Phù Khê là phường phía tây vùng Từ Sơn cũ, giáp Hà Nội, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1658/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở toàn bộ ba phường Châu Khê, Hương Mạc và Phù Khê của thành phố Từ Sơn cũ. Phường rộng 14,03 km², dân số 50.574 người.
Tổng quan
Tiếng đục, tiếng máy cưa gỗ và tiếng búa rèn là âm thanh quen thuộc của phường Phù Khê – một trong những cụm làng nghề dày đặc nhất Bắc Ninh. Phường gồm ba vùng nghề: làng mộc Phù Khê (Phù Khê Đông, Phù Khê Thượng, Tiến Bào, Nghĩa Lập); làng gỗ chạm khắc Hương Mạc (Hương Mạc, Kim Thiều, Mai Động, Đồng Hương, Kim Bảng); và làng rèn, sắt thép Châu Khê (Đa Hội, Đa Vạn, Song Tháp, Trịnh Xá).
Phường rộng 14,03 km², dân số 50.574 người, mật độ khoảng 3.600 người/km². Trụ sở đặt tại trụ sở cũ của phường Phù Khê. Phía tây phường giáp Hà Nội. Từ 20/9/2026 phường thuộc thành phố Bắc Ninh trực thuộc trung ương.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên phường mới kế thừa tên phường Phù Khê cũ, và trước đó là tên xã, tên làng Phù Khê của huyện Đông Ngàn. Hai tên Châu Khê, Hương Mạc thôi là tên hành chính nhưng vẫn là tên tổ dân phố, tên làng nghề.
Về chữ. Âm khê trong địa danh thường ứng với chữ 溪 – khe nước, suối, dòng nước nhỏ; đáng chú ý là cả Phù Khê lẫn Châu Khê đều mang chữ "Khê", và vùng này nằm ven sông Ngũ Huyện Khê – dòng sông mà tên cũng có chữ "Khê". Âm phù có nhiều chữ Hán, phổ biến là 扶 (nâng đỡ, giúp) và 浮 (nổi). Tư liệu đã tra không ghi chữ Hán của tên làng Phù Khê, nên không khẳng định chữ nào. Từ điển Wiki Ngôn Ngữ có mục Phù Khê nhưng chưa có định nghĩa.
Lịch sử tên: sau Cách mạng tháng Tám, Phù Khê, Châu Khê, Hương Mạc là ba trong 21 xã ban đầu của huyện Từ Sơn (đổi từ phủ Từ Sơn, huyện Đông Ngàn cũ). Năm 2008 Châu Khê thành phường; ngày 1/2/2021 Phù Khê và Hương Mạc thành phường.
Trùng tên: chưa thấy đơn vị cấp xã nào khác tên Phù Khê.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, Phù Khê giáp các phường Tam Sơn, Đồng Nguyên ở phía đông, phường Từ Sơn ở phía nam, xã Văn Môn ở phía bắc; phía tây và tây nam giáp các xã Thư Lâm, Phù Đổng của Thành phố Hà Nội.
Địa hình đồng bằng thấp; sông Ngũ Huyện Khê chảy qua phía bắc và tây phường, cạnh các làng Song Tháp, Đa Vạn. Phần lớn đất đã thành khu dân cư, xưởng sản xuất và cụm công nghiệp làng nghề.
Lịch sử
Làng khoa bảng
Hương Mạc là quê của Đàm Thận Huy (1463–1526), chính khách, nhà thơ thời Lê sơ; vùng Hương Mạc còn đền thờ các vị họ Đàm – Thế Quận công Đàm Đình Củ, Quận công Đàm Đình Cư, Quốc sư Đàm Công Hiệu. Trạng nguyên Nguyễn Giản Thanh (1482–1552) thời Lê – Mạc gắn với làng cổ Ông Mặc trong vùng này.
Hành chính hiện đại
Sau 1945 ba xã thuộc huyện Từ Sơn; 1963–1999 thuộc huyện Tiên Sơn; 1999 về huyện Từ Sơn tái lập. Ngày 24/9/2008 huyện thành thị xã, Châu Khê thành phường. Ngày 1/2/2021 thành lập phường Phù Khê (3,47 km², 12.703 người) và phường Hương Mạc (Nghị quyết 1191/NQ-UBTVQH14); ngày 1/11/2021 thuộc thành phố Từ Sơn. Theo Nghị quyết 1658/NQ-UBTVQH15, toàn bộ ba phường Châu Khê, Hương Mạc và Phù Khê hợp thành phường Phù Khê từ 1/7/2025. Theo Wikipedia tiếng Việt, phường có 16 tổ dân phố: Đa Hội, Đa Vạn, Đồng Hương, Đồng Phúc, Hương Mạc, Kim Bảng, Kim Thiều, Mai Động, Nghĩa Lập, Phù Khê Đông, Phù Khê Thượng, Song Tháp, Tiến Bào, Trịnh Nguyễn, Trịnh Xá, Vĩnh Thọ.
