Trương Quang Trọng là phường ở bờ bắc sông Trà Khúc, đối diện trung tâm tỉnh Quảng Ngãi, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1677/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở phường Trương Quang Trọng và ba xã Tịnh Ấn Tây, Tịnh Ấn Đông, Tịnh An của thành phố Quảng Ngãi cũ. Diện tích 34,65 km², dân số 49.308 người.
Tổng quan
Trương Quang Trọng là phường duy nhất của khu đô thị trung tâm tỉnh Quảng Ngãi nằm ở tả ngạn (bờ bắc) sông Trà Khúc. Phường rộng 34,65 km², có 49.308 người, mật độ khoảng 1.423 người/km² — thưa hơn nhiều so với hai phường bờ nam, vì ba trong bốn đơn vị hợp thành vốn là xã nông nghiệp.
Lõi của phường là thị trấn Sơn Tịnh cũ — từng là huyện lỵ huyện Sơn Tịnh từ năm 1987 đến 2013. Điểm nhận diện là núi Thiên Ấn với ngôi chùa cổ trên đỉnh và mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng, một nửa của cặp biểu tượng “núi Ấn sông Trà” của tỉnh.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: phường mới kế thừa tên phường Trương Quang Trọng, đơn vị đô thị duy nhất trong bốn đơn vị hợp thành. Đây là tên người — Trương Quang Trọng (1906–1931), nhà cách mạng sinh tại làng Phú Nhơn, huyện Sơn Tịnh, nay thuộc chính phường này. Ông từng học Cao đẳng Tiểu học ở Huế, rồi trường Bưởi và khoa Y trường Cao đẳng Đông Dương ở Hà Nội; năm 1927 làm Bí thư Tỉnh bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Quảng Ngãi; bị bắt năm 1929 và mất năm 1931 tại ngục Kon Tum. Tên ông nối hai vùng đất nay đã chung một tỉnh: quê ở bờ Trà Khúc, nơi mất ở Kon Tum.
Lịch sử của tên
Sau Cách mạng Tháng Tám 1945, chính quyền mới đổi phủ Sơn Tịnh thành phủ Trương Quang Trọng; đến tháng 6/1946 lại đổi về huyện Sơn Tịnh. Năm 2013, khi thị trấn Sơn Tịnh nhập vào thành phố Quảng Ngãi, thị trấn được đổi thành phường Trương Quang Trọng, và năm 2025 tên này được giữ cho phường mở rộng. Ba tên Tịnh Ấn Tây, Tịnh Ấn Đông, Tịnh An thôi là tên hành chính.
Về các chữ trong tên
Là tên riêng của một người, cụm từ không mang nghĩa địa danh. Tư liệu đã tra không ghi chữ Hán tên ông, nên chỉ nêu các âm theo cách đọc phổ biến: họ Trương thường viết 張; Quang thường là 光 (sáng); Trọng có thể là 重 (nặng, coi trọng) hoặc 仲 (thứ hai) — không đủ căn cứ để chọn.
Ba tên xã cũ đều mở đầu bằng chữ “Tịnh” — chữ chung của các xã huyện Sơn Tịnh từ năm 1946. Núi trong phường cũng mang chữ “Ấn” (Thiên Ấn), nhưng nguồn đã tra không nói tên xã Tịnh Ấn lấy theo núi.
Trùng tên: không có đơn vị cấp xã nào khác mang tên Trương Quang Trọng.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, phường giáp xã Tịnh Khê ở phía đông, xã Sơn Tịnh ở phía tây, xã Thọ Phong ở phía bắc; phía nam giáp các phường Cẩm Thành, Nghĩa Lộ và xã An Phú, ranh giới là sông Trà Khúc.
