Lam Thành là xã thuộc tỉnh Nghệ An, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1678/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở toàn bộ bốn xã Châu Nhân, Hưng Nghĩa, Hưng Thành, Phúc Lợi của huyện Hưng Nguyên cũ. Xã rộng 39,67 km², dân số 31.247 người.
Tổng quan
Lam Thành mang tên một tòa thành cổ: thành Rùm, hay Lam Thành, do Hồ Quý Ly cho xây trên núi Thành bên bờ sông Lam để phòng thủ phía nam, từng là trị sở của phủ Nghệ An thời thuộc Minh. Xã ở phía đông nam vùng Hưng Nguyên cũ, sát phía tây nam thành phố Vinh, thuộc tỉnh Nghệ An.
Theo số liệu sắp xếp năm 2025, xã rộng 39,67 km², dân số 31.247 người, mật độ khoảng 790 người/km². Trụ sở đặt tại trụ sở xã Phúc Lợi cũ. Xã có Bảo tàng Xứ ủy Trung Kỳ ở Châu Nhân, là quê liệt sĩ Phạm Hồng Thái, và từ năm 2026 có Bến xe Nam Vinh.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên từ đâu ra: tên xã lấy từ núi Lam Thành và thành cổ Lam Thành nằm trên địa bàn xã Hưng Thành cũ – một trong bốn xã hợp thành. Đây là tên di tích – lịch sử, không phải tên xã cũ nào. Theo Wikipedia tiếng Việt (bài Thành Nghệ An), thành được gọi dân gian là thành Rùm.
Phân tích chữ: Lam ở đây là tên sông Lam; tên Hán của sông thường viết là Lam Giang với chữ 藍 (màu chàm, xanh lam). Thành là 城 – thành trì. "Lam Thành" vì vậy có thể hiểu là "thành bên sông Lam". Bài chưa đối chiếu được văn bản Hán Nôm ghi riêng tên thành, nên 藍城 chỉ ghi là cách hiểu thông thường.
Tên các xã cũ: Hưng Thành (Hưng Phú + Hưng Khánh), Châu Nhân (Hưng Nhân + Hưng Châu), Hưng Nghĩa (Hưng Tiến + Hưng Thắng) đều lập ngày 1/1/2020; Phúc Lợi (Hưng Phúc + Hưng Lợi) lập ngày 1/12/2024. Tên các xã gốc còn trong tên xóm, như xóm Hưng Lợi 2.
Trùng tên: Lam Thành là tên duy nhất trong danh mục xã phường sau sắp xếp.
Địa lý
Xã nằm ở góc đông nam vùng Hưng Nguyên cũ, hướng ra sông Lam. Theo các bài Wikipedia tiếng Việt về xã lân cận, Hưng Nguyên Nam nằm ở phía tây Lam Thành, còn Hưng Nguyên nằm ở phía bắc; phía đông bắc là đô thị Vinh.
Địa hình đồng bằng ven sông, nổi lên núi Lam Thành (núi Thành) – nơi còn dấu tích tường thành – và núi Nhón. Theo Báo Nghệ An (quy hoạch 2026), xã rộng 3.967 ha, phía nam khoảng 2.067 ha định hướng nông nghiệp công nghệ cao và thủy sản gắn du lịch trải nghiệm; quy hoạch bảo tồn núi Lam Thành và cảnh quan ven sông Lam.
Lịch sử
Lam Thành
Theo Wikipedia tiếng Việt, Lam Thành được Hồ Quý Ly cho xây để phòng thủ phía nam; thành có hình thang, xây bằng đá núi, vôi, mật, nhiều đoạn được xây cao làm vọng gác. Thời thuộc Minh, Lam Thành là trị sở phủ Nghệ An và là mục tiêu tiến công của nhà Hậu Trần, rồi của nghĩa quân Lam Sơn; năm 1427 tướng Minh trấn thành Nghệ An là Thái Phúc đầu hàng. Ngày nay chỉ còn vài dấu tích do thời gian và việc đào bới, khai thác đất đá.
Phạm Hồng Thái và Xô viết Nghệ Tĩnh
Phạm Hồng Thái (1895–1924), tên khai sinh Phạm Thành Tích, quê xã Châu Nhân (nay là xã Lam Thành), là người ném bom ám sát Toàn quyền Đông Dương Merlin tại Sa Diện, Quảng Châu ngày 19/6/1924 – "tiếng bom Sa Diện" – rồi gieo mình xuống Châu Giang. Bảo tàng Xứ ủy Trung Kỳ đặt ở xã Châu Nhân (vùng Hưng Châu cũ).
