Bạc Liêu là phường thuộc tỉnh Cà Mau, thành lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1655/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở toàn bộ Phường 1, Phường 2, Phường 3, Phường 7 và Phường 8 của thành phố Bạc Liêu cũ – tức lõi đô thị của tỉnh lỵ Bạc Liêu trước đây. Theo số liệu sắp xếp năm 2025, phường rộng khoảng 29,7 km² với hơn 93.000 dân.
Tổng quan
Phường Bạc Liêu là phần trung tâm của thành phố Bạc Liêu cũ, nơi từ năm 1900 đến năm 2025 (trừ những quãng gián đoạn) đặt tỉnh lỵ của tỉnh Bạc Liêu. Từ ngày 1/7/2025, khi tỉnh Bạc Liêu nhập vào tỉnh Cà Mau theo Nghị quyết 202/2025/QH15, năm phường nội thị cũ – Phường 1, 2, 3, 7, 8 – được gộp làm một phường mang chính tên Bạc Liêu.
Theo số liệu sắp xếp năm 2025, phường rộng khoảng 29,73 km² và có khoảng 93.000 người (Wikipedia tiếng Việt tổng hợp từ số liệu từng phường cũ ghi 93.262 người ở bảng danh sách và 93.463 người ở bài riêng của phường). Trụ sở phường đặt tại số 12 đường Trần Phú.
Đây là khu phố chợ, phố thương mại hình thành từ thời Pháp thuộc bên bờ sông Bạc Liêu, nơi còn giữ các công trình gắn với hình ảnh "công tử Bạc Liêu", với nhạc sĩ Cao Văn Lầu và bản Dạ cổ hoài lang, cùng hệ thống miếu Hoa, chùa Việt có niên đại từ thế kỷ XVIII–XIX. Phường giáp phường Vĩnh Trạch và phường Hiệp Thành ở phía nam; phía bắc là xã Vĩnh Lợi, phía tây là các xã Hòa Bình, Vĩnh Hậu và phía đông là xã Hưng Hội (theo mô tả vị trí trên Wikipedia tiếng Việt).
Tên gọi và ý nghĩa
Tên phường lấy lại tên của đô thị và tỉnh cũ. Không phường cũ nào trong năm đơn vị hợp thành mang tên riêng – chúng chỉ được đánh số – nên tên Bạc Liêu được chọn để giữ dấu vết của thành phố tỉnh lỵ vừa thôi tồn tại cùng cấp huyện ngày 1/7/2025. Tên Bạc Liêu vốn là tên con rạch chảy qua vùng này; tỉnh Bạc Liêu từ khi thành hình đã lấy tên con rạch ấy (theo trang lịch sử của cổng thông tin tỉnh Bạc Liêu, được Wikipedia dẫn lại).
Về nguồn gốc, có nhiều cách giải thích tùy theo cộng đồng cư dân. Cách phổ biến nhất cho rằng đây là âm tiếng Triều Châu Pô Léo, viết bằng chữ Hán là 薄寮, nghĩa là xóm nghèo làm nghề hạ bạc – nghề chài lưới, đánh cá, đi biển; đọc theo âm Hán Việt thành "Bạc Liêu". Trong chữ này, bạc 薄 có nghĩa gốc là mỏng, ít ỏi; liêu 寮 là căn nhà nhỏ, lều, xóm. Sử nhà Nguyễn lại ghi địa danh bằng hai chữ khác là 泊僚 – bạc 泊 là ghé thuyền, neo đậu – cho thấy chữ Hán ở đây chủ yếu dùng để ghi âm.
Các ý kiến khác được ghi nhận: "Pô" là bót, đồn và "Liêu" là Lào (Ai Lao) theo tiếng Khmer, vì nơi đây từng có đồn binh của người Lào; hoặc tên bắt nguồn từ tiếng Khmer Po Loeu, nghĩa là cây đa cao. Người Pháp dựa theo âm Triều Châu và cách hiểu "đánh cá và cỏ tranh". Hiện chưa có kết luận thống nhất; các thuyết trên đều do các nguồn địa chí đưa ra, không phải suy đoán mới.