Địa hình là đồng bằng tả ngạn sông Trà Khúc xen các núi đồi thấp. Núi Thiên Ấn cao 106 m, đỉnh bằng phẳng hơn 10 mẫu, chân núi chu vi khoảng 5 km, bốn sườn hình thang cân như một chiếc ấn; phía tây là núi Long Đầu, phía bắc là núi La Vọng. Núi còn có tên Kim Ấn Sơn, núi Hó, Thổ Sơn. Ở vùng Tịnh Ấn Tây cũ có núi Sứa, nơi tìm thấy di chỉ văn hóa Tiền Sa Huỳnh (Wikipedia, bài huyện Sơn Tịnh).
Khí hậu nhiệt đới gió mùa; vùng ven sông chịu lũ Trà Khúc trong mùa mưa (tháng 9 – tháng 12).
Lịch sử
Làng Phú Nhơn có vị trí đặc biệt trong lịch sử tỉnh: theo Wikipedia (bài chùa Thiên Ấn và thành cổ Quảng Ngãi), các chúa Nguyễn từng đặt thành Quảng Ngãi đầu tiên ở Phú Nhơn bên tả ngạn sông Trà Khúc, trước khi vua Gia Long dời về làng Chánh Mông năm 1807. Đình làng Phú Nhơn nằm trong thành cũ; bộ khung nhà rường của đình về sau được mua về làm nhà phương trượng chùa Thiên Ấn.
Năm 1946, Sơn Tịnh hợp các làng nhỏ thành 12 xã lớn lấy chữ “Tịnh” đứng đầu, trong đó có Tịnh Ấn. Sau 1975 Tịnh Ấn là nơi đặt huyện lỵ. Ngày 12/3/1987, Quyết định 52-HĐBT chia xã Tịnh Ấn thành thị trấn Sơn Tịnh (808 ha, 8.690 người), xã Tịnh Ấn Đông (885 ha, 5.500 người) và xã Tịnh Ấn Tây (663 ha, 4.000 người). Xã Tịnh An có trong danh sách xã của Sơn Tịnh trước năm 1955; thời Việt Nam Cộng hòa xã bị đổi tên thành Sơn Phú, sau 1975 trở lại tên Tịnh An.
Ngày 12/12/2013, Nghị quyết 123/NQ-CP chuyển thị trấn Sơn Tịnh và chín xã phía đông huyện Sơn Tịnh về thành phố Quảng Ngãi, đồng thời lập phường Trương Quang Trọng trên toàn bộ 926,40 ha và 14.148 người của thị trấn. Ngày 16/6/2025, Nghị quyết 1677/NQ-UBTVQH15 sắp xếp phường Trương Quang Trọng cùng ba xã Tịnh Ấn Tây, Tịnh Ấn Đông, Tịnh An thành phường Trương Quang Trọng mới, hiệu lực từ 1/7/2025.
Dân cư và xã hội
Wikipedia liệt kê các tổ dân phố của phường: Liên Hiệp, Trà Giang, Trường Thọ Đông, Trường Thọ Tây, Phú Nhơn, Quyết Thắng, Độc Lập, Thạch Bích, Cộng Hoà, Thống Nhất, Thiên Ấn, Ân Phú, Tân Mỹ, Long Bàn, Hòa Bình và Hạnh Phúc. Nhiều tên còn giữ tên làng xưa (Phú Nhơn, Trường Thọ, Long Bàn) hoặc tên núi (Thiên Ấn).
Cư dân chủ yếu là người Việt; phần lõi thị trấn cũ có dáng đô thị, phần ba xã cũ vẫn là làng quê ven sông. Phật giáo có vị trí đáng kể với tổ đình Thiên Ấn trên địa bàn.
Kinh tế
Khu vực thị trấn Sơn Tịnh cũ dọc Quốc lộ 1 sống bằng thương mại, dịch vụ và các cơ sở sản xuất nhỏ. Ba xã cũ ở vùng châu thổ tả ngạn Trà Khúc — nơi phù sa bồi đắp, theo Wikipedia thuận cho lúa, mía, ngô, rau quả — vẫn giữ sản xuất nông nghiệp, đồng thời đang đô thị hóa nhanh do sát trung tâm tỉnh.
