Phú Thọ Hòa là phường thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1685/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở toàn bộ phường Phú Thọ Hòa và một phần các phường Tân Thành, Tân Quý (quận Tân Phú cũ). Phường rộng 3,02 km², dân số 140.436 người.
Tổng quan
Dưới lòng đất phường Phú Thọ Hòa là địa đạo hình thành sớm nhất ở Thành phố Hồ Chí Minh: từ những căn hầm bí mật thập niên 1930, năm 1947 chi bộ xã Phú Thọ Hòa và Chi đội 12 đào thành hệ thống ngầm liên xã, thời chống Pháp dài gần 10 km. Phường là phần trung tâm khu Tân Phú cũ của Thành phố Hồ Chí Minh, cách phường Sài Gòn khoảng 10 km về phía tây bắc.
Phường rộng 3,02 km², dân số 140.436 người (tính đến 31/12/2024), mật độ khoảng 46.500 người/km² – đông dân nhất trong năm phường của khu Tân Phú cũ. Trụ sở đặt tại số 146 Độc Lập (phường Tân Thành cũ), cơ sở 2 tại trụ sở phường Phú Thọ Hòa cũ.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên phường kế thừa tên phường Phú Thọ Hòa (lập năm 2003) và xa hơn là làng Phú Thọ Hòa. Theo Wikipedia tiếng Việt, làng được hình thành thời Pháp trên cơ sở sáp nhập hai thôn Phú Thọ và Lộc Hòa – tức là một tên ghép: giữ nguyên hai chữ "Phú Thọ" của thôn thứ nhất, thêm chữ "Hòa" của thôn thứ hai. Tài liệu về địa đạo ghi hai thôn trước đây thuộc tổng Tân Phong, huyện Tân Long, hạt Chợ Lớn; về sau làng thuộc tổng Dương Hòa Thượng, quận Gò Vấp, tỉnh Gia Định, rồi từ 1957 thuộc quận Tân Bình.
Chữ Hán thường dùng là 富壽和. Phú 富 là giàu có; thọ 壽 là sống lâu; hòa 和 là hòa thuận. Ghép lại: giàu, thọ, hòa – ba điều phúc. Do là tên ghép từ hai thôn, nghĩa "ba điều phúc" là hệ quả của việc ghép, không phải ý định ban đầu được ghi lại.
Lưu ý trùng tên lịch sử: thời Việt Nam Cộng hòa cũng có một phường Phú Thọ Hòa thuộc quận 6, rồi quận 11 Đô thành Sài Gòn – sau 1975 đổi thành phường Phú Hòa để tránh trùng với xã Phú Thọ Hòa này; vùng ấy nay thuộc phường Hòa Bình. Ngày nay cả nước chỉ có một phường Phú Thọ Hòa.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, phía đông phường giáp phường Tân Bình (đường Âu Cơ); phía đông nam giáp phường Tân Phú (các đường Tân Thành và Lũy Bán Bích); phía nam giáp phường Phú Thạnh (đường Thoại Ngọc Hầu và Nguyễn Sơn); phía tây giáp phường Bình Hưng Hòa (đường Bình Long); phía bắc giáp phường Tân Sơn Nhì (các đường Trương Vĩnh Ký và Gò Dầu).
Địa hình là vùng đất cao ven nội thành phía tây; tên đường Lũy Bán Bích gợi tuyến lũy phòng thủ Sài Gòn dựng năm 1772.
Lịch sử
Địa đạo Phú Thọ Hòa
Theo Wikipedia, từ thập niên 1930 lực lượng cách mạng đã đào hầm bí mật ở thôn Lộc Hòa; năm 1947 chi bộ quyết định phát triển thành hệ thống ngầm liên xã, ban đầu do một tổ 16 người chia bốn toán đào thủ công ban đêm. Từ địa đạo, lực lượng vũ trang tấn công kho vũ khí Bảy Hiền, các đồn bốt quanh vùng; năm 1950 một đơn vị đặc công xuất kích đánh sân bay Tân Sơn Nhất; đêm 31/8/1952 Đại đội Quyết tử 3721 (sau là Đại đội Đặc công 205) đốt kho nhiên liệu của Pháp tại Phú Thọ Hòa, thiêu hủy hàng triệu lít xăng dầu cùng hầm bom, đạn. Thời chống Mỹ, địa đạo tiếp tục là bàn đạp tấn công vào nội thành.
Hành chính
Năm 1965 một phần xã Phú Thọ Hòa và xã Tân Sơn Nhì được tách lập xã Tân Phú. Sau 1975 ba xã Tân Sơn Nhì, Phú Thọ Hòa, Tân Phú thành quận Tân Sơn Nhì; năm 1976 nhập vào quận Tân Bình, xã Phú Thọ Hòa và Tân Phú chia thành các phường 18–26. Nghị định 130/2003/NĐ-CP lập quận Tân Phú; phường Phú Thọ Hòa được lập trên 123,22 ha, 31.461 người của phường 18.
