A Lưới 2 là xã thuộc Thành phố Huế, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở thị trấn A Lưới và ba xã Hồng Bắc, Quảng Nhâm, A Ngo của huyện A Lưới cũ. Xã rộng 97,62 km², dân số 20.496 người — đông dân nhất vùng A Lưới — và có di tích đồi A Bia.
Tổng quan
Thị trấn A Lưới — huyện lỵ của huyện A Lưới suốt từ năm 1995 — nay là hạt nhân của xã A Lưới 2, Thành phố Huế. Cùng nhập vào xã có ba xã cũ quanh thị trấn: Hồng Bắc, Quảng Nhâm và A Ngo.
Xã rộng 97,62 km² — nhỏ nhất trong năm xã A Lưới — nhưng có 20.496 người, đông nhất, mật độ khoảng 210 người/km². Trụ sở Ủy ban nhân dân xã đặt tại số 195 đường Hồ Chí Minh. Phía bắc là xã A Lưới 1, phía nam là vùng A Lưới 3.
Điểm nhận diện lịch sử của xã là đồi A Bia (cao điểm 937) ở Hồng Bắc cũ, nơi diễn ra trận đánh tháng 5/1969 mà phía Mỹ gọi là "Đồi Thịt Băm"; về đời sống, đây là nơi tập trung chợ, trường, cơ quan và nghề dệt Dèng của vùng.
Tên gọi và ý nghĩa
Năm 2025 thành phố Huế chọn một cách đặt tên khác hẳn các vùng còn lại: cả huyện A Lưới (17 xã và một thị trấn) chia thành năm xã cùng mang tên A Lưới, phân biệt bằng số 1 đến 5. Số 2 thuộc về xã bao trọn thị trấn A Lưới cũ — tức là chữ "A Lưới" ở đây vừa là tên vùng, vừa nối tiếp trực tiếp tên thị trấn huyện lỵ. Lý do được Ủy ban nhân dân thành phố nêu là thuận cho số hóa dữ liệu, ngắn và dễ nhớ (Dân Việt, 25/4/2025); cùng bài báo, già làng Pi Hôih Cu Lai ở xã Hồng Hạ nhận xét cách đặt tên này cứng nhắc, thiếu đặc thù địa lý.
A Lưới không có chữ Hán Việt tương ứng. Tiền tố "A" xuất hiện dày đặc trong địa danh vùng (A Ngo, A Bia, A Sáp, A Roàng, A Đớt), dấu vết của các ngôn ngữ nhóm Cơ Tu mà người Tà Ôi, Pa Kô, Cơ Tu sử dụng. Theo nhà nghiên cứu Trần Văn Sáng (được Wikipedia tiếng Anh dẫn), tên A Lưới bắt nguồn từ Alơiaq trong tiếng Tà Ôi, tên một người anh hùng trong thần thoại các dân tộc vùng cao; đây là ý kiến một nguồn, chưa được đối chiếu thêm.
Tên các xã cũ cũng đáng ghi lại: A Ngo là tên gốc tiếng dân tộc; Quảng Nhâm là tên ghép năm 2020 khi xã Hồng Quảng nhập với xã Nhâm; thị trấn A Lưới lập năm 1995 trên đất xã Hồng Nam. Không có đơn vị nào ở tỉnh khác trùng tên A Lưới 2.
Địa lý
Xã nằm ở giữa thung lũng A Lưới — dải đất tương đối bằng, dài hơn 30 km ở sườn tây Trường Sơn, độ cao khoảng 600 m. Phía tây và tây bắc là núi giáp biên giới Lào; đồi A Bia cao 937 m cách biên giới chừng 1,9 km, cách trung tâm thị trấn cũ khoảng 5 km về phía tây bắc.
Sông A Sáp — phần thượng nguồn của sông Sê Kông chảy sang Lào — chảy qua vùng; đập chính của thủy điện A Lưới tạo hồ trên sông này ở địa phận A Lưới 2 và A Lưới 3. Khí hậu là khí hậu núi cao của A Lưới: mát quanh năm, mưa rất lớn từ tháng 9 đến tháng 12, mùa khô tháng 5–8 có gió tây khô nóng.
Lịch sử
Các đơn vị cũ
Sau năm 1975 huyện A Lưới có các xã A Ngo, Hồng Bắc, Hồng Nam, Hồng Quảng, Nhâm… Ngày 22/11/1995, thị trấn A Lưới được thành lập làm huyện lỵ, trên cơ sở toàn bộ xã Hồng Nam cùng một phần các xã A Ngo, Hồng Kim, Hồng Quảng và hợp tác xã Sơn Phước. Theo Nghị quyết 834/NQ-UBTVQH14 (hiệu lực 1/1/2020), xã Hồng Quảng và xã Nhâm nhập thành xã Quảng Nhâm.
