Nhân Thắng là đơn vị hành chính cấp xã ở vùng Gia Bình cũ, lập ngày 1/7/2025 là xã theo Nghị quyết 1658/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở toàn bộ thị trấn Nhân Thắng và hai xã Thái Bảo, Bình Dương của huyện Gia Bình cũ; theo Wikipedia tiếng Việt, từ 20/9/2026 chuyển thành phường Nhân Thắng (Nghị quyết 388/NQ-UBTVQH16). Diện tích 22,14 km², dân số 26.738 người.
Tổng quan
Vùng Ngụ – tên dân gian của Nhân Hữu – từ lâu là thị tứ sầm uất nhất phía đông nam Bắc Ninh, với chợ Ngụ mà truyền thuyết gắn với cung phi Đặng Thị Loan thời Trần. Nhân Thắng mới gồm thị trấn Nhân Thắng (vùng Ngụ, Cầu Đào, Khoái Khê), xã Thái Bảo (có thôn Vạn Ty, quê thiền sư Huyền Quang) và xã Bình Dương (vùng Bùng).
Diện tích 22,14 km², dân số 26.738 người, mật độ khoảng 1.210 người/km². Trụ sở đặt tại trụ sở cũ của xã Bình Dương.
Về loại đơn vị. Nhân Thắng được lập là xã từ 1/7/2025 (Nghị quyết 1658/NQ-UBTVQH15) và danh mục dữ liệu hành chính của trang vẫn ghi là xã. Theo Wikipedia tiếng Việt, Nghị quyết 388/NQ-UBTVQH16 ngày 4/8/2026 lập phường Nhân Thắng trên nguyên trạng diện tích, dân số của xã, hiệu lực từ 20/9/2026 – cùng ngày Bắc Ninh thành thành phố trực thuộc trung ương.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên đơn vị mới kế thừa tên thị trấn Nhân Thắng, và trước đó là xã Nhân Thắng. Theo Wikipedia tiếng Việt, ngày 9/7/1949 Quyết định 422/1949/QĐ-UBKC của Ủy ban Kháng chiến Hành chính Liên khu I hợp nhất xã Nhân Hữu với xã Hương Khê (vốn là Hương Triện hợp Khoái Khê) thành xã Nhân Thắng. Chữ "Nhân" trùng với chữ đầu của Nhân Hữu; tư liệu đã tra không giải thích chữ "Thắng".
Chữ Hán thường được hiểu là 仁勝: Nhân 仁 là lòng nhân, điều nhân nghĩa; Thắng 勝 là thắng, vượt lên. Ghép lại thường hiểu là "nhân nghĩa thắng". Vì đây là tên đặt năm 1949, không có văn bản Hán gốc, cách hiểu này dựa trên nghĩa phổ biến của hai âm.
Tên Nôm "Ngụ" của làng Nhân Hữu phổ biến hơn tên chữ trong đời sống: chợ Ngụ, bột lọc Ngụ, hội vùng Ngụ. Thời Nguyễn, Nhân Hữu thuộc tổng Đại Lai và từng là nơi đặt lỵ sở huyện Gia Bình; Khoái Khê thuộc tổng Xuân Lai, cũng từng là huyện lỵ, có thành đất hình vuông.
Trùng tên: chưa thấy đơn vị cấp xã nào khác đang mang tên Nhân Thắng.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, Nhân Thắng giáp xã Cao Đức ở phía đông, Gia Bình và xã Đại Lai ở phía tây, Lương Tài và xã Trung Kênh ở phía nam, phường Đào Viên và Phù Lãng ở phía bắc. Địa hình đồng bằng phù sa giữa sông Đuống ở phía bắc và sông Ngụ ở phía nam.
Lịch sử
Chợ Ngụ và lỵ sở cũ
Theo truyền thuyết được Wikipedia tiếng Việt kể lại, vua Trần Nhân Tông khi qua vùng Kinh Bắc đưa một cô gái quê vào cung làm phi – cung phi Đặng Thị Loan; do không có con, bà xin về quê, cùng dân mở chợ, dạy nghề, và chợ Ngụ ra đời. Thời Nguyễn, lỵ sở huyện Gia Bình từng đặt ở Nhân Hữu rồi dời về Khoái Khê (năm 1841), đắp thành đất vuông có hào bao quanh.
Thế kỷ XX
Năm 1949 lập xã Nhân Thắng. Huyện lỵ Gia Bình đóng ở Khoái Khê đến tháng 8/1950, khi Gia Bình hợp với Lương Tài thành huyện Gia Lương và huyện lỵ dời về Thứa. Nhân Thắng được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kháng chiến chống Pháp (1999) và Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới (2005). Năm 2018 xã được công nhận đô thị loại V; ngày 1/12/2024 thành thị trấn Nhân Thắng (8,18 km², 10.572 người – Nghị quyết 1255/NQ-UBTVQH15).
