Gò Công là phường thuộc tỉnh Đồng Tháp, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1663/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở Phường 1, Phường 5 và phường Long Hòa của thành phố Gò Công cũ. Diện tích 10,1 km², dân số 36.124 người.
Tổng quan
Gò Công là phường trung tâm của vùng Gò Công thuộc tỉnh Đồng Tháp — vùng đất từng là tỉnh Gò Công thời Pháp và thời Việt Nam Cộng hòa, rồi là thị xã, thành phố Gò Công của tỉnh Tiền Giang. Phường nhận lại tên của đô thị cũ, gồm khu phố chợ, các trục Hai Bà Trưng, Nguyễn Huệ, Trương Định và những ngôi nhà cổ như nhà Đốc phủ Hải.
Phường rộng 10,1 km², dân số 36.124 người, mật độ khoảng 3.580 người/km². Trụ sở phường đặt tại trụ sở Ủy ban nhân dân Phường 1 trước đây. Bốn phường kế thừa thành phố Gò Công là Gò Công, Long Thuận, Bình Xuân và Sơn Qui.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc tên phường. Không đơn vị nào trong ba đơn vị hợp thành mang tên Gò Công; tên phường kế thừa tên thành phố Gò Công (2024–2025), trước đó là thị xã Gò Công và xa hơn là tỉnh Gò Công. Wikipedia tiếng Việt ghi rõ tên phường được kế thừa từ tên thành phố.
Chữ viết và nghĩa. "Gò" là từ thuần Việt chỉ khoảng đất cao, không có âm Hán Việt (tra âm “gò” trên Wiki Ngôn Ngữ); trong văn bản Hán Nôm nó được ghi bằng chữ Nôm 塸. Về chữ "Công", có hai cách giải được ghi nhận:
- Theo bài Gò Công trên Wikipedia tiếng Việt, sách Hoàng Việt nhất thống dư địa chí của Lê Quang Định ghi địa danh Gò Công ở trấn Định Tường là 塸工 — "gò do công sức mà làm ra"; chữ 工 nghĩa là công việc, công sức. Cũng sách này ghi một địa danh Gò Công khác ở dinh Trấn Biên (Biên Hòa) bằng chữ khác.
- Bài Gò Công (thành phố) trên Wikipedia tiếng Việt lại ghi tên gọi do nơi đây nguyên là vùng gò đất có nhiều chim công.
Hai cách giải này chưa được đối chiếu thống nhất; cách thứ nhất dựa trên chữ viết trong một địa chí thời Nguyễn nên có căn cứ văn bản cụ thể hơn.
Lịch sử tên. Trước khi thuộc chúa Nguyễn, vùng này là xứ Lôi Lạt (雷巤) của Chân Lạp, nhập vào lãnh thổ Đàng Trong năm 1757. Thời Nguyễn, "Gò Công" chỉ vùng thôn Thuận Tắc, nơi đặt lỵ sở huyện Tân Hòa; thời Pháp, tên được dùng cho hạt thanh tra (1867), hạt tham biện và tỉnh Gò Công (1900). Sau năm 1975 có huyện Gò Công, thị trấn, thị xã và thành phố Gò Công, rồi hai huyện Gò Công Đông, Gò Công Tây.
Trùng tên. Danh mục mới chỉ có một phường Gò Công. Cần phân biệt với xã Gò Công Đông cùng tỉnh.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, phường Gò Công giáp phường Long Thuận ở phía đông, xã Phú Thành ở phía tây, các xã Long Bình và Tân Hòa ở phía nam, các phường Bình Xuân và Sơn Qui ở phía bắc. Đô thị Gò Công cách Mỹ Tho khoảng 35 km về phía đông, cách Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 60 km.
Vùng Gò Công là đồng bằng ven biển phía đông của khu Tiền Giang cũ, nằm giữa sông Vàm Cỏ ở phía bắc và sông Tiền ở phía nam. Địa hình xen kẽ các giồng cát và ruộng thấp — tên khu phố Giồng Cát trong phường là một dấu vết. Khí hậu nhiệt đới gió mùa, có mùa mưa và mùa khô rõ rệt.
Lịch sử
Lỵ sở Gò Công
Theo Wikipedia tiếng Việt, thời Gia Long trung tâm Gò Công là hai thôn Bình Thuận Đông và Bình Thuận Tây, năm 1836 đổi thành Thuận Tắc và Thuận Ngãi; đây là lỵ sở huyện Tân Hòa, tỉnh Gia Định. Năm 1885 hai làng nhập làm một, gọi là làng Thành Phố; từ 1900 là tỉnh lỵ tỉnh Gò Công (giai đoạn 1913–1924 là quận lỵ quận Gò Công thuộc tỉnh Mỹ Tho). Năm 1956 làng Thành Phố hợp với làng Long Chánh thành xã Long Thuận; tỉnh lỵ Gò Công thời Việt Nam Cộng hòa (1964–1975) thuộc xã Long Thuận.
Thị trấn, thị xã, thành phố
Năm 1976 thị xã Gò Công thuộc tỉnh Tiền Giang; năm 1977 thành thị trấn Gò Công, huyện lỵ huyện Gò Công, rồi huyện lỵ Gò Công Đông từ 1979. Ngày 16/2/1987 (Quyết định 37-HĐBT) tái lập thị xã Gò Công, lập Phường 1 và Phường 2 trên đất thị trấn cũ cùng bốn xã Long Chánh, Long Hòa, Long Hưng, Long Thuận. Năm 1994 lập Phường 4 từ một phần xã Long Chánh; năm 2003 lập Phường 5 trên 160 ha và 7.740 nhân khẩu của xã Long Hòa (Nghị định 154/2003/NĐ-CP). Ngày 1/5/2024, theo Nghị quyết 1013/NQ-UBTVQH15, thị xã thành thành phố Gò Công; Phường 4 nhập vào Phường 1; xã Long Hòa thành phường Long Hòa.
