Xã Mỹ Thiện

Tổng quan

Mỹ Thiện là xã vùng trũng phía tây bắc Cái Bè cũ, thuộc tỉnh Đồng Tháp, giáp vùng Tháp Mười của Đồng Tháp cũ. Xã Mỹ Tân hợp thành chỉ mới lập năm 1990, trên một phần đất của nông trường Ngô Văn Nhạc; Kênh 20, Kênh 5 là những trục nước lớn.

Xã rộng 62,6 km², dân số 27.745 người, mật độ khoảng 440 người/km² — thưa nhất trong tám xã kế thừa huyện Cái Bè. Gần chợ xã có khu di tích chiến thắng Ngã Sáu – Bằng Lăng, di tích cấp tỉnh.

Tên gọi và ý nghĩa

Tên lịch sử được dùng lại. Không xã nào trong ba xã hợp thành mang tên Mỹ Thiện, nhưng đây là tên làng gốc của vùng: theo Wikipedia tiếng Việt, năm 1902 Mỹ Thiện là một trong 11 làng của tổng Phong Hòa và được giữ nguyên qua đợt nhập làng năm 1933. Ngày 12/4/1979, Quyết định 152-CP chia xã Mỹ Thiện thành hai xã Thiện Trí và Thiện Trung — mỗi xã giữ chữ "Thiện". Năm 2025 Thiện Trung về xã mới này, còn Thiện Trí về xã Mỹ Đức Tây; tên Mỹ Thiện được trao lại cho xã phía bắc.

Từng chữ. Mỹ là 美 — đẹp. Thiện trong tên làng thường được hiểu là chữ 善 — tốt lành, hiền thiện. Ghép lại, "Mỹ Thiện" thường hiểu là "đẹp và lành"; nguồn đã tra chưa có bản Hán văn của tên làng để xác nhận, nên đây là cách hiểu thông dụng.

Hai tên thôi dùng. Mỹ Trung — làng lập ngày 11/12/1939 từ đất ba làng Mỹ Đức Tây, Mỹ Lợi, Mỹ An; Trung thường hiểu là 中, ở giữa. Mỹ Tân — xã lập năm 1990; Tân 新 là mới.

Trùng tên. Chỉ có một xã Mỹ Thiện trong danh mục mới.

Địa lý

Theo Wikipedia tiếng Việt, xã Mỹ Thiện giáp xã Hậu Mỹ ở phía đông bắc, xã Cái Bè ở phía đông nam, các xã Thanh Mỹ và Đốc Binh Kiều ở phía tây bắc, xã Mỹ Lợi ở phía tây nam và xã Mỹ Đức Tây ở phía nam.

Địa hình thấp, đất phèn của rìa nam Đồng Tháp Mười, ngập theo mùa lũ; Kênh 20 và Kênh 5 là các kênh lớn. Theo Wikipedia, năm 2020 xã Mỹ Tân (cũ) có mật độ dân số thấp nhất huyện Cái Bè — khoảng 252 người/km².

Lịch sử

Tổng Phong Hòa

Theo Wikipedia tiếng Việt, năm 1833 ba tổng Phong Hòa, Phong Phú, Phong Thạnh được đưa về Kiến Đăng phân huyện, tỉnh Định Tường; năm 1838 phân huyện này đổi thành huyện Kiến Phong thuộc phủ Kiến Tường (đóng ở Cao Lãnh). Thời Pháp, tổng Phong Hòa thuộc hạt thanh tra Cần Lố, rồi từ năm 1870 về hạt thanh tra Cái Bè và sau đó hạt Mỹ Tho. Đây là tổng chứa các làng gốc của xã Mỹ Thiện ngày nay.

