Xuân Hòa là phường thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1685/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở toàn bộ phường Võ Thị Sáu và một phần phường 4 (Quận 3 cũ). Phường rộng 2,22 km², dân số 48.464 người.
Tổng quan
Phường Xuân Hòa là khu phố biệt thự, công sở và hàng cây cổ thụ ở phía đông khu Quận 3 cũ, nằm giữa đường Hai Bà Trưng và kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè. Hồ Con Rùa, chùa Xá Lợi, chùa Vĩnh Nghiêm, Bảo tàng Chứng tích chiến tranh, Nhà thờ Tân Định đều thuộc phường này; nhiều tổng lãnh sự quán và trường đại học cũng đặt trụ sở ở đây. Trong số các phường nội thành Thành phố Hồ Chí Minh, Xuân Hòa có mật độ dân cư thấp hơn hẳn nhờ các khuôn viên rộng.
Phường rộng 2,22 km², dân số 48.464 người (tính đến 31/12/2024), mật độ khoảng 21.800 người/km². Trụ sở đặt tại số 99–99A Trần Quốc Thảo, thuộc phường Võ Thị Sáu cũ.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên phường không lấy từ đơn vị hợp thành nào (Võ Thị Sáu và phường 4) mà khôi phục một tên làng cổ. Theo sách Hành trình di sản văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh (NXB Thông tấn) dẫn trên Wikipedia tiếng Việt, tên Xuân Hòa có từ năm 1880: khi một số xã thôn lập theo địa bạ năm 1836 của triều Nguyễn bị xóa bỏ, thôn Tân Định đổi thành thôn Xuân Hòa, đình Tân Định cũng đổi thành đình Xuân Hòa. Ngôi đình còn đến nay, được xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố năm 2003. Lịch sử thành phố Sài Gòn cũng ghi năm 1894 thành phố nhập thêm làng Tân Định và một phần làng Xuân Hòa. Tên phường vì vậy dựa trên tên cổ của vùng đất và ngôi đình.
Chữ Hán là 春和. Xuân 春 là mùa xuân, cũng chỉ sức sống, tuổi trẻ; hòa 和 là êm thuận, hòa hợp, yên ổn (khác với 禾 hòa là cây lúa). "Xuân Hòa" thường hiểu là mùa xuân êm hòa – một tên mang ý chúc tốt lành thường gặp ở làng xã Việt. Viết Xuân Hòa hay Xuân Hoà đều cùng một tên.
Tên này rất phổ biến: sau sắp xếp còn có xã Xuân Hòa ở Đồng Nai, Lào Cai, Thanh Hóa và phường Xuân Hòa ở Phú Thọ. Khi ghi địa chỉ cần kèm "Thành phố Hồ Chí Minh".
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, phía đông phường giáp phường Sài Gòn qua đường Hai Bà Trưng; phía tây giáp phường Nhiêu Lộc (đường Lý Chính Thắng, Trần Quốc Thảo và kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè); phía nam và đông nam giáp các phường Bến Thành, Sài Gòn (đường Nguyễn Thị Minh Khai), Bàn Cờ (đường Cách Mạng Tháng Tám, Điện Biên Phủ) và Vườn Lài; phía bắc giáp các phường Tân Định và Phú Nhuận qua kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè.
Địa hình là nền cao ráo của Sài Gòn cũ, mạng đường thẳng góc quy hoạch từ thời Pháp với hàng cây dầu, sao lâu năm. Phần đất phường 4 nhập vào là khu tam giác Cách Mạng Tháng Tám – Điện Biên Phủ – Nguyễn Thượng Hiền.
Lịch sử
Từ thôn Xuân Hòa đến khu biệt thự
Vùng đất thuộc các thôn quanh thành Gia Định đầu thế kỷ XIX, rồi được người Pháp đưa dần vào thành phố Sài Gòn (1894). Khu đường thẳng góc, biệt thự vườn và công sở hình thành trong nửa đầu thế kỷ XX, phần lớn thuộc Quận 3 của khu Sài Gòn – Chợ Lớn (Quận 3 lập năm 1920).
Các phường trước và sau 1975
Theo Wikipedia tiếng Việt, địa bàn phường Xuân Hòa tương ứng với phường Hiền Vương và một phần các phường Cư Xá Đô Thành, Yên Đổ của Quận 3 trước năm 1975. Năm 1976 Quận 3 chia thành 25 phường số; năm 1988 tổ chức lại còn các phường 1–14. Theo Nghị quyết 1111/NQ-UBTVQH14 (hiệu lực 1/1/2021), các phường 6, 7, 8 Quận 3 hợp thành phường Võ Thị Sáu, mang tên nữ anh hùng Võ Thị Sáu.
Sắp xếp năm 2025
Theo khoản 6 Điều 1 Nghị quyết 1685/NQ-UBTVQH15 (hiệu lực 1/7/2025), toàn bộ phường Võ Thị Sáu và phần còn lại của phường 4 – khu tam giác Cách Mạng Tháng Tám – Điện Biên Phủ – Nguyễn Thượng Hiền – hợp thành phường Xuân Hòa; phần lớn phường 4 sang phường Bàn Cờ. Phường lúc đầu có 24 khu phố, tháng 6/2026 sắp xếp còn 18.
