Cẩm Tân là xã thuộc tỉnh Thanh Hóa, thành lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1686/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở toàn bộ ba xã Cẩm Long, Cẩm Phú và Cẩm Tân của huyện Cẩm Thủy cũ. Xã rộng 66,63 km², dân số 21.084 người.
Tổng quan
Cẩm Tân nằm ở góc đông nam vùng Cẩm Thủy cũ, bên tả ngạn sông Mã, trên trục quốc lộ 217 — điểm đầu tiên của vùng Cẩm Thủy khi đi từ phía Vĩnh Lộc lên. Một phần địa bàn từng là đất của nông trường quốc doanh Phúc Do, có giai đoạn tổ chức thành thị trấn nông trường.
Theo số liệu sắp xếp năm 2025, xã rộng 66,63 km², dân số 21.084 người, mật độ khoảng 316 người/km². Trụ sở xã đặt tại trụ sở xã Cẩm Tân cũ. Xã có 20 thôn. Trước sắp xếp, tỉnh đã phê duyệt quy hoạch chung đô thị Cẩm Tân (đô thị loại V) trên toàn bộ địa bàn hai xã Cẩm Tân và Cẩm Vân cũ, định hướng thành trung tâm tiểu vùng đông nam huyện.
Các xã cùng gốc huyện Cẩm Thủy: Cẩm Thủy, Cẩm Thạch, Cẩm Tú, Cẩm Vân.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên từ đâu ra: xã mới giữ tên xã Cẩm Tân, đơn vị lớn nhất trong ba xã hợp thành và cũng là nơi đã nhận thêm xã Phúc Do cùng một thôn của Cẩm Vân năm 2019. Hai tên Cẩm Long và Cẩm Phú từ nay là tên vùng, tên thôn.
Phân tích Hán Việt: Cẩm 錦 là gấm — chữ đầu chung của gần như mọi xã thuộc huyện Cẩm Thủy, mượn từ tên huyện. Tân trong địa danh gần như luôn là 新 — mới. Ghép lại, Cẩm Tân là "Cẩm mới", kiểu tên thường dùng để chỉ một đơn vị lập sau hay một vùng mới khai phá trong huyện. Từ điển Cẩm Tân ghi nhận đây là tên một xã của huyện Cẩm Thủy. Lý do cụ thể khi đặt tên chưa có văn bản giải thích.
Hai tên xã cũ nhập vào cũng theo cùng khuôn: Cẩm Long (Long — thường hiểu là 隆 hưng thịnh hoặc 龍 rồng) và Cẩm Phú (Phú 富 — giàu có).
Lịch sử tên: Cẩm Tân và Cẩm Long có trong danh sách 12 xã của huyện Cẩm Thủy sau năm 1954; Cẩm Phú được lập sau. Tên Cẩm Tân giữ liên tục từ đó đến nay.
Trùng tên: không xã phường nào ở tỉnh khác mang tên Cẩm Tân.
Địa lý
Xã nằm ở vùng núi phía bắc tỉnh Thanh Hóa, tả ngạn sông Mã. Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp Thạch Bình ở phía đông và phía bắc; Cẩm Thủy ở phía bắc và phía tây; Cẩm Vân và Tây Đô ở phía nam.
Địa hình gồm dải đất bãi ven sông Mã và vùng đồi thấp phía bắc — chính vùng đồi này trước đây được nông trường Phúc Do khai thác trồng cây công nghiệp. Khí hậu nhiệt đới gió mùa, mưa nhiều vào mùa hè – thu.
Lịch sử
Nông trường Phúc Do
Ngày 8/3/1967, thị trấn nông trường Phúc Do được thành lập, quản lý một phần dân số trên đất xã Cẩm Tân (về địa giới vẫn thuộc xã). Ngày 9/1/2004, thị trấn nông trường giải thể; xã Phúc Do được lập trên 578,95 ha đất nông trường đang sử dụng, gồm 220,74 ha của xã Cẩm Tân và 358,21 ha của xã Cẩm Phú, với 2.537 nhân khẩu.
Sắp xếp 2019
Theo Nghị quyết 786/NQ-UBTVQH14 (hiệu lực 1/12/2019), toàn bộ xã Phúc Do cùng 2,43 km² và 994 người của thôn Phác Lê (xã Cẩm Vân; báo Nhân Dân gọi là thôn Eo Lê) — thôn nằm bên tả ngạn, bị sông Mã ngăn cách với xã cũ — được nhập vào xã Cẩm Tân.