Núi Thiên Ấn và chùa cổ là điểm tham quan tâm linh thường xuyên của người địa phương và khách đến Quảng Ngãi.
Văn hóa
Chùa Thiên Ấn trên đỉnh núi là tổ đình nổi tiếng nhất Quảng Ngãi, di tích lịch sử cấp quốc gia (1990). Wikipedia ghi chùa xây khoảng 1694–1695 (trên cổng chùa có khắc năm 1627, ý kiến khác nhau), tổ khai sơn là thiền sư Pháp Hóa, dòng Lâm Tế; chúa Nguyễn Phúc Chu ban biển “Sắc tứ Thiên Ấn tự” vào khoảng năm 1716–1717. Phía đông chùa có khu viên mộ hình lục giác, nơi an táng các vị trụ trì và mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng (1876–1947). Năm 1850, vua Tự Đức đưa núi Thiên Ấn vào hàng danh sơn.
Trong Quảng Ngãi thập nhị cảnh, núi là cảnh Thiên Ấn niêm hà — “ấn trời đóng bên sông”; núi Long Đầu kề bên là cảnh Long Đầu hí thủy. Dân gian có câu: “Son núi Ấn, mài hòn son Ấn, Ấn tốt son tươi / Nước sông Trà, pha nấu nước trà, trà thơm nước động”.
Nhân vật
Trương Quang Trọng (1906–1931), nhà cách mạng, sinh ở làng Phú Nhơn; tên ông đặt cho phường và cho đường phố ở Quảng Ngãi và Kon Tum. Khu mộ trên núi Thiên Ấn là nơi yên nghỉ của Huỳnh Thúc Kháng, chí sĩ yêu nước người Quảng Nam.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: “tổ dân phố …, phường Trương Quang Trọng, tỉnh Quảng Ngãi”. Người dân bốn đơn vị cũ làm thủ tục tại trung tâm phục vụ hành chính công phường, đặt tại trụ sở UBND phường Trương Quang Trọng cũ.
Bản đồ Phường Trương Quang Trọng
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường Trương Quang Trọng được lập từ 4 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1677/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Phường Trương Quang Trọng | Thành phố Quảng Ngãi | Tỉnh Quảng Ngãi | toàn bộ |
| Xã Tịnh An | Thành phố Quảng Ngãi | Tỉnh Quảng Ngãi | toàn bộ |
| Xã Tịnh Ấn Đông | Thành phố Quảng Ngãi | Tỉnh Quảng Ngãi | toàn bộ |
| Xã Tịnh Ấn Tây | Thành phố Quảng Ngãi | Tỉnh Quảng Ngãi | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Phường Trương Quang Trọng gồm những đơn vị cũ nào?
Gồm phường Trương Quang Trọng và ba xã Tịnh Ấn Tây, Tịnh Ấn Đông, Tịnh An của thành phố Quảng Ngãi cũ.
Tên Trương Quang Trọng có nghĩa là gì?
Đây là tên nhà cách mạng Trương Quang Trọng (1906–1931), sinh ở làng Phú Nhơn nay thuộc phường, Bí thư Tỉnh bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Quảng Ngãi.
Diện tích và dân số phường Trương Quang Trọng?
34,65 km² và 49.308 người, mật độ khoảng 1.423 người/km².
Núi Thiên Ấn thuộc phường nào?
Thuộc phường Trương Quang Trọng, ở tả ngạn sông Trà Khúc; trên đỉnh có chùa Thiên Ấn và mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng.
Thị trấn Sơn Tịnh cũ nay ở đâu?
Thị trấn Sơn Tịnh thành phường Trương Quang Trọng năm 2013, nay là phần lõi của phường Trương Quang Trọng mới.
Cùng Thành phố Quảng Ngãi trước đây
- Phường Cẩm Thành 60.996
- Phường Nghĩa Lộ 73.556
- Xã An Phú 71.426
- Xã Đông Sơn 56.334
- Xã Tịnh Khê 55.919
← Toàn bộ 96 xã, phường của Quảng Ngãi Tra tên xã cũ → mới