Ngũ Chỉ Sơn là xã vùng cao của tỉnh Lào Cai ở phía tây bắc vùng Sa Pa cũ, mang tên khối núi năm ngọn, cao 2.858 m; xã được giữ nguyên hiện trạng khi sắp xếp năm 2025 theo Nghị quyết 1673/NQ-UBTVQH15, vốn hình thành năm 2020 từ hai xã Bản Khoang và Tả Giàng Phình. Diện tích 82,47 km², dân số 7.503 người.
Tổng quan
Ngũ Chỉ Sơn là một xã của tỉnh Lào Cai, thuộc vùng Sa Pa cũ, nằm giữa trung tâm Sa Pa và vùng cao Bát Xát. Đây là một trong số rất ít đơn vị cấp xã của tỉnh được giữ nguyên hiện trạng trong đợt sắp xếp năm 2025 — không nhập thêm xã nào.
Xã có diện tích 82,47 km², dân số 7.503 người, mật độ khoảng 91 người/km². Trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND xã đặt tại thôn Can Hồ B (trụ sở xã cũ; từ tháng 7/2026 các thôn Phìn Hồ, Can Hồ A, Can Hồ B, Can Hồ Mông được hợp nhất thành thôn Can Hồ).
Biểu tượng của xã là khối núi Ngũ Chỉ Sơn — năm ngọn núi chĩa thẳng lên trời, ngọn cao nhất 2.858 m, được báo chí gọi là “Đệ nhất hùng sơn” của Tây Bắc và được UBND tỉnh xếp hạng danh lam thắng cảnh cấp tỉnh năm 2025. Xã giáp các xã Bản Xèo, Mường Hum, Bát Xát ở phía bắc và gần Tả Phìn, phường Sa Pa ở phía đông nam.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: khi hai xã Bản Khoang và Tả Giàng Phình hợp nhất năm 2020, xã mới không lấy tên một trong hai xã cũ mà mang tên khối núi Ngũ Chỉ Sơn — dãy núi năm đỉnh sừng sững trên địa bàn. Năm 2025 xã được giữ nguyên nên tên cũng được giữ.
Phân tích Hán Việt: tên gồm ba chữ 五 ngũ (năm), 指 chỉ (ngón tay) và 山 sơn (núi): “núi năm ngón tay”. Nghĩa này khớp với hình dạng được báo chí mô tả: năm ngọn núi chĩa thẳng lên trời như năm ngón tay khổng lồ. Âm “chỉ” còn ứng với nhiều chữ khác (只, 紙…), nhưng trong tên núi chỉ có thể là chữ 指 “ngón tay”.
Tên các xã cũ: Bản Khoang và Tả Giàng Phình là địa danh gốc tiếng dân tộc; Wikipedia tiếng Việt xếp Tả Giàng Phình vào loạt tên xã theo tiếng H'Mông ở Sa Pa. Nghĩa cụ thể của hai tên chưa có nguồn. Tả Giàng Phình là thung lũng người Mông được giới du lịch biết đến.
Trùng tên: trong danh mục xã phường Việt Nam, Ngũ Chỉ Sơn là tên duy nhất. Tuy vậy, tên Hán Việt này cũng là tên một thành phố và một ngọn núi trên đảo Hải Nam (Trung Quốc), và là tên ngọn núi trong truyện Tây Du Ký — nơi Tôn Ngộ Không bị đè dưới bàn tay Phật Như Lai.
Địa lý
Xã nằm trên sườn dãy Hoàng Liên Sơn, địa hình núi cao, độ dốc lớn. Khối núi Ngũ Chỉ Sơn thuộc dãy Hoàng Liên Sơn, nằm trên địa bàn hai tỉnh Lào Cai và Lai Châu; ngọn cao nhất 2.858 m, xếp thứ 15 trong các đỉnh núi cao nhất Việt Nam theo Báo Lào Cai. Đỉnh được xếp hạng di tích danh lam thắng cảnh cấp tỉnh theo Quyết định 1478 ngày 12/5/2025 của UBND tỉnh Lào Cai.
Các thôn nằm ở độ cao lớn: Sín Chải ở trên 1.600 m, mùa hè mát; mùa đông vùng Tả Giàng Phình nhiều sương mù, giá lạnh. Nhiều suối nhỏ chảy qua các thôn, nước lạnh quanh năm — điều kiện để nuôi cá hồi, cá tầm.
Tỉnh lộ 155 đi qua xã, nối vùng Sa Pa với Bát Xát; dự án nâng cấp tỉnh lộ 155 qua Ngũ Chỉ Sơn được công bố năm 2026. Tuyến Bản Khoang – Phìn Ngan nối sang xã Bát Xát. Báo Lào Cai nhiều lần phản ánh sự gian nan của các cung đường trong xã mùa mưa.
Lịch sử
- 12/8/1991 — huyện Sa Pa trở lại tỉnh Lào Cai với thị trấn Sa Pa và 17 xã, trong đó có Bản Khoang và Tả Giàng Phình.
- 11/9/2019 — Nghị quyết 767/NQ-UBTVQH14 (hiệu lực 1/1/2020) lập thị xã Sa Pa, đồng thời hợp nhất hai xã Bản Khoang và Tả Giàng Phình thành xã Ngũ Chỉ Sơn.
