Đạ Huoai 3 là xã thuộc tỉnh Lâm Đồng, thành lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1671/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở giữ nguyên xã Bà Gia của huyện Đạ Huoai cũ, đổi tên thành Đạ Huoai 3. Xã rộng 131,51 km², dân số 6.571 người.
Tổng quan
Xã Đạ Huoai 3 là trường hợp đặc biệt trong đợt sắp xếp năm 2025: địa giới không thay đổi, chỉ đổi tên. Toàn bộ xã Bà Gia – lập ngày 1/12/2024 từ hai xã Đoàn Kết và Đạ P'loa – được giữ nguyên và mang tên mới Đạ Huoai 3. Địa bàn này trùng với vùng căn cứ cách mạng xã BGia thời kháng chiến, được Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1998.
Diện tích 131,51 km², dân số 6.571 người (31/12/2024), mật độ khoảng 50 người/km² – ít dân nhất trong chín xã kế thừa huyện Đạ Huoai (gồm cả vùng Đạ Tẻh, Cát Tiên). Trụ sở xã đặt tại UBND xã Bà Gia cũ. Theo Wikipedia tiếng Việt, xã cách Bảo Lộc khoảng 30 km về phía tây nam và có 4 thôn đánh số 1–4. Xã thuộc tỉnh Lâm Đồng.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên mới ghép tên huyện cũ Đạ Huoai với số 3, theo cách Nghị quyết 1671/NQ-UBTVQH15 đặt tên ba xã thuộc vùng Đạ Huoai gốc. Đạ Huoai – cũng là tên sông Đa Huoai, phụ lưu sông Đồng Nai – là tên gốc bản địa, với “đạ” chỉ nước; phần “Huoai” chưa có nguồn giải nghĩa.
Tên cũ Bà Gia chỉ tồn tại bảy tháng (1/12/2024 – 30/6/2025) nhưng có gốc sâu hơn nhiều: theo Wikipedia, Đạ Huoai có một xã căn cứ cách mạng gọi là xã BGia, nay là một phần của hai xã Đạ Plơa và Đoàn Kết; năm 2024, khi hai xã này hợp nhất, xã mới mang tên “Bà Gia” – đọc gần với BGia. Các nguồn đã tra không ghi văn bản giải thích việc chọn tên, cũng không giải nghĩa từ BGia vốn là tên gốc bản địa.
Tên Đạ P'loa (Đạ Plơa) có thành tố “đạ”; Đoàn Kết là tên Việt đặt năm 1986. Cả nước không có xã nào khác tên Đạ Huoai 3.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp Đạ Huoai 2 ở phía bắc và phía tây; các xã Nam Thành, Nghị Đức và Bắc Ruộng (vùng Đức Linh, Tánh Linh cũ) ở phía nam; xã Bảo Lâm 3 ở phía đông.
Địa hình là đồi núi chuyển tiếp giữa cao nguyên Bảo Lộc và vùng thấp Bình Thuận cũ, nhiều rừng. Vùng Đạ Huoai cũ có độ cao tuyệt đối 180–800 m, độ dốc bình quân khoảng 15°, đất feralit vàng trên đá granit; khí hậu nóng, nhiệt độ trung bình năm 22–24 °C, mưa nhiều.
Lịch sử
Căn cứ BGia
Theo Wikipedia, dưới sự lãnh đạo của chi bộ Đảng, dân quân du kích BGia tham gia nổi dậy phá ấp chiến lược Bắc Ruộng, nhân dân vùng kháng chiến tham gia tải lương, tiếp đạn. Vùng Đạ Huoai thời chống Mỹ gọi là K4, kiểm soát đoạn đường từ đèo Chuối đến phía nam Bảo Lộc. Ngày 22/8/1998, xã BGia được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Trước 1975, vùng Đạ Huoai chỉ có hai xã của quận Bảo Lộc là B'Sar (sáp nhập từ quận Tánh Linh, tỉnh Bình Tuy, ngày 12/7/1965) và Madagouil. Ngày 27/3/1975, Sư đoàn 7 đánh chiếm chi khu Đạ Huoai (tên cũ chi khu B'Sar) và đồn Madagouil.