Chiến tranh
Trong kháng chiến chống Mỹ, Wikipedia ghi anh hùng liệt sĩ Cu Lối người xã Hồng Nam. Thung lũng A Lưới có các cụm căn cứ của quân đội Mỹ và Việt Nam Cộng hòa; từ ngày 10 đến 20/5/1969, gần 2.000 quân Mỹ tấn công đồi A Bia do hai tiểu đoàn Quân Giải phóng giữ. Quân Mỹ chiếm được đồi sau mười ngày với thương vong lớn rồi rút bỏ khoảng một tháng sau; cái tên "Hamburger Hill" do lính Mỹ đặt để chỉ độ khốc liệt của trận đánh.
Năm 2025
Theo Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025, toàn bộ thị trấn A Lưới và các xã Hồng Bắc, Quảng Nhâm, A Ngo hợp thành xã A Lưới 2, hoạt động từ 1/7/2025.
Dân cư – xã hội
Với 20.496 người, xã chiếm phần lớn dân đô thị của vùng A Lưới. Vùng A Lưới là nơi cư trú lâu đời của đồng bào Pa Kô, Tà Ôi, Cơ Tu, Pa Hy, cùng người Kinh lên lập nghiệp sau năm 1975; trong toàn huyện cũ, dân tộc thiểu số chiếm trên 80%. Khu trung tâm có Trường THPT A Lưới và Trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên của huyện cũ; các thôn có trường mầm non, tiểu học, THCS theo mạng lưới chung.
Kinh tế
Khác bốn xã kia, kinh tế xã có phần thương mại – dịch vụ đáng kể quanh khu trung tâm cũ dọc đường Hồ Chí Minh: chợ, cửa hàng, nhà nghỉ phục vụ khách đi đường. Vùng ven vẫn sống bằng lúa nước, ngô, sắn, trồng rừng và chăn nuôi.
Nghề dệt Dèng có chỗ đứng rõ nhất ở đây: theo Báo Văn hóa (31/12/2023), nghề tập trung ở thị trấn A Lưới, xã Quảng Nhâm, A Roàng, Lâm Đớt; hợp tác xã thổ cẩm xanh Aza-Kooh có tiền thân là tổ hợp dệt Dèng thị trấn A Lưới lập gần 20 năm trước, và toàn huyện có 6 hợp tác xã dệt.
Văn hóa – di tích
- Di tích đồi A Bia — di tích lịch sử cấp quốc gia; trên đỉnh có nhà bia tưởng niệm dựng ở bãi đáp trực thăng cũ.
- Nghề dệt Dèng của người Tà Ôi — Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (Quyết định 4036/QĐ-BVHTTDL).
- Lễ hội A Riêu Ping của người Pa Kô, lễ Aza, hát cha chấp, cồng chiêng — văn hóa chung của các dân tộc A Lưới.
Giao thông
Đường Hồ Chí Minh (quốc lộ 14) là trục chính xuyên xã. Quốc lộ 49 nối đường Hồ Chí Minh ở A Lưới 3 với đồng bằng Huế, dài 97,5 km, qua các đèo A Co, Tà Lương, Kim Quy — tuyến hiểm trở, nhiều khúc cua.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: "…, xã A Lưới 2, Thành phố Huế". Thị trấn A Lưới cũ không còn; các địa chỉ cũ ghi "thị trấn A Lưới" nay chuyển sang xã A Lưới 2. Thủ tục hành chính làm tại trung tâm phục vụ hành chính công xã hoặc qua cổng dịch vụ công trực tuyến.
Bản đồ Xã A Lưới 2
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã A Lưới 2 được lập từ 4 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Thị trấn A Lưới | Huyện A Lưới | Thành phố Huế | toàn bộ |
| Xã A Ngo | Huyện A Lưới | Thành phố Huế | toàn bộ |
| Xã Hồng Bắc | Huyện A Lưới | Thành phố Huế | toàn bộ |
| Xã Quảng Nhâm | Huyện A Lưới | Thành phố Huế | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã A Lưới 2 gồm những đơn vị cũ nào?
Toàn bộ thị trấn A Lưới và ba xã Hồng Bắc, Quảng Nhâm, A Ngo của huyện A Lưới cũ.
Tên A Lưới 2 có nghĩa là gì?
Là tên vùng A Lưới kèm số thứ tự 2. A Lưới là địa danh gốc tiếng dân tộc thiểu số, không phải Hán Việt; nghĩa gốc chưa thống nhất. Thành phố Huế đánh số năm xã để thuận cho số hóa, ngắn gọn, dễ nhớ.
Đồi A Bia (Đồi Thịt Băm) thuộc xã nào?
Thuộc xã Hồng Bắc cũ, nay là xã A Lưới 2, cách trung tâm thị trấn A Lưới cũ khoảng 5 km về phía tây bắc.
Thị trấn A Lưới còn không?
Không. Từ 1/7/2025 thị trấn A Lưới nhập vào xã A Lưới 2; trụ sở xã đặt tại số 195 đường Hồ Chí Minh.
Cùng Huyện A Lưới trước đây
- Xã A Lưới 1 12.403
- Xã A Lưới 3 8.976
- Xã A Lưới 4 10.752
- Xã A Lưới 5 3.760
← Toàn bộ 40 xã, phường của Huế Tra tên xã cũ → mới