Sắp xếp năm 2025
Khoản 64 Điều 1 Nghị quyết 1685/NQ-UBTVQH15 hợp toàn bộ phường Phú Thọ Hòa, một phần phường Tân Thành và phần còn lại của phường Tân Quý thành phường Phú Thọ Hòa, hiệu lực từ 1/7/2025. Phường chia thành 60 khu phố.
Dân cư – xã hội
140.436 người sống trong nhà phố, hẻm và các khu dân cư dọc Lũy Bán Bích, Âu Cơ, Độc Lập, Thoại Ngọc Hầu, Tân Quý, Gò Dầu. Để so sánh, phường Phú Thọ Hòa cũ khi lập năm 2003 có 31.461 người trên 123,22 ha. Trường học, trạm y tế kế thừa từ các phường cũ.
Kinh tế
Theo trang quận Tân Phú, năm 2007 giá trị sản xuất công nghiệp toàn quận đạt 4.404,31 tỷ đồng, doanh thu thương mại – dịch vụ 9.946,11 tỷ đồng (số liệu cấp quận). Kinh tế phường hiện nay là thương mại – dịch vụ dọc các trục Lũy Bán Bích, Âu Cơ, Thoại Ngọc Hầu cùng các cơ sở sản xuất quy mô nhỏ trong khu dân cư; quận cũ có nhiều siêu thị, trung tâm thương mại như các hệ thống Co.op Mart, Bách Hóa Xanh, AEON.
Văn hóa – di tích
- Địa đạo Phú Thọ Hòa – di tích lịch sử quốc gia theo Quyết định 1460-QĐ/VH ngày 28/6/1996. Năm 1985, theo yêu cầu của Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Linh, một đoạn hầm dài khoảng 100 m được phục chế đón khách; sau nhiều năm xuống cấp, ngập nước, công trình trùng tu được duyệt ngày 20/11/2018 và phần lớn cơ sở được tu bổ năm 2022. Đường hầm đào sâu 3–4 m, có hầm ếch, lỗ thông hơi hình loa kèn nghiêng 45°, nắp ngụy trang dưới bụi cây, gò mối.
Di tích là "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống của khu Tân Phú cũ; quận cũ còn được biết với đình Tân Thới và các cơ sở tín ngưỡng khác.
Giao thông
Các trục chính: Lũy Bán Bích, Âu Cơ, Độc Lập, Thoại Ngọc Hầu, Nguyễn Sơn, Bình Long, Tân Quý, Gò Dầu, Trương Vĩnh Ký. Lũy Bán Bích là trục bắc – nam xuyên khu Tân Phú cũ.
Hành chính
Địa chỉ ghi dạng "…, Phường Phú Thọ Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh". Người dân phường Tân Thành và Tân Quý cũ cần đối chiếu số nhà, vì hai phường này bị chia cho nhiều phường mới (Phú Thọ Hòa, Tân Sơn Nhì, Tân Phú).
Bản đồ Phường Phú Thọ Hòa
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường Phú Thọ Hòa được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1685/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Phường Phú Thọ Hòa | Quận Tân Phú | Thành phố Hồ Chí Minh | toàn bộ |
| Phường Tân Thành | Quận Tân Phú | Thành phố Hồ Chí Minh | một phần |
| Phường Tân Quý | Quận Tân Phú | Thành phố Hồ Chí Minh | một phần |
Hỏi đáp nhanh
Phường Phú Thọ Hòa gồm những phường cũ nào?
Toàn bộ phường Phú Thọ Hòa và một phần các phường Tân Thành, Tân Quý của quận Tân Phú cũ.
Tên Phú Thọ Hòa có nghĩa là gì?
Là tên làng ghép từ hai thôn Phú Thọ và Lộc Hòa thời Pháp. Chữ Hán thường dùng 富壽和: giàu có, sống lâu, hòa thuận.
Địa đạo Phú Thọ Hòa có gì đặc biệt?
Là địa đạo hình thành sớm nhất ở TP Hồ Chí Minh, đào từ năm 1947, dài gần 10 km thời chống Pháp; di tích quốc gia từ năm 1996.
Diện tích, dân số phường Phú Thọ Hòa là bao nhiêu?
3,02 km² và 140.436 người (tính đến 31/12/2024).
Cùng Quận Tân Phú trước đây
- Phường Bình Hưng Hòa 187.950
- Phường Phú Thạnh 103.780
- Phường Tân Phú 93.117
- Phường Tân Sơn Nhì 117.277
- Phường Tây Thạnh 72.616
← Toàn bộ 168 xã, phường của Hồ Chí Minh Tra tên xã cũ → mới