Vĩnh Trạch là phường thuộc tỉnh Cà Mau, thành lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1655/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở Phường 5 và xã Vĩnh Trạch của thành phố Bạc Liêu cũ. Theo số liệu sắp xếp năm 2025, phường rộng khoảng 49,75 km², dân số khoảng 42.700 người.
Tổng quan
Phường Vĩnh Trạch nằm ở phía đông khu trung tâm Bạc Liêu cũ, nối phần phố phường 5 cũ bên sông Bạc Liêu với vùng ven đô Vĩnh Trạch – nơi đất giồng, vườn nhãn, ruộng nuôi tôm xen các khóm dân cư. Đây là một trong ba phường kế thừa thành phố Bạc Liêu (tỉnh Bạc Liêu cũ), cùng phường Bạc Liêu và phường Hiệp Thành; từ 1/7/2025 thuộc tỉnh Cà Mau.
Theo số liệu sắp xếp năm 2025, phường có khoảng 49,75 km² và 42.716 người – trong đó Phường 5 cũ chiếm khoảng 10,22 km², 23.085 người, xã Vĩnh Trạch cũ khoảng 39,53 km², 19.631 người (số liệu từng đơn vị theo Wikipedia tiếng Việt). Điểm nhận diện của phường là đình An Trạch – di tích cấp quốc gia – và chùa Long Phước (chùa Cô Bảy), hai công trình gắn với quá trình lập làng ven sông Bạc Liêu từ thế kỷ XIX.
Tên gọi và ý nghĩa
Phường giữ tên xã Vĩnh Trạch cũ, đơn vị lớn hơn về diện tích trong hai đơn vị hợp thành (Phường 5 chỉ mang số). Tên này lâu đời hơn cả xã: theo tư liệu hành chính dẫn trên Wikipedia tiếng Việt, đến năm 1917 đã có làng Vĩnh Trạch thuộc tổng Thạnh Hòa, quận Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu. Năm 1948, thị xã Bạc Liêu (phía chính quyền cách mạng) được lập trên đất hai làng Vĩnh Trạch và Vĩnh Lợi – nghĩa là Vĩnh Trạch là một trong hai "gốc" của đô thị Bạc Liêu.
Về mặt chữ, Vĩnh thường được hiểu là 永 – lâu dài, mãi mãi, chữ đứng đầu rất nhiều tên làng vùng Bạc Liêu (Vĩnh Lợi, Vĩnh Hưng, Vĩnh Mỹ, Vĩnh Hậu…). Trạch thường ứng với 澤: đầm, chằm nước, và nghĩa bóng là ân huệ thấm khắp ("ân trạch"). Ghép lại, Vĩnh Trạch có thể hiểu là "ơn nhuần lâu bền" hoặc "vùng nước mãi trù phú". Đây là cách hiểu theo nghĩa chữ thông dụng; chưa tra được văn bản Hán Nôm gốc ghi tên làng nên chữ Hán nêu trên là chữ thường dùng cho âm này, không phải bản ghi đã kiểm chứng.
Tên Vĩnh Trạch từng bị tách bỏ: năm 1979 xã Vĩnh Trạch chia thành Vĩnh Thuận và Vĩnh Hòa, năm 1991 hai xã này gộp thành xã Thuận Hòa; đến năm 1999 tên Vĩnh Trạch mới được dùng lại khi Thuận Hòa tách thành Vĩnh Trạch và Vĩnh Trạch Đông. Ngoài Cà Mau, tỉnh An Giang hiện cũng có xã Vĩnh Trạch; khi ghi địa chỉ nên kèm tên tỉnh. Cùng gốc chữ "Trạch" còn có tên đình An Trạch trong phường và xã An Trạch ở vùng Đông Hải cũ.
Địa lý
Theo mô tả trên Wikipedia tiếng Việt, phường giáp phường Bạc Liêu ở phía tây, phường Hiệp Thành ở phía nam, xã Hưng Hội ở phía bắc; phía đông giáp địa phận thành phố Cần Thơ (vùng Vĩnh Châu, Sóc Trăng cũ). Phần đô thị nằm bên bờ sông Bạc Liêu; phần còn lại là vùng nông thôn ven đô với các ấp cũ như An Trạch Đông, Công Điền, Kim Cấu, Thào Lạng, Vĩnh An, Bờ Xáng, Giáp Nước, Rạch Thăng.
Địa hình thấp, bằng, phía nam có các giồng cát chạy theo hướng bờ biển, thích hợp trồng nhãn, rau màu; đất phía trong là đất phù sa nhiễm mặn, chủ yếu dùng nuôi tôm. Khí hậu cận xích đạo gió mùa với hai mùa mưa – khô rõ rệt, chịu chế độ triều biển Đông qua sông Bạc Liêu và kênh rạch nội đồng.
Lịch sử
Làng Vĩnh Trạch và thị xã Bạc Liêu
Từ đầu thế kỷ XX, làng Vĩnh Trạch thuộc tổng Thạnh Hòa, quận Vĩnh Lợi; tình trạng này duy trì đến giai đoạn 1956–1975. Năm 1948 thị xã Bạc Liêu của chính quyền cách mạng gồm làng Vĩnh Trạch và Vĩnh Lợi. Năm 1975, xã Vĩnh Trạch và xã Vĩnh Lợi được sáp nhập vào thị xã Bạc Liêu.