Trên toàn quốc sau sắp xếp, không có xã, phường nào khác mang tên Bạc Liêu. Khi ghi địa chỉ có thể viết "phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau"; cần phân biệt với tỉnh Bạc Liêu cũ (1997–2025) và thành phố Bạc Liêu cũ (2010–2025).
Địa lý
Phường nằm ở vùng đồng bằng ven biển phía đông bán đảo Cà Mau, địa hình thấp và bằng, cao độ phổ biến dưới 1 m. Theo mô tả địa lý thành phố Bạc Liêu cũ, Quốc lộ 1 chia vùng này làm hai: phía bắc quốc lộ thấp hơn, nhiều đất trũng chua phèn; phía nam có các giồng cát biển cao hơn chạy song song bờ biển. Khu nội thị nằm dọc sông Bạc Liêu và kênh xáng Cà Mau – Bạc Liêu, trục đường thủy nối sang Sóc Trăng và Cà Mau.
Khí hậu cận xích đạo gió mùa, nóng quanh năm (trung bình khoảng 26–27 °C), mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4. Chế độ thủy văn chịu ảnh hưởng triều biển Đông (bán nhật triều không đều); hệ thống đê, cống ngăn mặn dọc Quốc lộ 1 và sông Bạc Liêu giúp điều tiết nước mặn – ngọt cho vùng ven đô. Phần phía bắc phường (khu Trà Kha, Cầu Sập thuộc Phường 8 cũ) còn đất sản xuất xen khu dân cư.
Lịch sử
Từ làng Vĩnh Lợi đến thị xã Bạc Liêu
Ngày 1/1/1900, theo nghị định của Toàn quyền Đông Dương, hạt tham biện Bạc Liêu đổi thành tỉnh Bạc Liêu, tỉnh lỵ đặt tại làng Vĩnh Lợi, quận Vĩnh Lợi. Ngày 18/12/1928, Toàn quyền Đông Dương lập thị xã Bạc Liêu trên phần đất làng Vĩnh Lợi. Thời kỳ này, nhiều điền chủ giàu có quy tụ ở tỉnh lỵ, và cụm từ "công tử Bạc Liêu" ra đời từ đây.
Năm 1956, chính quyền Việt Nam Cộng hòa giải thể thị xã và nhập tỉnh Bạc Liêu vào tỉnh Ba Xuyên; tỉnh Bạc Liêu được tái lập từ ngày 1/10/1964, tỉnh lỵ lấy tên Vĩnh Lợi. Phía chính quyền cách mạng lập thị xã Bạc Liêu ngày 13/11/1948 trên cơ sở làng Vĩnh Trạch và làng Vĩnh Lợi.
Các phường nội thị sau 1975
Năm 1976, tỉnh Bạc Liêu và Cà Mau hợp nhất thành tỉnh Minh Hải; thị xã Bạc Liêu đổi tên thành thị xã Minh Hải và là tỉnh lỵ đến năm 1984, khi lấy lại tên Bạc Liêu và tỉnh lỵ chuyển về Cà Mau. Năm 1991, Phường 1 giải thể nhập vào Phường 3 và Phường 8, Phường 4 nhập vào Phường 7. Năm 1997 tỉnh Bạc Liêu được tái lập và thị xã Bạc Liêu lại là tỉnh lỵ. Ngày 13/5/2002, Phường 1 được lập lại từ 582,6 ha và 17.568 nhân khẩu của Phường 7. Ngày 27/8/2010 thị xã trở thành thành phố Bạc Liêu (Nghị quyết 32/NQ-CP); năm 2014 được công nhận đô thị loại II. Ngày 24/10/2024, Nghị quyết 1254/NQ-UBTVQH15 điều chỉnh 5,26 km² của Phường 8 sang Phường 3.