Sắp xếp 2025
Ngày 19/9/2024, UBND tỉnh ban hành Quyết định 3775/QĐ-UBND phê duyệt quy hoạch chung đô thị Cẩm Tân đến năm 2045, phạm vi khoảng 2.998,8 ha gồm toàn bộ xã Cẩm Tân (khoảng 1.459,4 ha) và xã Cẩm Vân. Chưa đầy một năm sau, theo Nghị quyết 1686/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025, ba xã Cẩm Long, Cẩm Phú và Cẩm Tân hợp thành xã Cẩm Tân mới, hoạt động từ 1/7/2025.
Dân cư – xã hội
Dân số 21.084 người trong 20 thôn. Bên cạnh người Kinh và người Mường là hai dân tộc chính của vùng Cẩm Thủy (năm 2009: Mường 52,4%, Kinh 44,5%, Dao 2,9% dân số huyện). Phần đất nông trường Phúc Do cũ có các khu dân cư hình thành quanh hoạt động của nông trường từ cuối thập niên 1960.
Vì nằm trên quốc lộ 217 và gần trung tâm Cẩm Thủy, việc đi lại học tập, khám chữa bệnh của người dân khá thuận lợi. Các trường học, trạm y tế, nhà văn hóa kế thừa từ ba xã cũ.
Kinh tế
Theo quy hoạch đô thị Cẩm Tân, địa bàn được định hướng thành trung tâm kinh tế tiểu vùng đông nam Cẩm Thủy, phát triển dựa vào thương mại – dịch vụ, nông nghiệp hữu cơ, tiểu thủ công nghiệp và làng nghề sản xuất nông lâm nghiệp.
Hiện nay sinh kế chính vẫn là nông nghiệp: lúa và rau màu trên đất bãi ven sông Mã, cây công nghiệp và cây ăn quả trên đất đồi, chăn nuôi, trồng rừng. Dọc quốc lộ 217 có các cửa hàng, dịch vụ phục vụ người đi đường và dân trong vùng.
Văn hóa – di tích
Văn hóa của xã kết hợp nếp làng Mường, làng Kinh ven sông và nếp sinh hoạt khu nông trường. Chưa có tư liệu được kiểm chứng về di tích xếp hạng riêng trên địa bàn; ngay phía nam, qua ranh giới với xã Tây Đô, là khu di sản thế giới Thành nhà Hồ, còn ngược lên phía tây là các thắng cảnh của vùng Cẩm Thủy như suối cá Cẩm Lương (Cẩm Tú), chùa Rồng (Cẩm Thạch).
Giao thông
Quốc lộ 217 chạy qua xã, nối về phía đông với vùng Vĩnh Lộc và đồng bằng Thanh Hóa, phía tây với trung tâm Cẩm Thủy và đường Hồ Chí Minh. Cầu Cẩm Vân hoàn thành năm 2025 nối bờ hữu ngạn sông Mã với quốc lộ này, rút ngắn đường giữa Cẩm Tân và Cẩm Vân.
Bản đồ Xã Cẩm Tân
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Cẩm Tân được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1686/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Cẩm Long | Huyện Cẩm Thủy | Tỉnh Thanh Hóa | toàn bộ |
| Xã Cẩm Phú | Huyện Cẩm Thủy | Tỉnh Thanh Hóa | toàn bộ |
| Xã Cẩm Tân | Huyện Cẩm Thủy | Tỉnh Thanh Hóa | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Cẩm Tân mới gồm những xã cũ nào?
Toàn bộ ba xã Cẩm Long, Cẩm Phú và Cẩm Tân thuộc huyện Cẩm Thủy cũ, theo Nghị quyết 1686/NQ-UBTVQH15.
Xã Phúc Do bây giờ thuộc đâu?
Xã Phúc Do (lập năm 2004 từ thị trấn nông trường Phúc Do) đã nhập vào xã Cẩm Tân năm 2019; nay vẫn thuộc xã Cẩm Tân, tỉnh Thanh Hóa.
Tên Cẩm Tân có nghĩa là gì?
Cẩm 錦 là gấm, chữ chung của các xã huyện Cẩm Thủy; Tân 新 là mới. Xã giữ tên xã Cẩm Tân cũ.
Diện tích, dân số xã Cẩm Tân là bao nhiêu?
Diện tích 66,63 km², dân số 21.084 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Đô thị Cẩm Tân là gì?
Quy hoạch chung đô thị loại V do tỉnh phê duyệt năm 2024 (Quyết định 3775/QĐ-UBND), gồm địa bàn hai xã Cẩm Tân và Cẩm Vân cũ, định hướng đến năm 2045.
Cùng Huyện Cẩm Thủy trước đây
- Xã Cẩm Thạch 31.878
- Xã Cẩm Thủy 30.525
- Xã Cẩm Tú 26.049
- Xã Cẩm Vân 22.794
← Toàn bộ 166 xã, phường của Thanh Hóa Tra tên xã cũ → mới