Thàng Tín là xã biên giới thuộc tỉnh Tuyên Quang, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1684/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở toàn bộ ba xã Pố Lồ, Thèn Chu Phìn và Thàng Tín của huyện Hoàng Su Phì cũ. Xã rộng 70,78 km², dân số 7.638 người.
Tổng quan
Thàng Tín là xã vùng cao nằm ở phía bắc vùng Hoàng Su Phì cũ, thuộc tỉnh Tuyên Quang, có đường biên giới với Trung Quốc. Theo Wikipedia, trung tâm xã cách trung tâm xã Hoàng Su Phì khoảng 18,7 km về phía bắc.
Xã rộng 70,78 km², dân số 7.638 người, mật độ khoảng 108 người/km². Trụ sở UBND xã đặt tại thôn Cóc Có.
Thàng Tín là nơi gặp nhau của hai lớp văn hóa vùng cao: người Mông với lễ hội Gầu Tào bên mốc biên giới 227, và người Nùng với lễ cúng thần rừng ở Pố Lồ – một trong những điểm cúng rừng quy mô cấp xã của vùng Hoàng Su Phì cũ.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên từ đâu ra. Xã mới giữ tên Thàng Tín của một trong ba xã cũ. Tên Pố Lồ còn lại ở thôn Pố Lồ; tên Thèn Chu Phìn không còn dùng cho đơn vị hành chính.
Gốc tên. Tra Hán Việt cho thấy âm thàng không có chữ Hán Việt. Âm tín có chữ 信 (tin), nhưng khi âm đầu của tên đã không phải Hán Việt thì ghép 信 vào là gượng ép. Thàng Tín vì vậy được xem là tên gốc tiếng một dân tộc thiểu số trong vùng (Nùng, Mông hay tiếng khác); chưa tìm được tư liệu cho biết nghĩa, nên ghi: nghĩa chưa có tư liệu.
Lịch sử tên các xã cũ. Theo Wikipedia, ngày 13/12/1962 Bộ Nội vụ ra Quyết định 328-NV đổi tên xã Thèn Chu Thùng thành Thèn Chu Phìn. Tên thôn trong xã cũng ghi dấu nhiều lớp ngôn ngữ: Hoàng Lao Chải, Lùng Chin Hạ, Cáo Phìn, Ngài Trồ là tên gốc địa phương; Cao Sơn Thượng là tên Hán Việt (cao sơn: núi cao).
Trùng tên. Cả nước chỉ có một xã Thàng Tín (tỉnh Tuyên Quang).
Địa lý
Theo Wikipedia, xã giáp Trung Quốc ở phía bắc và một phần phía tây; giáp xã Bản Máy ở phía tây; giáp xã Lao Chải và Hoàng Su Phì ở phía đông; giáp xã Hoàng Su Phì ở phía nam.
Địa bàn thuộc sườn tây của khối núi thượng nguồn sông Chảy; Wikipedia xếp Thàng Tín vào số các xã có dãy Tây Côn Lĩnh trải qua – đỉnh Tây Côn Lĩnh cao 2.431 m, cao nhất vùng Đông Bắc. Địa hình núi đất dốc, nhiều khe suối, khí hậu lạnh về mùa đông.
Xã có 9 thôn: Ngài Trồ, Cóc Rặc, Hoàng Lao Chải, Cao Sơn Thượng, Cóc Cái, Pố Lồ, Cóc Có, Lùng Chin Hạ, Cáo Phìn (Wikipedia). Thôn Hoàng Lao Chải nằm sát đường biên, có chợ ở khu vực mốc 227.
Lịch sử
Theo Wikipedia, trước 1945 đất Thàng Tín thuộc xã Bản Máy (Man Mây) của Hoàng Su Phì. Ngày 30/4/1962, vùng này được chia thành năm xã Bản Phùng, Bản Máy, Bản Pắng, Nàn Xỉn và Thàng Tín. Cùng năm, xã Thèn Chu Thùng đổi tên thành Thèn Chu Phìn.
Quyết định 185/1981/QĐ-CP ngày 14/5/1981 điều chỉnh địa giới vùng biên: sáp nhập một phần xã Thàng Tín và xã Thèn Chu Phìn vào xã Pố Lồ – cụ thể Wikipedia ghi các xóm Cao Sơn Thượng, Cao Sơn Hạ của Thàng Tín chuyển sang Pố Lồ – đồng thời một phần Pố Lồ chuyển sang xã Vinh Quang. Vì vậy ba xã cũ vốn có địa giới đan xen trước khi hợp lại năm 2025.
Thôn bản cũng nhiều lần điều chỉnh: ban đầu xã Thàng Tín có 5 thôn (Giáp Trung, Ngài Trồ, Coóc Rạc, Tả Chải, Hoàng Lao Chải); năm 1981 Ngài Trồ tách thành Ngài Trồ và Trồ Thượng; khoảng 2012 – 2013 Giáp Trung tách ra thôn Hoàng Lao Chải. Đến 2013, xã có 7 thôn, trong đó Giáp Trung và Hoàng Lao Chải giáp biên giới, tổng đường biên của xã cũ khoảng 5 km.
Khoản 97 Điều 1 Nghị quyết 1684/NQ-UBTVQH15 sắp xếp toàn bộ diện tích, dân số của các xã Pố Lồ, Thèn Chu Phìn và Thàng Tín thành xã Thàng Tín, hoạt động từ 1/7/2025.