Dân cư – xã hội
48.464 người là mức dân số trung bình thấp trong nội thành, phân bố không đều: dày ở các hẻm quanh Trần Quốc Thảo, Bà Huyện Thanh Quan, Kỳ Đồng, Nguyễn Thượng Hiền; thưa ở khu biệt thự và công sở giữa Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Pasteur, Trần Cao Vân, Võ Văn Tần. Ban ngày lượng người đến làm việc, học tập rất lớn.
Trên địa bàn có Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (59C Nguyễn Đình Chiểu) cùng nhiều cơ sở giáo dục, cơ quan, tổng lãnh sự quán. Đời sống tôn giáo phong phú: chùa Xá Lợi – trụ sở Phật giáo quan trọng của thành phố, Nhà thờ Tân Định của giáo xứ cùng tên, đình Xuân Hòa với tín ngưỡng thờ thành hoàng làng.
Kinh tế
Kinh tế phường là dịch vụ cao cấp và hành chính – văn phòng: trụ sở doanh nghiệp, ngân hàng, văn phòng đại diện, khách sạn nhỏ, nhà hàng, quán cà phê trong các biệt thự cũ. Khu Hồ Con Rùa (Công trường Quốc tế) là điểm ẩm thực hoạt động gần như từ sáng đến đêm. Dọc Hai Bà Trưng, Nguyễn Đình Chiểu, Võ Văn Tần có nhiều cửa hàng thời trang, tiệm ăn, dịch vụ giáo dục.
Văn hóa – di tích
- Chùa Xá Lợi (舍利寺) – góc Bà Huyện Thanh Quan và Sư Thiện Chiếu, khuôn viên khoảng 2.500 m², di tích cấp thành phố.
- Chùa Vĩnh Nghiêm (永嚴寺, 339 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, gần cầu Công Lý) – xây 1964–1971 theo kiểu chùa miền Bắc, mô phỏng chùa Vĩnh Nghiêm ở Bắc Giang; tháp Quán Thế Âm bảy tầng cao gần 40 m.
- Bảo tàng Chứng tích chiến tranh (28 Võ Văn Tần) – bảo tàng chuyên đề về chiến tranh, thành viên hệ thống Bảo tàng vì hòa bình thế giới.
- Hồ Con Rùa – hồ phun nước giữa giao lộ Võ Văn Tần – Phạm Ngọc Thạch – Trần Cao Vân, tên chính thức là Công trường Quốc tế.
- Đình Xuân Hòa – ngôi đình mang tên phường, lưu giữ nhiều hiện vật 100–200 năm tuổi; di tích kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố (Quyết định 137/2003/QĐ-UB).
- Nhà thờ Tân Định (289 Hai Bà Trưng) – nhà thờ Thánh Tâm Chúa Giêsu, khởi công 1870, khánh thành 1876, tháp chính cao 52,6 m.
Giao thông
Các trục Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Hai Bà Trưng, Điện Biên Phủ, Võ Thị Sáu, Nguyễn Đình Chiểu, Cách Mạng Tháng Tám, Lý Chính Thắng chạy qua phường, phần lớn là đường một chiều. Trục Nam Kỳ Khởi Nghĩa – Nguyễn Văn Trỗi nối sân bay Tân Sơn Nhất với Dinh Độc Lập. Tuyến đường sắt đô thị số 2 được quy hoạch có ga Dân Chủ ở khu vực Quận 3 cũ.
Hành chính
Địa chỉ ghi dạng "…, Phường Xuân Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh". Người dân phường Võ Thị Sáu cũ chỉ đổi tên phường; người dân phường 4 cũ cần xác định nhà thuộc khu tam giác nhập Xuân Hòa hay phần nhập Bàn Cờ.
Bản đồ Phường Xuân Hòa
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường Xuân Hòa được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1685/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Phường 4 | Quận 3 | Thành phố Hồ Chí Minh | một phần |
| Phường Võ Thị Sáu | Quận 3 | Thành phố Hồ Chí Minh | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Phường Xuân Hòa gồm những phường cũ nào?
Toàn bộ phường Võ Thị Sáu và một phần phường 4 (khu tam giác Cách Mạng Tháng Tám – Điện Biên Phủ – Nguyễn Thượng Hiền) của Quận 3 cũ.
Tên Xuân Hòa có nghĩa là gì?
Chữ Hán 春和: xuân là mùa xuân, hòa là êm thuận; thường hiểu là mùa xuân êm hòa. Đây là tên thôn và đình Xuân Hòa có từ năm 1880.
Diện tích, dân số phường Xuân Hòa là bao nhiêu?
2,22 km² và 48.464 người (tính đến 31/12/2024).
Hồ Con Rùa, chùa Xá Lợi thuộc phường nào?
Cả hai thuộc phường Xuân Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh; Bảo tàng Chứng tích chiến tranh và Nhà thờ Tân Định cũng vậy.
Có bao nhiêu nơi mang tên Xuân Hòa?
Ngoài phường ở TP Hồ Chí Minh còn có xã Xuân Hòa ở Đồng Nai, Lào Cai, Thanh Hóa và phường Xuân Hòa ở Phú Thọ, nên địa chỉ cần ghi kèm tỉnh, thành.
Cùng Quận 3 trước đây
- Phường Bàn Cờ 67.616
- Phường Nhiêu Lộc 88.090
← Toàn bộ 168 xã, phường của Hồ Chí Minh Tra tên xã cũ → mới