Bố Hạ là đơn vị hành chính thuộc thành phố Bắc Ninh, lập là xã ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1658/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở thị trấn Bố Hạ và hai xã Đông Sơn, Hương Vĩ của huyện Yên Thế cũ (tỉnh Bắc Giang cũ); theo Wikipedia, từ 20/9/2026 trở thành phường theo Nghị quyết 388/NQ-UBTVQH16. Diện tích 41,32 km², dân số 27.517 người.
Tổng quan
Nhắc Bố Hạ, người miền Bắc nghĩ ngay tới cam sành Bố Hạ — giống cam mà Wikipedia về huyện Yên Thế gọi là nổi tiếng của vùng. Bố Hạ nằm ở phía đông vùng Yên Thế cũ, bên sông Thương và sông Sỏi, giáp tỉnh Lạng Sơn, thuộc thành phố Bắc Ninh.
Diện tích 41,32 km², dân số 27.517 người, mật độ khoảng 666 người/km². Trụ sở đặt tại trụ sở thị trấn Bố Hạ cũ. Lập là xã ngày 1/7/2025; theo Wikipedia, Nghị quyết 388/NQ-UBTVQH16 chuyển thành phường Bố Hạ từ 20/9/2026, giữ nguyên diện tích và dân số. Wikipedia ghi phường gồm 15 tổ dân phố, sắp xếp từ 38 thôn cũ theo Nghị quyết 20/NQ-HĐND ngày 26/6/2026.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc. Tên mới kế thừa tên thị trấn Bố Hạ. Hai tên Đông Sơn, Hương Vĩ thôi là tên hành chính nhưng còn trong tên tổ dân phố Đông Sơn, Hương Vĩ.
Lịch sử tên. Bố Hạ là tên cổ: theo Wikipedia về huyện Yên Thế, đạo quan binh Yên Thế lập năm 1895 gồm cả tổng Bố Hạ; đến cuối năm 1899, đại lý Nhã Nam có tổng Hương Vỹ gồm các xã Hương Vỹ, Bố Hạ, Đồng Kỳ, Đồng Hưu, Đồng Vương, Đông Sơn và "thị trấn Bố Hạ". Theo sách Bắc Giang địa chí viết năm 1937 (Wikipedia dẫn), tổng Hương Vỹ có các xã Bố Hạ, Đồng Hưu, Đồng Kỳ, Đồng Vương, Hương Vỹ, Hữu Hạ. Ngày 20/7/1957, thị trấn Bố Hạ được lập bằng cách tách phố Bố Hạ khỏi xã Bố Hạ.
Phân tích Hán Việt. Tư liệu đã tra không ghi chữ Hán của tên. Âm bố có các chữ 布 (vải; bày ra), 佈, 怖 (sợ); âm hạ có 下 (dưới) và 夏 (mùa hè). Không có cơ sở để chọn, nên bài này không giải nghĩa và cũng không ghép nghĩa từng chữ thành câu. Tên Hương Vĩ (cũng viết Hương Vỹ) có hương thường là 香 (thơm).
Trùng tên. Cả nước chỉ có một đơn vị cấp xã tên Bố Hạ.
Địa lý
Theo Wikipedia, phường giáp các xã Tuấn Sơn, Vân Nham (Lạng Sơn) ở phía đông; các xã Yên Thế và Phúc Hòa ở phía tây; xã Tiên Lục và phường Kép ở phía nam; xã Đồng Kỳ ở phía bắc.
Địa hình gồm đồng bằng, trung du và đồi thấp. Sông Thương và sông Sỏi — nhánh đầu nguồn của sông Thương — chảy qua địa bàn. Bài Wikipedia về thành phố Bắc Ninh xếp Bố Hạ vào danh sách khu vực nhiều núi (cùng Lục Ngạn, Sơn Động, Yên Thế, Xuân Lương…).
Lịch sử
Vùng khởi nghĩa Yên Thế
Theo Wikipedia, Bố Hạ là một thị trấn xuất hiện sớm từ thế kỷ XIX, gắn với vùng hoạt động của khởi nghĩa Yên Thế do Hoàng Hoa Thám lãnh đạo. Tổng Bố Hạ nằm trong đạo quan binh Yên Thế mà người Pháp lập năm 1895 để trấn áp cuộc khởi nghĩa; con đường từ Bố Hạ đi Hà Châu được nhắc trong mô tả địa giới đạo quan binh.
Đơn vị hành chính
Ngày 20/7/1957 lập thị trấn Bố Hạ. Năm 1967 lập thị trấn nông trường Bố Hạ trực thuộc huyện Lạng Giang; ngày 12/7/2007 thị trấn nông trường giải thể, địa bàn nhập vào xã Quang Thịnh (Lạng Giang) và các xã Đông Sơn, Đồng Hưu (Yên Thế). Năm 2018, thị trấn Bố Hạ rộng 1,00 km², 4.037 người; xã Bố Hạ 6,27 km², 6.371 người. Từ 1/1/2020 (Nghị quyết 813/NQ-UBTVQH14), xã Bố Hạ nhập vào thị trấn.