Sắp xếp năm 2025
Ngày 28/4/2025, HĐND tỉnh Bạc Liêu thông qua chủ trương gộp năm phường 1, 2, 3, 7, 8. Theo Nghị quyết 1655/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 (khoản 55 Điều 1), phường Bạc Liêu được lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của:
- Phường 1 (khoảng 5,98 km²);
- Phường 2 (khoảng 8,83 km²);
- Phường 3 (khoảng 6,19 km²);
- Phường 7 (khoảng 2,96 km²);
- Phường 8 (khoảng 5,77 km²),
đều thuộc thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu cũ (số liệu từng phường theo Wikipedia tiếng Việt). Phường chính thức hoạt động từ ngày 1/7/2025.
Dân cư – xã hội
Khoảng 93.000 người sống trên địa bàn phường, phần lớn là cư dân đô thị. Thành phố Bạc Liêu cũ có ba dân tộc chính là Kinh, Hoa và Khmer; số liệu năm 2016 của thành phố ghi người Hoa và người Khmer mỗi nhóm khoảng 15.000–17.000 người. Cộng đồng người Hoa (đông nhất là người Triều Châu) tập trung lâu đời ở khu chợ cũ quanh Phường 3, gắn với các miếu như chùa Bang, chùa Minh, Thiên Hậu cổ miếu.
Đời sống tín ngưỡng đa dạng: chùa Phật giáo Bắc tông của người Việt, miếu thờ Quan Công, Thiên Hậu, Phước Đức chính thần của người Hoa, cùng các cơ sở tôn giáo khác. Là trung tâm cũ của tỉnh, phường tập trung nhiều trường học các cấp, cơ sở y tế và thiết chế văn hóa kế thừa từ thời tỉnh lỵ, phục vụ cả dân cư các xã lân cận.
Kinh tế
Kinh tế phường chủ yếu là thương mại – dịch vụ: chợ, cửa hàng, khách sạn, ăn uống, ngân hàng và các dịch vụ hành chính, giáo dục vốn đặt tại tỉnh lỵ cũ. Giai đoạn 2016–2020, khu vực thương mại – dịch vụ – du lịch chiếm gần một nửa cơ cấu kinh tế của thành phố Bạc Liêu cũ, tiếp đến là công nghiệp – xây dựng.
Khu vực Trà Kha (Phường 8 cũ) gắn với khu công nghiệp Trà Kha, nơi có các cơ sở chế biến thực phẩm, thủy sản. Tiểu thủ công nghiệp trong nội thị gồm chế biến thực phẩm, may mặc, cơ khí sửa chữa. Du lịch văn hóa – lịch sử (nhà Công tử Bạc Liêu, khu lưu niệm Cao Văn Lầu, Quảng trường Hùng Vương) là một nguồn thu đáng kể của khu vực dịch vụ.
Văn hóa – di tích
Phường tập trung phần lớn các di tích nội thị của Bạc Liêu cũ (theo danh mục di tích của thành phố Bạc Liêu):
- Phước Đức Cổ Miếu (chùa Bang), Phường 3 cũ – miếu của người Hoa, di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia (2000).
- Thành Hoàng Cổ Miếu (chùa Minh), Phường 3 cũ, dựng năm 1865 – di tích cấp quốc gia (2000).
- Phước Đức Cổ Miếu (miếu Ông Bổn), khóm Trà Kha B – di tích cấp quốc gia (2005).
- Tiên Sư Cổ Miếu (Phường 7 cũ), Thiên Hậu Cổ Miếu và chùa Vĩnh Đức (Phường 1 cũ), chùa Vĩnh Phước An (Phường 2 cũ), chùa Khánh Long An (Trà Kha B) – di tích cấp tỉnh.
- Đồng hồ Thái Dương (Phường 3 cũ), đồng hồ mặt trời bằng gạch và xi măng do kỹ sư Lưu Văn Lang thiết kế đầu thế kỷ XX.