2025–2026
Nghị quyết 1658/NQ-UBTVQH15 sắp xếp toàn bộ thị trấn Nhân Thắng, xã Thái Bảo và xã Bình Dương thành xã Nhân Thắng từ 1/7/2025. Theo Wikipedia tiếng Việt, từ 20/9/2026 xã thành phường Nhân Thắng với 10 tổ dân phố: Bảo Ngọc, Bình Dương, Cầu Đào, Đìa, Gia Phú, Hương Khê, Nhân Hữu, Quyết Thắng, Thái Bảo, Thiên Đức.
Dân cư – xã hội
Dân số 26.738 người. Ngụ và Bùng là hai cụm dân cư buôn bán lâu đời. Theo Wikipedia tiếng Việt, trên địa bàn có trường THPT Gia Bình số 1 (tổ dân phố Nhân Hữu), Trung tâm GDTX và GDNN Gia Lương (Hương Khê) cùng các trường mầm non, tiểu học, THCS Nhân Thắng. Đời sống tín ngưỡng gắn với chùa Tổ ở Vạn Ty, đền Cầu Đào và các đình làng.
Kinh tế
Nhân Thắng là trung tâm thương mại của vùng Gia Bình – Lương Tài: chợ Ngụ, các cửa hàng vật tư, hàng thiết yếu. Theo Wikipedia tiếng Việt, làng Ngụ có nghề bột lọc truyền thống hơn 700 năm, nay hầu như không còn. Nông nghiệp lúa, cây vụ đông vẫn quan trọng ở Thái Bảo, Bình Dương. Tỉnh lộ ĐT.285 (Đại Lai – Thái Bảo – Ngụ) và trục Ngụ – Bình Dương – cầu Kênh Vàng nối xã với Lương Tài và Hải Phòng.
Văn hóa – di tích
- Chùa Tổ (thôn Vạn Ty): quê thiền sư Huyền Quang (Lý Đạo Tái, 1254–1334), tổ thứ ba thiền phái Trúc Lâm, người hương Vạn Tải theo Wikipedia tiếng Việt. Hội chùa Tổ 18–21 tháng Hai âm lịch.
- Đền Cầu Đào – hội vùng Ngụ 14–17 tháng Ba âm lịch.
- Quảng trường Chiến thắng Cầu Đào.
Nhân vật
Ngoài thiền sư Huyền Quang và cung phi Đặng Thị Loan, Wikipedia tiếng Việt ghi Nguyễn Thanh Bình (1920–2008), nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, Bí thư Thành ủy Hà Nội, là người Nhân Thắng.
Hành chính
Từ 20/9/2026, theo Nghị quyết 388/NQ-UBTVQH16, địa chỉ ghi: "…, phường Nhân Thắng, thành phố Bắc Ninh" (trước đó là "xã Nhân Thắng, tỉnh Bắc Ninh"). Theo Wikipedia tiếng Việt, trụ sở chính quyền và trung tâm phục vụ hành chính công đặt ở tổ dân phố Bình Dương.
Bản đồ Phường Nhân Thắng
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường Nhân Thắng được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1658/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Bình Dương | Huyện Gia Bình | Tỉnh Bắc Ninh | toàn bộ |
| Thị trấn Nhân Thắng | Huyện Gia Bình | Tỉnh Bắc Ninh | toàn bộ |
| Xã Thái Bảo | Huyện Gia Bình | Tỉnh Bắc Ninh | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Nhân Thắng gồm những đơn vị cũ nào?
Toàn bộ thị trấn Nhân Thắng và hai xã Thái Bảo, Bình Dương của huyện Gia Bình cũ (Nghị quyết 1658/NQ-UBTVQH15).
Nhân Thắng là xã hay phường?
Lập là xã từ 1/7/2025; theo Wikipedia tiếng Việt, Nghị quyết 388/NQ-UBTVQH16 chuyển thành phường Nhân Thắng từ 20/9/2026.
Tên Nhân Thắng có nghĩa là gì?
Thường hiểu là 仁勝: nhân 仁 là nhân nghĩa, thắng 勝 là thắng. Tên đặt năm 1949 khi hợp xã Nhân Hữu (làng Ngụ) với xã Hương Khê.
Quê thiền sư Huyền Quang ở đâu?
Hương Vạn Tải xưa, nay là vùng thôn Vạn Ty thuộc Nhân Thắng, nơi có chùa Tổ; hội chùa 18–21 tháng Hai âm lịch.
Diện tích, dân số Nhân Thắng?
22,14 km², 26.738 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Cùng Huyện Gia Bình trước đây
- Phường Gia Bình 42.764
- Xã Cao Đức 16.966
- Xã Đại Lai 19.308
- Xã Đông Cứu 28.528
← Toàn bộ 99 xã, phường của Bắc Ninh Tra tên xã cũ → mới