- 16/6/2025 — Nghị quyết 1673/NQ-UBTVQH15 giữ nguyên hiện trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Ngũ Chỉ Sơn; từ 1/7/2025 xã trực thuộc tỉnh Lào Cai.
- 7/2026 — sắp xếp thôn: bốn thôn Phìn Hồ, Can Hồ A, Can Hồ B, Can Hồ Mông hợp thành thôn Can Hồ (khoảng 400 hộ).
Dân cư – xã hội
Xã có 7.503 người; Báo Lào Cai (2023) ghi xã có khoảng 1.340 hộ, chủ yếu là đồng bào Dao (Dao đỏ) và Mông. Các thôn, bản được nhắc tên gồm Can Hồ, Sín Chải, Cửa Cải, Suối Thầu 1, Suối Thầu 2, Lao Chải, Bản Pho, Lủ Khấu, Yên Sơn, Kim Ngan, Xả Chải.
Phong trào sản xuất giỏi phát triển: năm 2025 xã có gần 1.300 lượt hộ đạt danh hiệu sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp, trong đó thôn Can Hồ dẫn đầu. Trường học, trạm y tế theo mô hình xã vùng cao, với các điểm trường ở thôn xa.
Kinh tế
Trước đây người dân chủ yếu trồng ngô, lúa. Nay xã nổi bật với hoa và rau ôn đới: hoa ly, hoa cúc, rau, cùng địa lan — kế hoạch năm 2023 trồng mới 45 ha hoa cắt cành (khoảng 7,2 triệu bông) và 6.000 chậu địa lan; hơn 20 cơ sở trong và ngoài tỉnh thuê đất trồng rau, hoa, tạo việc làm cho lao động địa phương. Báo Lào Cai gọi hoa ly là sản phẩm mang hương sắc riêng của Ngũ Chỉ Sơn.
Cá nước lạnh (cá hồi, cá tầm) được nuôi dọc các suối ở Can Hồ; trên địa bàn có cơ sở nuôi cá nước lạnh theo công nghệ tuần hoàn (RAS) đầu tiên của Lào Cai. Ngoài ra là thảo quả, su su, lanh dệt vải, nuôi ong, nuôi dúi.
Du lịch thể thao mạo hiểm mới hình thành: tháng 10/2026 xã tổ chức Giải leo núi Ngũ Chỉ Sơn lần thứ nhất với gần 300 vận động viên, cung đường dài khoảng 10–12 km qua vách đá và rừng rậm.
Văn hóa
Văn hóa xã mang hai sắc thái Dao đỏ và Mông: trang phục thêu, khăn đỏ của phụ nữ Dao; vải lanh, khèn của người Mông. Các lễ thường gặp ở cộng đồng Dao vùng Sa Pa như cấp sắc, tết nhảy, cùng hội Gầu Tào của người Mông là sinh hoạt văn hóa chung của vùng.
- Khối núi Ngũ Chỉ Sơn — danh lam thắng cảnh cấp tỉnh (2025).
- Thung lũng Tả Giàng Phình — vùng người Mông, được giới du lịch giới thiệu với ruộng bậc thang và bản làng.
- Giải leo núi Ngũ Chỉ Sơn (từ 2026) với phần biểu diễn văn nghệ của các dân tộc địa phương.
Bản đồ Xã Ngũ Chỉ Sơn
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Ngũ Chỉ Sơn được lập từ 1 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1673/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Ngũ Chỉ Sơn | Thị xã Sa Pa | Tỉnh Lào Cai | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Ngũ Chỉ Sơn có bị sáp nhập năm 2025 không?
Không. Theo Nghị quyết 1673/NQ-UBTVQH15, xã Ngũ Chỉ Sơn được giữ nguyên hiện trạng; xã vốn hình thành năm 2020 từ hai xã Bản Khoang và Tả Giàng Phình.
Tên Ngũ Chỉ Sơn có nghĩa là gì?
Hán Việt 五指山: ngũ là năm, chỉ là ngón tay, sơn là núi — “núi năm ngón tay”, theo hình năm ngọn núi chĩa lên trời.
Đỉnh Ngũ Chỉ Sơn cao bao nhiêu?
Ngọn cao nhất 2.858 m; được xếp hạng danh lam thắng cảnh cấp tỉnh theo Quyết định 1478 ngày 12/5/2025 của UBND tỉnh Lào Cai.
Ngũ Chỉ Sơn nổi tiếng với sản phẩm gì?
Hoa ly, hoa cúc, địa lan, rau ôn đới và cá nước lạnh (cá hồi, cá tầm), cùng thảo quả, su su.
Diện tích và dân số xã Ngũ Chỉ Sơn?
Diện tích 82,47 km², dân số 7.503 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Cùng Thị xã Sa Pa trước đây
- Phường Sa Pa 22.882
- Xã Bản Hồ 9.351
- Xã Mường Bo 7.225
- Xã Tả Phìn 9.928
- Xã Tả Van 18.636
← Toàn bộ 99 xã, phường của Lào Cai Tra tên xã cũ → mới