Năm 2025
Nghị quyết 1663/NQ-UBTVQH15 sắp xếp toàn bộ Phường 1, Phường 5 và phường Long Hòa thành phường Gò Công, hiệu lực từ ngày 1/7/2025, cùng ngày tỉnh Tiền Giang nhập vào tỉnh Đồng Tháp.
Dân cư – xã hội
Phường có 36.124 người, tập trung ở khu phố chợ và các trục nội thị; phần Long Hòa cũ phía tây nam còn xen ruộng vườn. Cư dân chủ yếu là người Việt. Tín ngưỡng: thờ cúng tổ tiên, đình, chùa, nhà thờ Công giáo.
Là trung tâm cũ của vùng Gò Công, phường có các trường phổ thông, cơ sở y tế phục vụ cả các xã lân cận. Wikipedia tiếng Việt ghi trong mục danh nhân của phường: Đỗ Trình Thoại (1815–1861), tri huyện nhà Nguyễn, thủ lĩnh chống Pháp; và luật sư Trần Công Tường (1915–1990).
Kinh tế
Kinh tế phường là thương mại – dịch vụ của một đô thị vùng: chợ Gò Công, cửa hàng, ngân hàng, dịch vụ hành chính, ăn uống. Hàng nông thủy sản từ các xã ven biển Gò Công Đông và vùng Gò Công Tây đổ về đây buôn bán. Phần đất Long Hòa cũ còn trồng lúa, rau màu và cây ăn trái.
Văn hóa
Nhà Đốc phủ Hải ở số 49 đường Hai Bà Trưng, phường Gò Công, là một trong những ngôi nhà cổ nhất vùng Tiền Giang cũ. Theo Wikipedia tiếng Việt, nhà xây khoảng năm 1860, người dựng là bà Trần Thị Sanh — vợ thứ của Trương Định; sau chuyển qua con cháu, rồi tới Đốc phủ sứ Nguyễn Văn Hải, người sửa lại khoảng 1895–1900 với tiền sảnh kiểu La Mã. Nhà ba gian hai chái trên 36 cột gỗ quý, nội thất chạm khắc, cẩn xà cừ, hơn 350 khuôn biển. Di tích được xếp hạng cấp quốc gia năm 1994.
Trong đô thị Gò Công cũ còn lăng Trương Định (đường Lý Thường Kiệt) — mộ và đền thờ Bình Tây Đại nguyên soái Trương Định, di tích quốc gia từ năm 1989 — và ở phường Sơn Qui lân cận là lăng Hoàng Gia của dòng họ Phạm Đăng. Gò Công được biết đến là quê ngoại vua Tự Đức, nơi xuất thân của Hoàng thái hậu Từ Dụ.
Giao thông
Theo Wikipedia tiếng Việt, Quốc lộ 50 nối đô thị Gò Công lên Thành phố Hồ Chí Minh về phía bắc và về Mỹ Tho phía tây; đường Mạc Văn Thành (Đường tỉnh 871) đi Vàm Láng; đường Thủ Khoa Huân đi biển Tân Thành; đường Nguyễn Thìn đi các xã ven biển Kiểng Phước, Tân Điền; Đường tỉnh 877 đi vùng Gò Công Tây.
Bản đồ Phường Gò Công
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường Gò Công được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1663/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Phường 5 | Thành phố Gò Công | Tỉnh Tiền Giang | toàn bộ |
| Phường Long Hòa | Thành phố Gò Công | Tỉnh Tiền Giang | toàn bộ |
| Phường 1 | Thành phố Gò Công | Tỉnh Tiền Giang | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Phường Gò Công gồm những phường cũ nào?
Phường Gò Công lập ngày 1/7/2025 từ toàn bộ Phường 1, Phường 5 và phường Long Hòa của thành phố Gò Công cũ (Nghị quyết 1663/NQ-UBTVQH15). Phường 4 cũ đã nhập vào Phường 1 từ 1/5/2024.
Tên Gò Công có nghĩa là gì?
'Gò' là tiếng Việt chỉ đất cao. Hoàng Việt nhất thống dư địa chí ghi 塸工, giải là gò do công sức làm ra; một cách giải khác cho rằng vùng gò xưa có nhiều chim công. Nghĩa gốc chưa thống nhất.
Nhà Đốc phủ Hải ở đâu?
Nhà Đốc phủ Hải ở số 49 đường Hai Bà Trưng, phường Gò Công, tỉnh Đồng Tháp; di tích quốc gia xếp hạng năm 1994.
Phường Gò Công rộng bao nhiêu, bao nhiêu dân?
Phường rộng 10,1 km², dân số 36.124 người, mật độ khoảng 3.580 người/km².
Thành phố Gò Công cũ nay là những phường nào?
Thành phố Gò Công cũ nay là bốn phường Gò Công, Long Thuận, Bình Xuân và Sơn Qui của tỉnh Đồng Tháp.
Cùng Thành phố Gò Công trước đây
- Phường Bình Xuân 32.574
- Phường Long Thuận 29.715
- Phường Sơn Qui 46.507
← Toàn bộ 102 xã, phường của Đồng Tháp Tra tên xã cũ → mới