Krông Năng là xã thuộc tỉnh Đắk Lắk, thành lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1660/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở thị trấn Krông Năng và hai xã Phú Lộc, Ea Hồ của huyện Krông Năng cũ. Diện tích 98,34 km², dân số 43.678 người.
Tổng quan
Krông Năng là xã trung tâm của vùng Krông Năng cũ ở đông bắc tỉnh Đắk Lắk. Thị trấn Krông Năng — huyện lỵ từ năm 1999 — nằm trong xã; trụ sở UBND, Huyện ủy, Ủy ban MTTQ và khối liên cơ quan của huyện cũ nay là nơi làm việc của chính quyền xã. Trung tâm cách Buôn Ma Thuột khoảng 55 km theo Quốc lộ 14 và Quốc lộ 29.
Xã rộng 98,34 km², dân số 43.678 người, mật độ khoảng 444 người/km² — đông đúc nhất trong bốn xã kế thừa huyện Krông Năng.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên một dòng sông. Theo Wikipedia, tên huyện Krông Năng được đặt theo sông Krông Năng (còn gọi Krông H'Năng) — phụ lưu của sông Ba, bắt nguồn từ dãy Chư Tun cao khoảng 1.200 m, dài khoảng 130 km. Tên xã mới giữ tên huyện cho đơn vị có huyện lỵ; trước đó, “Krông Năng” cũng là tên một xã lập năm 1978 rồi lên thị trấn năm 1999.
Cấu tạo tên. Theo chú giải trên Wikipedia tiếng Việt, krông trong tiếng một số dân tộc Tây Nguyên nghĩa là sông. Về phần “Năng”, bài Wikipedia về thác Thủy Tiên kể một truyền thuyết Ê Đê: thuở hạn hán, nàng H'Năng đi tìm chồng và vùng đất mới cho buôn làng, gục ngã giữa lòng suối cạn; Giàng thương xót cho mưa xuống, tóc nàng trải theo con suối thành ngọn thác, và dân làng lấy tên nàng đặt cho dòng sông chảy qua vùng. Đây là cách giải thích dân gian được nguồn ghi lại, không phải từ nguyên ngôn ngữ học đã xác minh. Tên bản địa nên không gán chữ Hán.
Trùng tên — cần phân biệt. Trước 2025, tỉnh Gia Lai từng có xã Krông Năng (huyện Krông Pa), nay là một phần xã Ia Dreh. Trong danh mục mới chỉ còn một xã Krông Năng, thuộc Đắk Lắk.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp xã Dliê Ya ở phía bắc; xã Ea Drông và Phú Xuân ở phía nam; xã Tam Giang ở phía đông; xã Pơng Drang ở phía tây.
Sông Krông Năng, theo Wikipedia, là dòng sông nhỏ, hiền hòa mùa khô nhưng khá dữ dội mùa mưa, diện tích lưu vực khoảng 1.753 km². Trên sông có thủy điện Krông H'Năng (64 MW, hai tổ máy, khởi công 2005, hoàn thành 2011) ở vùng Ea Ly – Ea Knốp. Một phụ lưu của sông là suối Ea Krông Jing (Ea Krông H'Ding), dài khoảng 30 km, chảy từ dãy Chư Prông cao 1.108 m. Vùng Krông Năng cũ giáp Ea H'Leo ở phía bắc, Krông Pa (Gia Lai) ở phía đông bắc, Ea Kar ở phía đông và phía nam. Khí hậu cao nguyên: mùa mưa khoảng tháng 5–10, mùa khô tháng 11–4.
Lịch sử
Dưới thời Việt Nam Cộng hòa, vùng Krông Năng là một phần quận Buôn Hồ, tỉnh Darlac; sau năm 1975, quận đổi thành huyện Krông Búk. Ngày 20/4/1978, huyện Krông Búk lập bốn xã mới, trong đó có Krông Năng và Phú Lộc. Ngày 9/11/1987, Quyết định 212/HĐBT lập huyện Krông Năng từ sáu xã Dliê Ya, Ea Hồ, Krông Năng, Phú Lộc, Phú Xuân, Tam Giang của huyện Krông Búk.