Dân cư – xã hội
Dân số 50.574 người, sống dày ở các làng nghề; ngoài cư dân bản địa, phường có đông lao động từ nơi khác đến làm thuê trong xưởng gỗ, xưởng thép. Đời sống làng xã vẫn đậm: mỗi làng có đình, chùa, hội riêng – hội làng rèn Đa Hội (mồng 9–11 tháng Giêng), hội làng Mai Động có chọi gà, quan họ (mồng 10–11 tháng Giêng), hội làng Tiến Bào hát quan họ trên thuyền rồng ở ao đình (mồng 8–9 tháng Hai), hội làng Nghĩa Lập (12–13 tháng Chín). Trường học, trạm y tế kế thừa từ ba phường cũ.
Kinh tế
Nền kinh tế phường dựa vào làng nghề, được Wikipedia tiếng Việt liệt kê:
- Mộc mỹ nghệ: Phù Khê Đông, Phù Khê Thượng, Tiến Bào, Nghĩa Lập; có cụm công nghiệp làng nghề gỗ Phù Khê.
- Chạm khắc, đồ gỗ mỹ nghệ: Hương Mạc, Kim Thiều, Kim Bảng, Đồng Hương, Mai Động.
- Rèn, sắt thép tái chế: Đa Hội, Đa Vạn, Song Tháp, Trịnh Xá; có cụm công nghiệp Châu Khê.
Sản phẩm gỗ đi khắp cả nước và xuất khẩu; nghề thép cung cấp thép xây dựng, phôi thép. Wikipedia tiếng Việt cũng ghi nhận ô nhiễm môi trường là vấn đề lớn ở các làng nghề thép, cần các giải pháp xử lý chất thải và di dời sản xuất vào cụm công nghiệp.
Văn hóa – di tích
- Làng cổ Hoa Thiều (Kim Thiều), làng cổ Ông Mặc, làng cổ Hương Mạc.
- Đền thờ Tiết Đại vương Đàm Thận Huy; đền Thế Quận công Đàm Đình Củ; đền Quận công Đàm Đình Cư; đền Quốc sư Đại vương Đàm Công Hiệu.
- Đình, chùa các làng Phù Khê, Đa Hội, Mai Động, Tiến Bào.
Nhân vật
Ngoài Đàm Thận Huy và Nguyễn Giản Thanh, Wikipedia tiếng Việt ghi Nguyễn Văn Cừ (1912–1941), Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương giai đoạn 1938–1940, là danh nhân gắn với phường; tên ông được đặt cho đường trục qua vùng Từ Sơn.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: "…, phường Phù Khê, thành phố Bắc Ninh". Cư dân ba phường cũ Châu Khê, Hương Mạc, Phù Khê chuyển trọn sang phường mới. Trụ sở HĐND – UBND và trung tâm phục vụ hành chính công đặt trên đường Đàm Thận Huy, tổ dân phố Hương Mạc (theo Wikipedia tiếng Việt).
Bản đồ Phường Phù Khê
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường Phù Khê được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1658/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Phường Châu Khê | Thành phố Từ Sơn | Tỉnh Bắc Ninh | toàn bộ |
| Phường Hương Mạc | Thành phố Từ Sơn | Tỉnh Bắc Ninh | toàn bộ |
| Phường Phù Khê | Thành phố Từ Sơn | Tỉnh Bắc Ninh | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Phường Phù Khê gồm những phường cũ nào?
Toàn bộ ba phường Châu Khê, Hương Mạc và Phù Khê của thành phố Từ Sơn cũ (Nghị quyết 1658/NQ-UBTVQH15).
Tên Phù Khê có nghĩa là gì?
Tên kế thừa phường, làng Phù Khê. Khê thường là 溪 (khe, suối); âm phù có thể là 扶 hoặc 浮, tư liệu chưa xác định chữ nên nghĩa cả tên chưa khẳng định.
Làng sắt Đa Hội thuộc phường nào?
Làng rèn, sắt thép Đa Hội (phường Châu Khê cũ) nay thuộc phường Phù Khê, thành phố Bắc Ninh.
Phù Khê có những làng nghề nào?
Mộc mỹ nghệ (Phù Khê Đông, Phù Khê Thượng, Tiến Bào, Nghĩa Lập), chạm khắc gỗ (Hương Mạc, Kim Thiều, Mai Động, Đồng Hương, Kim Bảng), sắt thép (Đa Hội, Đa Vạn, Song Tháp, Trịnh Xá).
Diện tích, dân số phường Phù Khê?
14,03 km², 50.574 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Cùng Thành phố Từ Sơn trước đây
- Phường Đồng Nguyên 46.023
- Phường Tam Sơn 28.562
- Phường Từ Sơn 65.697
← Toàn bộ 99 xã, phường của Bắc Ninh Tra tên xã cũ → mới