Dân cư – xã hội
Dân số 7.638 người, sống thành các thôn trên sườn núi. Huyện Hoàng Su Phì cũ, theo Wikipedia, đông nhất là người Nùng, tiếp đến Dao và Mông; ở Thàng Tín, tư liệu cơ sở ghi nhận cộng đồng Mông (lễ Gầu Tào) và Nùng (cúng thần rừng ở Pố Lồ) cùng sinh sống.
Giáo dục vùng biên tổ chức theo mô hình phổ thông dân tộc bán trú, có điểm trường ở các thôn xa; năm 2026 tỉnh triển khai chuẩn bị xây dựng một trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tại xã để học sinh vùng biên học tập trung. Y tế cơ sở dựa vào trạm y tế xã và mạng lưới y tế thôn.
Kinh tế
Kinh tế nông – lâm nghiệp vùng cao: lúa ruộng bậc thang, ngô nương, đậu tương; chăn nuôi trâu, bò, lợn; trồng và bảo vệ rừng. Wikipedia xếp Thàng Tín vào nhóm tám xã có ruộng bậc thang nằm trong danh thắng quốc gia ruộng bậc thang Hoàng Su Phì.
Huyện Hoàng Su Phì cũ định hướng phát triển chè Shan tuyết và thảo quả cho vùng núi cao; Thàng Tín nằm trong vùng sinh thái đó. Chợ vùng biên ở khu vực mốc 227 là nơi trao đổi nông sản, hàng tiêu dùng của các thôn biên giới.
Văn hóa
Lễ hội Gầu Tào của người Mông được xã tổ chức ngày 27 – 28/2/2026 tại khu vực chợ mốc 227, thôn Hoàng Lao Chải, chủ đề “Xuân về trên bản Mông”, gồm lễ dựng cây nêu, nghi lễ cúng Gầu Tào, biểu diễn khèn Mông, thi đấu thể thao dân gian và thi ẩm thực.
Lễ cúng thần rừng của người Nùng: theo tư liệu huyện Hoàng Su Phì cũ, lễ tại thôn Cóc Mưi Thượng và thôn Pố Lồ (xã Pố Lồ cũ) được tổ chức ở quy mô cấp xã, với đại diện mọi hộ gia đình. Lễ diễn ra tháng giêng hoặc tháng hai âm lịch tại miếu trong rừng cấm; lễ vật có trâu, lợn, gà trống, rượu hoẵng, xôi đỏ; bốn đàn lễ gồm đàn cúng Hoàng Vần Thùng và ba đàn cúng các cận thần.
Năm 2026, xã phát động cuộc thi video ngắn “Nét đẹp văn hóa và con người Thàng Tín” và tổ chức hội thảo bài trừ hủ tục, xây dựng nếp sống văn minh giai đoạn 2026 – 2030.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: “thôn …, xã Thàng Tín, tỉnh Tuyên Quang”. Người dân ba xã cũ Pố Lồ, Thèn Chu Phìn, Thàng Tín làm thủ tục tại trung tâm phục vụ hành chính công của xã, trụ sở ở thôn Cóc Có. Khu vực biên giới có quy định riêng về đi lại, cư trú.
Bản đồ Xã Thàng Tín
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Thàng Tín được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1684/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Pố Lồ | Huyện Hoàng Su Phì | Tỉnh Hà Giang | toàn bộ |
| Xã Thàng Tín | Huyện Hoàng Su Phì | Tỉnh Hà Giang | toàn bộ |
| Xã Thèn Chu Phìn | Huyện Hoàng Su Phì | Tỉnh Hà Giang | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Thàng Tín gồm những xã cũ nào?
Toàn bộ ba xã Pố Lồ, Thèn Chu Phìn và Thàng Tín của huyện Hoàng Su Phì cũ (khoản 97 Điều 1 Nghị quyết 1684/NQ-UBTVQH15).
Tên Thàng Tín có nghĩa là gì?
Âm “thàng” không có chữ Hán Việt nên đây là tên gốc tiếng dân tộc thiểu số; chưa có tư liệu cho biết nghĩa.
Xã Thèn Chu Phìn trước đây tên gì?
Theo Wikipedia, năm 1962 Bộ Nội vụ đổi tên xã Thèn Chu Thùng thành Thèn Chu Phìn (Quyết định 328-NV).
Lễ hội Gầu Tào ở Thàng Tín tổ chức ở đâu?
Năm 2026 lễ hội diễn ra ngày 27 – 28/2 tại khu vực chợ mốc 227, thôn Hoàng Lao Chải.
Xã Thàng Tín rộng bao nhiêu, bao nhiêu dân?
70,78 km², 7.638 người, mật độ khoảng 108 người/km².
Cùng Huyện Hoàng Su Phì trước đây
- Xã Bản Máy 9.792
- Xã Hồ Thầu 8.709
- Xã Hoàng Su Phì 15.645
- Xã Nậm Dịch 8.540
- Xã Pờ Ly Ngài 6.239
- Xã Tân Tiến 10.385
- Xã Thông Nguyên 6.255
← Toàn bộ 124 xã, phường của Tuyên Quang Tra tên xã cũ → mới