Chia tách sau 1975
Sau năm 1975, Phường 5, Phường 6 và xã Vĩnh Trạch thuộc thị xã Bạc Liêu (từ 1976 là thị xã Minh Hải, tỉnh Minh Hải). Ngày 25/7/1979, Quyết định 275-CP chia xã Vĩnh Trạch thành xã Vĩnh Thuận và xã Vĩnh Hòa. Ngày 2/2/1991, Phường 6 sáp nhập vào Phường 5, đồng thời Vĩnh Thuận và Vĩnh Hòa gộp thành xã Thuận Hòa. Ngày 25/8/1999, Nghị định 82/1999/NĐ-CP tách xã Thuận Hòa thành xã Vĩnh Trạch (4.229,81 ha, 12.804 nhân khẩu) và xã Vĩnh Trạch Đông. Năm 2010 hai đơn vị Phường 5 và xã Vĩnh Trạch thuộc thành phố Bạc Liêu mới thành lập.
Sắp xếp năm 2025
Theo khoản 56 Điều 1 Nghị quyết 1655/NQ-UBTVQH15, phường Vĩnh Trạch được lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của Phường 5 và xã Vĩnh Trạch thuộc thành phố Bạc Liêu. Các khóm, ấp cũ được tổ chức lại thành khóm của phường.
Dân cư – xã hội
Dân số khoảng 42.700 người, chia gần đều giữa khu phố Phường 5 cũ và vùng ven đô Vĩnh Trạch cũ. Như toàn vùng Bạc Liêu, cư dân gồm người Kinh, người Hoa và người Khmer; các tín ngưỡng thờ thần Thành hoàng ở đình, thờ Phật ở chùa và thờ tổ tiên song song tồn tại. Dòng họ Cao Triều còn để lại khu mộ và phủ thờ trên địa bàn Phường 5 cũ.
Vùng Vĩnh Trạch cũ đã hoàn thành xây dựng nông thôn mới trong đợt thành phố Bạc Liêu được công nhận năm 2021; ấp Vĩnh An được công nhận nông thôn mới nâng cao. Hệ thống trường học, trạm y tế kế thừa từ phường và xã cũ; phường cũng ở gần các cơ sở y tế, giáo dục tuyến tỉnh cũ đặt tại trung tâm Bạc Liêu.
Kinh tế
Khu Phường 5 cũ có kinh tế đô thị: buôn bán, dịch vụ, tiểu thủ công. Vùng Vĩnh Trạch cũ thuộc khu vực ngoại thành mà thành phố Bạc Liêu cũ phát triển nuôi tôm thẻ chân trắng, tôm sú, tôm càng xanh, trong đó có các mô hình nuôi ứng dụng công nghệ cao. Trên đất giồng, nhân dân trồng nhãn, rau màu và cây ăn trái; dải vườn nhãn cổ Bạc Liêu kéo từ vùng Hiệp Thành sang địa phận phường.
Một số tiểu vùng giữ ngọt tốt trong mùa mưa có thể luân canh một vụ lúa trên đất nuôi tôm, theo mô tả quy hoạch sản xuất của thành phố Bạc Liêu cũ.
Văn hóa – di tích
- Đình An Trạch (khóm 2, Phường 5 cũ), dựng năm 1877, được Bộ Văn hóa – Thông tin xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia năm 2000.
- Chùa Long Phước (chùa Cô Bảy), Phường 5 cũ, dựng năm 1840 – di tích lịch sử cấp tỉnh (2001).
- Khu mộ Cao Triều trên đường Lò Rèn (khóm 7, Phường 5 cũ) và phủ thờ họ Cao Triều (nhà ông Cao Minh Thạnh, số 100 đường Đống Đa) – di tích kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh (2021).
- Một phần vườn nhãn cổ Bạc Liêu dọc đường Cao Văn Lầu.
Lễ hội Kỳ yên ở đình làng, các lễ Thượng nguơn, Trung nguơn, Hạ nguơn ở chùa và nghệ thuật đờn ca tài tử là những sinh hoạt văn hóa được địa chí Bạc Liêu nêu như nét chung của vùng.
Giao thông
Quốc lộ 91B (đường Nam Sông Hậu, đoạn đường Tôn Đức Thắng – Nguyễn Thị Minh Khai) đi qua phường, nối Bạc Liêu với phía Sóc Trăng – Cần Thơ. Đường Cao Văn Lầu chạy từ nội thị ra biển Nhà Mát; ngoài ra có các trục Nguyễn Thị Minh Khai, Đống Đa, Lò Rèn, Hồ Thị Kỷ, Lý Văn Lâm.
Bản đồ Phường Vĩnh Trạch
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường Vĩnh Trạch được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1655/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Phường 5 | Thành phố Bạc Liêu | Tỉnh Bạc Liêu | toàn bộ |
| Xã Vĩnh Trạch | Thành phố Bạc Liêu | Tỉnh Bạc Liêu | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Phường Vĩnh Trạch gồm những đơn vị cũ nào?
Toàn bộ Phường 5 và xã Vĩnh Trạch thuộc thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu cũ.
Tên Vĩnh Trạch có nghĩa là gì?
Theo nghĩa chữ thông dụng, Vĩnh (永) là lâu dài, Trạch (澤) là đầm nước, ân trạch; ghép lại thường hiểu là ơn nhuần lâu bền. Tên làng Vĩnh Trạch đã có từ đầu thế kỷ XX.
Đình An Trạch nằm ở đâu?
Ở khóm 2 thuộc Phường 5 cũ, nay là phường Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau. Đình dựng năm 1877, là di tích cấp quốc gia.
Có xã, phường nào khác tên Vĩnh Trạch không?
Có, tỉnh An Giang có xã Vĩnh Trạch. Khi ghi địa chỉ nên ghi rõ phường Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau.
Cùng Thành phố Bạc Liêu trước đây
- Phường Bạc Liêu 24.456
- Phường Hiệp Thành 11.864
← Toàn bộ 64 xã, phường của Cà Mau Tra tên xã cũ → mới