Đạ Plơa, Đoàn Kết, Bà Gia
Năm 1976, Đạ Plơa là xã của huyện Bảo Lộc; năm 1979 chuyển về huyện Đạ Huoai mới lập (Quyết định 116-CP). Năm 1986, khi huyện Đạ Huoai chia thành ba huyện Đạ Huoai, Đạ Tẻh, Cát Tiên, Đạ Plơa và Đoàn Kết ở lại huyện Đạ Huoai thu nhỏ (còn hai thị trấn và bảy xã). Ngày 6/6/1986, Quyết định 67-HĐBT tách 9.900 ha và 269 người của Đạ Plơa lập xã Đoàn Kết; Đạ Plơa còn 9.100 ha với 1.102 người. Nghị quyết 1245/NQ-UBTVQH15 (hiệu lực 1/12/2024) lập xã Bà Gia trên toàn bộ Đoàn Kết và Đạ P'loa, rộng 131,51 km² với 6.500 người.
Năm 2025
Nghị quyết 1671/NQ-UBTVQH15 giữ nguyên địa giới xã Bà Gia và đặt tên là xã Đạ Huoai 3, từ 1/7/2025.
Dân cư – xã hội
Dân cư thưa, khoảng 6.600 người. Con số năm 1986 – xã Đoàn Kết rộng 9.900 ha chỉ có 269 người, Đạ Plơa 1.102 người – cho thấy dân số vùng này đã tăng nhiều lần trong bốn thập niên. Theo Wikipedia, lao động người dân tộc thiểu số tại chỗ chiếm khoảng 20% ở huyện Đạ Huoai cũ, sống chủ yếu nhờ khai thác lâm sản phụ. Xã có trường học, trạm y tế.
Kinh tế
Nông – lâm nghiệp là chính. Vùng Đạ Huoai nổi tiếng với sầu riêng và cây ăn quả (chôm chôm, mít), cùng điều và tre nứa; rừng tự nhiên chiếm diện tích lớn của huyện cũ (khoảng 34.400 ha theo số liệu cuối thập niên 1990). Theo Wikipedia, đất đai Đạ Huoai phù hợp với cây công nghiệp, cây ăn quả, cây lương thực, và đất feralit trên granit thích hợp trồng rừng.
Văn hóa – di tích
Truyền thống căn cứ cách mạng BGia – xã được tuyên dương anh hùng lực lượng vũ trang năm 1998 – là giá trị lịch sử nổi bật của địa phương. Các nguồn đã tra không ghi nhận di tích được xếp hạng trên địa bàn.
Giao thông
Đường liên xã nối Đạ Huoai 3 với quốc lộ 20 qua vùng Đạ M'ri (Đạ Huoai 2) ở phía bắc; phía nam là các xã vùng Đức Linh, Tánh Linh cũ.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi “thôn …, xã Đạ Huoai 3, tỉnh Lâm Đồng”. Người dân đã ghi “xã Bà Gia, huyện Đạ Huoai” (từ 12/2024) hoặc “xã Đoàn Kết / Đạ P'loa” (trước đó) cập nhật theo tên mới. Trụ sở xã đặt tại UBND xã Bà Gia cũ.
Bản đồ Xã Đạ Huoai 3
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Đạ Huoai 3 được lập từ 1 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1671/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Bà Gia | Huyện Đạ Huoai | Tỉnh Lâm Đồng | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Đạ Huoai 3 gồm những xã cũ nào?
Giữ nguyên toàn bộ xã Bà Gia – xã lập ngày 1/12/2024 từ hai xã Đoàn Kết và Đạ P'loa – chỉ đổi tên.
Bà Gia có nghĩa là gì?
Tên Bà Gia đặt năm 2024 cho xã hợp nhất từ Đoàn Kết và Đạ P'loa – vùng từng là căn cứ cách mạng xã BGia. Nguồn không giải nghĩa từ gốc bản địa BGia.
Xã BGia được tuyên dương danh hiệu gì?
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ngày 22/8/1998.
Tên Đạ Huoai 3 có nghĩa là gì?
Là tên huyện Đạ Huoai cũ thêm số 3; Đạ Huoai cũng là tên sông Đa Huoai, 'đạ' là nước.
Diện tích và dân số xã là bao nhiêu?
131,51 km² và 6.571 người (31/12/2024).
Cùng Huyện Đạ Huoai trước đây
- Xã Cát Tiên 19.735
- Xã Cát Tiên 2 15.042
- Xã Cát Tiên 3 10.591
- Xã Đạ Huoai 23.117
- Xã Đạ Huoai 2 14.929
- Xã Đạ Tẻh 30.725
- Xã Đạ Tẻh 2 14.590
- Xã Đạ Tẻh 3 11.678
← Toàn bộ 124 xã, phường của Lâm Đồng Tra tên xã cũ → mới