Làng Mỹ Thiện và làng Mỹ Trung

Làng Mỹ Thiện thuộc tổng Phong Hòa, quận Cai Lậy (từ 1904), rồi quận Cái Bè (từ 1912), tỉnh Mỹ Tho. Ngày 11/12/1939 lập làng Mỹ Trung thuộc tổng Phong Hòa trên đất tách từ ba làng Mỹ Đức Tây, Mỹ Lợi, Mỹ An. Đầu năm 1956 làng Mỹ An và một phần làng Mỹ Trung bị cắt sang tỉnh Phong Thạnh (cuối năm đó đổi tên Kiến Phong), chia thành ba xã Mỹ An, Mỹ Đa, Thạnh Mỹ (vùng đất thuộc Đồng Tháp cũ); trên bản đồ của chính quyền Việt Nam Cộng hòa, phần còn lại của Mỹ Trung vẫn thuộc xã Mỹ Đức Tây cho đến năm 1975, trong khi phía cách mạng vẫn giữ xã Mỹ Trung. Ngày 12/7/1974, xã Mỹ Thiện được giao về quận Hậu Mỹ mới lập.

Sau 1975

Năm 1976 Mỹ Thiện, Mỹ Trung là xã của huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang. Năm 1979 Mỹ Thiện chia thành Thiện Trí và Thiện Trung. Ngày 23/11/1990 Quyết định 521/TCCP của Ban Tổ chức – Cán bộ Chính phủ lập xã Mỹ Tân trên phần đất của các xã Mỹ Trung, Mỹ Lợi B, Mỹ Đức Tây và nông trường Ngô Văn Nhạc. Ngày 1/7/2025, Nghị quyết 1663/NQ-UBTVQH15 hợp Mỹ Tân, Mỹ Trung và Thiện Trung thành xã Mỹ Thiện.

Dân cư – xã hội

Xã có 27.745 người, sống thưa theo các tuyến kênh. Sau sắp xếp năm 2026, Wikipedia ghi xã có 9 ấp: 1, 2, 3, Mỹ Hiệp, Mỹ Hòa, Mỹ Lược, Mỹ Thị A, Mỹ Thị B, Mỹ Tường. Cư dân chủ yếu là người Việt. Wikipedia tiếng Việt ghi nhà thơ, nhà nghiên cứu văn học Bảo Định Giang (1919–2005), Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2001, trong mục danh nhân của xã.

Kinh tế

Nông nghiệp là chính, chủ yếu trồng lúa trên đất phèn ven Đồng Tháp Mười, xen với cây ăn trái trên bờ kênh và nuôi cá theo mùa nước. Wikipedia tiếng Việt về huyện Cái Bè cũ ghi huyện xếp hàng đầu tỉnh Tiền Giang về kinh tế vườn và có sản lượng lúa khoảng 218.000 tấn (2009); Mỹ Thiện thuộc phần vùng lúa phía bắc của huyện.

Văn hóa

Gần chợ xã là Khu di tích chiến thắng Ngã Sáu – Bằng Lăng, di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh (Wikipedia tiếng Việt), ghi dấu thời kháng chiến ở vùng ven Đồng Tháp Mười. Đình, chùa riêng của xã chưa có tư liệu kiểm chứng nên không nêu tên.

Giao thông

Giao thông chủ yếu theo các tuyến kênh lớn (Kênh 20, Kênh 5) và đường bờ kênh; xã nối với trung tâm Cái Bè ở phía đông nam và với vùng Tháp Mười cũ ở phía tây bắc.

Hành chính

Địa chỉ mới ghi theo hai cấp: "…, xã Mỹ Thiện, tỉnh Đồng Tháp". Người dân các xã Mỹ Tân, Mỹ Trung, Thiện Trung cũ nay thuộc xã Mỹ Thiện; người dân xã Thiện Trí cũ — dù cùng gốc làng Mỹ Thiện — nay thuộc xã Mỹ Đức Tây. Thủ tục hành chính cấp xã giải quyết tại trung tâm phục vụ hành chính công của xã.

Bản đồ Xã Mỹ Thiện

Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗

Xã, phường cũ hợp thành

Xã Mỹ Thiện được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1663/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cùng Huyện Cái Bè trước đây

• Xã An Hữu 52.177
• Xã Cái Bè 59.611
• Xã Hậu Mỹ 40.097
• Xã Hội Cư 52.774
• Xã Mỹ Đức Tây 36.897
• Xã Mỹ Lợi 33.781
• Xã Thanh Hưng 46.314