Hành chính
Ngày 1/1/2020 lập ba xã Hưng Thành, Châu Nhân, Hưng Nghĩa; ngày 1/12/2024 lập xã Phúc Lợi. Nghị quyết 1678/NQ-UBTVQH15 (16/6/2025) hợp bốn xã thành xã Lam Thành, hoạt động từ 1/7/2025.
Dân cư và xã hội
31.247 người, chủ yếu người Kinh. Báo Nghệ An dự báo dân số xã khoảng 35.000 người năm 2030 và 52.000 người năm 2050 khi đô thị hóa. Vì sát Vinh, một phần học sinh trong xã được tiếp nhận học tại phường Trường Vinh (Báo Nghệ An). Theo Wikipedia, Trường THPT Phạm Hồng Thái đặt ở vùng Châu Nhân.
Kinh tế
Theo quy hoạch chung đến năm 2050 (Báo Nghệ An): xã phát triển theo mô hình hỗn hợp đô thị – nông thôn sinh thái; mục tiêu tăng trưởng 10,6% giai đoạn 2025–2030; ba cụm công nghiệp khoảng 224 ha ưu tiên điện tử, cơ khí, may, chế biến nông lâm sản, logistics. Các nghề hiện có: sản xuất gạch không nung, chế biến thủy sản, mộc, đóng sửa tàu thuyền, cơ khí, vật liệu xây dựng.
Thương mại phát triển dọc quốc lộ 46C, tỉnh lộ 8B, 542B. Bến xe Nam Vinh khai trương tại xã năm 2026. Nông nghiệp theo hướng công nghệ cao, hữu cơ, VietGAP ở vùng phía nam.
Văn hóa
Wikipedia tiếng Việt ghi trong danh thắng của huyện Hưng Nguyên cũ: núi Lam Thành và đền vua Lê, nơi thờ bà Phạm Thị Ngọc Trần. Bảo tàng Xứ ủy Trung Kỳ ở Châu Nhân lưu giữ tư liệu về phong trào cách mạng 1930–1931. Trên núi Nhón có dòng chữ "Bác Hồ sống mãi", năm 2026 được hơn 1.000 người cùng tái tạo (Báo Nghệ An). Quy hoạch xã định hướng du lịch văn hóa, sông nước, tâm linh và chợ nổi trên sông Lam.
Giao thông
Xã kết nối quốc lộ 1, quốc lộ 46C, đường N2 và các tỉnh lộ 8B, 542B; quy hoạch thêm bến thủy du lịch trên sông Lam (Báo Nghệ An). Bến xe Nam Vinh đặt tại xã.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: "…, xã Lam Thành, tỉnh Nghệ An". Trụ sở xã đặt tại trụ sở xã Phúc Lợi cũ; quy hoạch có khu hành chính mới khoảng 20 ha trên tỉnh lộ 542B.
Bản đồ Xã Lam Thành
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Lam Thành được lập từ 4 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1678/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Hưng Nghĩa | Huyện Hưng Nguyên | Tỉnh Nghệ An | toàn bộ |
| Xã Châu Nhân | Huyện Hưng Nguyên | Tỉnh Nghệ An | toàn bộ |
| Xã Hưng Thành | Huyện Hưng Nguyên | Tỉnh Nghệ An | toàn bộ |
| Xã Phúc Lợi | Huyện Hưng Nguyên | Tỉnh Nghệ An | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Lam Thành gồm những xã cũ nào?
Bốn xã Châu Nhân, Hưng Nghĩa, Hưng Thành, Phúc Lợi của huyện Hưng Nguyên cũ (Nghị quyết 1678/NQ-UBTVQH15).
Tên Lam Thành có nghĩa là gì?
Lấy tên thành cổ Lam Thành (thành Rùm) do Hồ Quý Ly xây trên núi Thành bên sông Lam; nghĩa là "thành bên sông Lam".
Phạm Hồng Thái quê ở đâu?
Xã Châu Nhân, huyện Hưng Nguyên cũ, nay là xã Lam Thành, tỉnh Nghệ An.
Diện tích, dân số xã Lam Thành?
39,67 km² và 31.247 người theo số liệu sắp xếp năm 2025.
Cùng Huyện Hưng Nguyên trước đây
- Xã Hưng Nguyên 53.144
- Xã Hưng Nguyên Nam 36.632
- Xã Yên Trung 26.239
← Toàn bộ 130 xã, phường của Nghệ An Tra tên xã cũ → mới