Ngày 27/7/1999, xã Krông Năng được chuyển thành thị trấn Krông Năng — thị trấn huyện lỵ — với 2.483 ha và 9.098 nhân khẩu. Năm 2003, khi tỉnh Đắk Lắk cũ chia thành Đắk Lắk và Đắk Nông, huyện ở lại tỉnh Đắk Lắk. Từ sáu xã ban đầu, huyện lập thêm Ea Tóh, Ea Tam (1989), Cư Klông, Ea Tân (2003), Ea Dăh, Ea Púk (2005), đến năm 2025 có thị trấn Krông Năng và 11 xã.
Nghị quyết 1660/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 sắp xếp thị trấn Krông Năng, xã Phú Lộc và xã Ea Hồ thành xã Krông Năng, hiệu lực 1/7/2025. Xã có 40 thôn, buôn sau sắp xếp; theo Wikipedia, năm 2026 còn 16: các thôn An Bình, Đông Giang, Đông Hồ, Huệ An, Lộc Bằng, Lộc Phước, Lộc Thiện, Lộc Thuận, Phú Lộc, Thống Nhất, Trung Hồ và các buôn Hô, Mngoan, Mrâo, Wiâo, Wik.
Dân cư và xã hội
Wikipedia ghi huyện Krông Năng cũ mang nét văn hóa của nhiều vùng miền vì có nhiều cư dân từ các nơi khác đến, trong đó đông người gốc Huế; toàn huyện có 30 buôn của đồng bào dân tộc thiểu số. Trong xã có nhiều thôn mang chữ “Lộc” (Lộc Bằng, Lộc Phước, Lộc Thiện, Lộc Thuận, Phú Lộc) và năm buôn Hô, Mngoan, Mrâo, Wiâo, Wik của đồng bào dân tộc thiểu số.
Khu thị trấn cũ kế thừa các cơ quan, trường học, cơ sở y tế cấp huyện.
Kinh tế
Nông nghiệp cây công nghiệp trên cao nguyên là chính, cùng thương mại – dịch vụ ở khu trung tâm. Theo Wikipedia, trung tâm huyện cũ có Quốc lộ 29 — tuyến nối vùng Buôn Hồ với cảng Vũng Rô ở duyên hải — và tỉnh lộ 3 (Krông Năng – Ea Kar) đi qua, thuận lợi cho thu mua, vận chuyển nông sản.
Văn hóa
Truyền thuyết nàng H'Năng — gắn với tên sông và với thác Thủy Tiên (di tích quốc gia ở xã Phú Xuân) — là câu chuyện tiêu biểu của vùng. Các buôn Ê Đê giữ cồng chiêng, lễ mừng lúa mới, lễ bỏ mả; vùng Krông Năng cũ còn có lễ hội văn hóa dân gian Việt Bắc của đồng bào các dân tộc phía Bắc, tổ chức hằng năm ở Ea Tam (nay thuộc xã Tam Giang kề bên).
Giao thông
Quốc lộ 29 và tỉnh lộ 3 (Krông Năng – Ea Kar) đi qua trung tâm; từ Buôn Hồ theo Quốc lộ 14 nối Buôn Ma Thuột, tổng khoảng 55 km.
Bản đồ Xã Krông Năng
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Krông Năng được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1660/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Thị trấn Krông Năng | Huyện Krông Năng | Tỉnh Đắk Lắk | toàn bộ |
| Xã Ea Hồ | Huyện Krông Năng | Tỉnh Đắk Lắk | toàn bộ |
| Xã Phú Lộc | Huyện Krông Năng | Tỉnh Đắk Lắk | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Krông Năng gồm những đơn vị cũ nào?
Thị trấn Krông Năng và hai xã Phú Lộc, Ea Hồ của huyện Krông Năng cũ.
Tên Krông Năng có nghĩa là gì?
Lấy theo sông Krông Năng (Krông H'Năng); “krông” là sông. Truyền thuyết Ê Đê kể sông mang tên nàng H'Năng — đây là cách giải thích dân gian.
Diện tích, dân số xã Krông Năng?
98,34 km², 43.678 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Huyện Krông Năng được lập khi nào?
Ngày 9/11/1987, tách từ huyện Krông Búk; kết thúc hoạt động từ 1/7/2025.
Cùng Huyện Krông Năng trước đây
- Xã Dliê Ya 46.569
- Xã Phú Xuân 34.836
- Xã Tam Giang 25.470
← Toàn bộ 102 xã, phường của Đắk Lắk Tra tên xã cũ → mới