùng”; xã Hiệp Tùng nay thuộc xã Tam Giang. Nguồn tra được không cho biết vì sao chọn chữ này, cũng không xác định đây là tên người hay tên đặt theo nghĩa.

Theo nghĩa chữ, thanh có thể là 青 (xanh) hoặc 清 (trong); tùng thường là 松 – cây tùng, biểu tượng của sự bền bỉ, thẳng ngay trong văn hóa Á Đông. “Thanh tùng” 青松 – tùng xanh – là một cụm quen thuộc trong thơ văn. Vì không có văn bản ghi chữ Hán của tên xã, cách hiểu này chỉ dựa trên nghĩa phổ biến của hai âm. Từ điển nhà có mục Thanh Tùng.

Tên Ngọc Chánh – xã còn lại – có từ năm 1979 (tách từ Quách Phẩm B); ngọc 玉 là ngọc quý, chánh là cách đọc Nam Bộ của 正 (ngay, đúng). Từ điển nhà ghi tên Thanh Tùng từng dùng cho xã ở Hải Dương, Nghệ An; sau sắp xếp năm 2025, danh mục đơn vị hành chính hiện hành không còn xã, phường nào khác tên Thanh Tùng.

Địa lý

Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp các xã Đầm Dơi và Tân Tiến ở phía đông, xã Quách Phẩm ở phía tây, xã Tam Giang ở phía nam, xã Đầm Dơi ở phía bắc.

Xã không giáp biển, nằm trên vùng đất thấp nước lợ – mặn giữa trung tâm Đầm Dơi và vùng rừng ngập mặn Năm Căn. Tên các ấp Cái Ngay, Hiệp Hòa, Phú Hiệp, Tấn Ngọc, Tân Hùng, Tân Điền, Nam Chánh vừa giữ tên rạch (Cái Ngay), vừa giữ tên các xã cũ (Tân Hùng, Tân Điền).

Lịch sử

Huyện Năm Căn năm 1978

Sau 1975, quận Năm Căn của Việt Nam Cộng hòa giải thể, địa bàn đặt trong huyện Ngọc Hiển. Quyết định 326-CP ngày 29/12/1978 lập lại một huyện Năm Căn gồm 28 xã và một thị trấn trên cơ sở một phần huyện Ngọc Hiển; vùng đất của xã Thanh Tùng ngày nay nằm trong huyện mới ấy. Thời gian thuộc Năm Căn ngắn – chưa đầy sáu năm – nhưng giải thích vì sao Thanh Tùng có chung nguồn gốc với xã Hiệp Tùng, nay thuộc Tam Giang.

Từ Năm Căn về Đầm Dơi

Năm 1979 xã Quách Phẩm B được chia thành Ngọc Chánh và Tân Hùng; nửa còn lại thành Hiệp Tùng, Tân Điền, Thanh Tùng (thuộc huyện Năm Căn). Ngày 17/5/1984, Quyết định 75-HĐBT cắt năm xã An Lập, Tân Ân, Tân Điền, Tân Trung, Thanh Tùng của huyện Năm Căn nhập vào huyện Ngọc Hiển, cuối năm đó đổi tên thành huyện Đầm Dơi. Năm 1991 Tân Điền và Tân Hùng nhập vào Thanh Tùng.

Ngọc Chánh tái lập

Năm 2005, Nghị định 113/2005/NĐ-CP tách 5.303,76 ha và 11.023 nhân khẩu của Thanh Tùng để lập xã Ngọc Chánh.

Sắp xếp năm 2025

Theo Nghị quyết 1655/NQ-UBTVQH15, xã Thanh Tùng mới gồm toàn bộ xã Ngọc Chánh và xã Thanh Tùng – tức trở lại địa giới của xã Thanh Tùng giai đoạn 1991–2005.

Dân cư – xã hội

Theo số liệu sắp xếp năm 2025, xã có 26.573 người. Theo Wikipedia, cuối năm 2025 xã có 13 ấp: Cái Ngay, Hiệp Hòa, Hiệp Hòa Tây, Nam Chánh, Phú Hiệp, Phú Hiệp A, Phú Quý, Tân Điền A, Tân Điền B, Tân Hùng, Tấn Ngọc, Tấn Ngọc Đông, Thanh Tùng. Cư dân chủ yếu là người Kinh; trường học, trạm y tế kế thừa từ hai xã cũ.

Theo số liệu cấp huyện được Wikipedia dẫn, huyện Đầm Dơi cũ rộng khoảng 816 km² với khoảng 226.000 người (quy đổi, cuối năm 2024); theo số liệu sắp xếp năm 2025, Thanh Tùng là xã ít dân nhất trong bảy xã hình thành trên vùng đất này.

Kinh tế

Nuôi tôm là sinh kế chủ đạo như cả vùng Đầm Dơi – nơi theo Wikipedia có hơn 65.000 ha đất nuôi tôm và khoảng 7.720 ha rừng ngập mặn, với nghề nuôi tôm quảng canh và tôm công nghiệp phát triển mạnh.

Văn hóa – xã hội

Đời sống văn hóa mang nét chung của nông thôn Nam Bộ ven biển: cúng đình, giỗ ông bà, đờn ca tài tử; ba khía muối, tôm khô là những sản vật được nhắc nhiều của vùng nam Cà Mau. Nguồn tra được chưa ghi nhận di tích xếp hạng cấp quốc gia trên địa bàn xã.

Hành chính

Từ 1/7/2025, địa chỉ ghi: …, ấp …, xã Thanh Tùng, tỉnh Cà Mau. Người dân xã Ngọc Chánh cũ thay “xã Ngọc Chánh, huyện Đầm Dơi” bằng “xã Thanh Tùng” trong giấy tờ; thủ tục hành chính làm tại trung tâm phục vụ hành chính công của xã. Từ ngày này, tên Ngọc Chánh không còn là tên đơn vị hành chính.

Bản đồ Xã Thanh Tùng

Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗

Xã, phường cũ hợp thành

Xã Thanh Tùng được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1655/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cùng Huyện Đầm Dơi trước đây

• Xã Đầm Dơi 38.106
• Xã Quách Phẩm 28.844
• Xã Tạ An Khương 33.179
• Xã Tân Thuận 35.473
• Xã Tân Tiến 33.994
• Xã Trần Phán 29.949