Sắp xếp 2025 và lên phường 2026
Theo Nghị quyết 1658/NQ-UBTVQH15, toàn bộ thị trấn Bố Hạ, xã Đông Sơn và xã Hương Vĩ hợp thành xã Bố Hạ từ 1/7/2025. Theo Wikipedia, ngày 4/8/2026 UBTVQH ban hành Nghị quyết 388/NQ-UBTVQH16 lập phường Bố Hạ, hiệu lực từ 20/9/2026 — cùng ngày thành phố Bắc Ninh trực thuộc trung ương ra đời (Nghị quyết 39/2026/QH16).
Dân cư – xã hội
Dân số 27.517 người theo số liệu sắp xếp (Wikipedia ghi 28.109 người). Theo Wikipedia, từ năm học 2026–2027 các trường mang tên Đông Sơn, Hương Vĩ được đổi thành trường mang tên Bố Hạ; trên địa bàn có trường THPT Bố Hạ, chợ Bố Hạ, sân vận động Bố Hạ.
Wikipedia ghi những người gắn với Bố Hạ: Trung tướng Nguyễn Ân (1928–2019), nguyên Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Lục quân 1; Nghệ sĩ nhân dân, đạo diễn âm thanh Bành Bắc Hải (1958–2025); ông Dương Trung Ý (sinh 1971), Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản.
Kinh tế
Cam sành Bố Hạ là sản phẩm nông nghiệp nổi tiếng nhất; danh sách đặc sản của thành phố Bắc Ninh trên Wikipedia có "Cam Bố Hạ". Wikipedia về huyện Yên Thế ghi các nghề của vùng: mây tre đan Bố Hạ, nung vôi ở Hương Vỹ. Nghề nung vôi thủ công từng phát triển ở Bố Hạ, Đông Sơn, Hương Vĩ; tỉnh Bắc Giang sau đó thực hiện lộ trình chấm dứt lò vôi thủ công để giảm ô nhiễm. Trên địa bàn có cụm công nghiệp Bố Hạ và cụm công nghiệp Đông Sơn (lập năm 2022).
Văn hóa – di tích
Bài Wikipedia về phường liệt kê các di tích, công trình tín ngưỡng: đền Nguyệt Hồ, đền Thượng, đình và chùa Bố Hạ, đình và chùa Hương Vĩ, đình Liên Tân (nơi tổ chức lễ hội Liên Tân), đình Xuân Lan, đình chùa làng Bo Chợ. Cấp xếp hạng của từng di tích chưa được đối chiếu với nguồn chính thức. Vùng Bố Hạ còn thuộc không gian di tích khởi nghĩa Yên Thế, có trung tâm là đồn Phồn Xương ở xã Yên Thế kề bên.
Giao thông
Theo Wikipedia: đường tỉnh 292 nối Bố Hạ với Kép và hướng Thái Nguyên; đường tỉnh 242 đi Lạng Sơn (hướng Hữu Lũng); đường tỉnh 292B chạy qua địa bàn. Đường thủy có sông Thương, sông Sỏi.
Hành chính
Từ 20/9/2026, theo Wikipedia, địa chỉ ghi: "…, phường Bố Hạ, thành phố Bắc Ninh" (trước đó là xã Bố Hạ). Trung tâm phục vụ hành chính công đặt tại phường, có thêm điểm tiếp nhận hồ sơ tại trụ sở xã Đông Sơn cũ (thôn Đông Kênh). Mã định danh trong hệ thống này vẫn theo Nghị quyết 1658.
Bản đồ Phường Bố Hạ
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường Bố Hạ được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1658/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Thị trấn Bố Hạ | Huyện Yên Thế | Tỉnh Bắc Giang | toàn bộ |
| Xã Đông Sơn | Huyện Yên Thế | Tỉnh Bắc Giang | toàn bộ |
| Xã Hương Vĩ | Huyện Yên Thế | Tỉnh Bắc Giang | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Bố Hạ gồm những đơn vị cũ nào?
Thị trấn Bố Hạ và hai xã Đông Sơn, Hương Vĩ của huyện Yên Thế cũ, theo Nghị quyết 1658/NQ-UBTVQH15.
Bố Hạ là xã hay phường?
Lập là xã ngày 1/7/2025; theo Wikipedia, từ 20/9/2026 trở thành phường Bố Hạ theo Nghị quyết 388/NQ-UBTVQH16.
Tên Bố Hạ có nghĩa là gì?
Bố Hạ là tên làng, tổng có từ thế kỷ XIX. Tư liệu chưa xác định chữ Hán nên chưa có cách giải nghĩa chính thức.
Cam sành Bố Hạ trồng ở đâu?
Ở vùng Bố Hạ thuộc huyện Yên Thế cũ, nay là phường Bố Hạ, thành phố Bắc Ninh.
Diện tích, dân số Bố Hạ là bao nhiêu?
Diện tích 41,32 km², dân số 27.517 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Cùng Huyện Yên Thế trước đây
- Xã Đồng Kỳ 22.833
- Xã Tam Tiến 17.639
- Xã Xuân Lương 19.226
- Xã Yên Thế 30.651
← Toàn bộ 99 xã, phường của Bắc Ninh Tra tên xã cũ → mới