- Khu lưu niệm nhạc sĩ Cao Văn Lầu trên đường Ninh Bình (tác giả bản Dạ cổ hoài lang, gắn với nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ) – di tích lịch sử cấp quốc gia (2014); khu mộ của ông được xếp hạng di tích cấp tỉnh từ năm 1997.
- Đình Tân Hưng và Thiên Hậu Cung – hai di tích kiến trúc cấp quốc gia được công nhận năm 2014.
- Nhà Công tử Bạc Liêu, số 13 đường Điện Biên Phủ: nhà của ông Trần Trinh Trạch, cha của Trần Trinh Huy ("công tử Bạc Liêu"), xây năm 1919 theo thiết kế của kỹ sư Pháp.
- Quảng trường Hùng Vương, Nhà hát Cao Văn Lầu và Bảo tàng tỉnh trên đường Nguyễn Tất Thành; khu sinh thái Hồ Nam.
Ẩm thực đặc trưng của vùng Bạc Liêu được nhắc nhiều là bún bò cay, bánh xèo, bún nước lèo – những món phản ánh sự giao thoa Kinh – Hoa – Khmer.
Giao thông
Quốc lộ 1 đi qua phía bắc phường, nối về Sóc Trăng – Cần Thơ và về trung tâm tỉnh Cà Mau; Quốc lộ 91B (đường Nam Sông Hậu) nối sang phía Sóc Trăng. Các trục nội thị chính gồm Trần Phú, 23 tháng 8 (đoạn Quốc lộ 1 cũ), Hùng Vương, Võ Thị Sáu, Trần Huỳnh, Hai Bà Trưng, Điện Biên Phủ. Cầu Kim Sơn (cầu Quay), cầu Võ Thị Sáu, cầu Tôn Đức Thắng bắc qua sông Bạc Liêu. Bến xe khách liên tỉnh Bạc Liêu đặt tại khu Phường 7 cũ.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi theo hai cấp: "…, phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau", bỏ cấp thành phố và tên tỉnh Bạc Liêu cũ. Các khóm được tổ chức lại sau sắp xếp. Thủ tục hành chính cấp cơ sở thực hiện tại trung tâm phục vụ hành chính công của phường.
Bản đồ Phường Bạc Liêu
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường Bạc Liêu được lập từ 5 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1655/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
Hỏi đáp nhanh
Phường Bạc Liêu gồm những phường cũ nào?
Toàn bộ Phường 1, Phường 2, Phường 3, Phường 7 và Phường 8 của thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu cũ (Nghị quyết 1655/NQ-UBTVQH15, có hiệu lực từ 1/7/2025).
Tên Bạc Liêu có nghĩa là gì?
Cách hiểu phổ biến cho rằng Bạc Liêu là âm Hán Việt của tiếng Triều Châu Pô Léo (薄寮), nghĩa là xóm nghèo làm nghề chài lưới; sử nhà Nguyễn ghi là 泊僚. Có thuyết khác gắn tên với tiếng Khmer. Chưa có kết luận thống nhất.
Phường Bạc Liêu có phải là thành phố Bạc Liêu cũ không?
Không trọn vẹn. Phường Bạc Liêu chỉ gồm 5 phường nội thị; phần còn lại của thành phố cũ thuộc phường Vĩnh Trạch và phường Hiệp Thành.
Nhà Công tử Bạc Liêu nằm ở đâu?
Ở số 13 đường Điện Biên Phủ, thuộc Phường 3 cũ, nay là phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau.
Diện tích, dân số phường Bạc Liêu là bao nhiêu?
Theo số liệu sắp xếp năm 2025, khoảng 29,73 km² và khoảng 93.000 người.
Cùng Thành phố Bạc Liêu trước đây
- Phường Hiệp Thành 11.864
- Phường Vĩnh Trạch 23.085
← Toàn bộ 64 xã, phường của Cà Mau Tra tên xã cũ → mới