Xã Đông Hiệp

Tổng quan

Xã Đông Hiệp nằm ở phía đông nam vùng Cờ Đỏ cũ, sát ranh vùng Thới Lai, thuộc Thành phố Cần Thơ. Xã ghép ba đơn vị có kích thước gần bằng nhau – mỗi xã cũ khoảng 13,6–16,4 km² và 6.000–8.500 dân – thuộc hai huyện cũ khác nhau.

Xã rộng 46,25 km², dân số 22.762 người, mật độ khoảng 492 người/km². Đây là vùng nông nghiệp lúa nội đồng; ấp Đông Thắng được xếp vào vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Cả ba xã hợp thành đều có lịch sử "lập – giải thể – lập lại" trong khoảng 1983–2008, trong những lần điều chỉnh địa giới liên tục của vùng Ô Môn – Cờ Đỏ – Thới Lai.

Tên gọi và ý nghĩa

Xã mới giữ tên xã Đông Hiệp cũ; hai tên Đông Thắng và Xuân Thắng không được giữ. Tên Đông Hiệp xuất hiện năm 1983, khi Quyết định 21-HĐBT lập xã Đông Hiệp (huyện Ô Môn) trên cơ sở ấp Thới Hiệp của xã Thới Đông và một phần ấp Thới Hữu của xã Thới Lai. Tên xã mới chứa đúng chữ Đông của xã mẹ Thới Đông và chữ Hiệp của ấp Thới Hiệp; nguồn tra được không ghi lý do đặt tên, nên đây là sự trùng khớp quan sát được chứ chưa phải lời giải thích chính thức. Cùng đợt đó, Thới Đông còn tách ra các xã Đông Bình, Đông Thuận – cũng mang chữ "Đông".

Về chữ Hán: Đông là 東 – phương đông. Hiệp có hai khả năng thường gặp trong địa danh: 協 – hòa hợp, cùng góp sức (như hiệp lực), hoặc 合 – hợp lại (chữ này cũng đọc là hiệp). Nguồn tra được không ghi mặt chữ chính thức, nên cả tên có thể hiểu là "phía đông hòa hợp" hoặc "phía đông hợp lại"; chữ 協 là cách hiểu phổ biến hơn.

Tên Đông Hiệp từng biến mất một lần (1991, xã giải thể) rồi trở lại năm 1998. Ngoài Cần Thơ, sau năm 2025 không còn xã, phường nào tên Đông Hiệp. Tên Thới Hiệp nay vẫn là tên ấp của xã.

Địa lý

Theo Wikipedia, xã giáp xã Trường Thành ở phía đông, xã Cờ Đỏ ở phía tây, xã Đông Thuận và xã Thới Lai ở phía nam, xã Thới Hưng ở phía bắc.

Địa hình đồng bằng thấp, bằng phẳng, thuộc nội đồng tây sông Hậu. Thời Pháp, vùng này nằm giữa hai tổng của quận Ô Môn: làng Thới Lai thuộc tổng Thới Bảo, còn vùng Thới Hưng – Thới Long thuộc tổng Định Thới. Kênh rạch dày đặc phục vụ tưới tiêu và đi lại; khí hậu nóng ẩm, hai mùa mưa – khô.

Sau sắp xếp ấp năm 2026, xã có 8 ấp: Đông Phước, Đông Thắng, Đông Thạnh, Thới Hiệp, Thới Hòa, Thới Hữu, Thới Lộc, Thới Phong.

Lịch sử

Xã Đông Hiệp

Lập năm 1983 thuộc huyện Ô Môn (tỉnh Hậu Giang). Ngày 21/12/1991, xã bị giải thể, đất nhập vào Thới Đông và Thới Lai. Nghị định 21/1998/NĐ-CP lập lại xã Đông Hiệp từ 1.754 ha của Thới Đông, 680 ha của Thới Long và 914,9 ha của Thới Lai. Năm 2004, xã thuộc huyện Cờ Đỏ mới lập.

Xã Đông Thắng

Nghị định 12/NĐ-CP ngày 23/12/2008 tách 1.501,82 ha và 5.128 nhân khẩu của Đông Hiệp lập xã Đông Thắng; Đông Hiệp còn 1.642,66 ha và 6.288 nhân khẩu.

Xã Xuân Thắng

Năm 1983, xã Trường Xuân (huyện Ô Môn) chia thành năm xã Trường Xuân, Xuân Bình, Xuân Đại, Xuân Mai, Xuân Thắng; năm 1989 Xuân Đại nhập vào Xuân Thắng; năm 1991 Xuân Thắng nhập vào xã Thới Lai. Năm 2003, Nghị định 48/2003/NĐ-CP lập lại xã Xuân Thắng (1.207,7 ha, 7.645 nhân khẩu từ Thới Lai). Xã thuộc huyện Cờ Đỏ từ 2004, rồi huyện Thới Lai từ 2008.

Sắp xếp năm 2025

Nghị quyết 1668/NQ-UBTVQH15 lập xã Đông Hiệp mới gồm toàn bộ:

• xã Đông Hiệp (16,35 km², 8.069 người), huyện Cờ Đỏ cũ;
• xã Đông Thắng (16,26 km², 6.211 người), huyện Cờ Đỏ cũ;
• xã Xuân Thắng (13,64 km², 8.482 người), huyện Thới Lai cũ.

Dân cư – xã hội

Dân số 22.762 người phân bố khá đều giữa ba xã cũ. Ngoài người Kinh, ấp Đông Thắng là ấp thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Wikipedia ghi người Khmer ở Cần Thơ không đông, sống quanh chùa hoặc xen kẽ với người Việt. Đời sống tôn giáo gồm Phật giáo, các đạo nội sinh Nam Bộ (Cao Đài, Hòa Hảo), Công giáo và thờ cúng ông bà.

Trường học và trạm y tế của ba xã cũ tiếp tục hoạt động; các dịch vụ cấp vùng ở trung tâm Cờ Đỏ (phía tây) và Thới Lai (phía nam).

Kinh tế

Đông Hiệp là xã nông nghiệp, lúa là cây chính, theo đặc điểm chung của vùng Cờ Đỏ – Thới Lai: đất sản xuất cây hằng năm chiếm phần lớn diện tích. Các mô hình đa dạng hóa được huyện Cờ Đỏ cũ khuyến khích gồm đưa cây màu xuống ruộng, nuôi cá trên ruộng lúa, nuôi cá ao thâm canh, sản xuất cá giống và chăn nuôi gia súc, gia cầm.

Thương mại nhỏ, xay xát, dịch vụ nông nghiệp tập trung ở các điểm dân cư dọc tuyến giao thông chính của xã.

Văn hóa

Các tên ấp mang chữ "Thới" (Thới Hiệp, Thới Hòa, Thới Hữu, Thới Lộc, Thới Phong) và chữ "Đông" (Đông Phước, Đông Thạnh, Đông Thắng) nối với hai xã mẹ Thới Lai, Thới Đông; ấp Thới Hiệp chính là hạt nhân lập xã năm 1983, còn ấp Thới Hữu là nơi xã nhận một phần đất từ Thới Lai. Sinh hoạt văn hóa của xã gắn với chùa, đình, thánh thất trong các ấp và lịch thời vụ lúa.

Nguồn tra được chưa ghi nhận di tích xếp hạng riêng tại xã; bài không nêu tên công trình cụ thể.

Bản đồ Xã Đông Hiệp

Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗

Xã, phường cũ hợp thành

Xã Đông Hiệp được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1668/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cùng Huyện Cờ Đỏ, Huyện Thới Lai trước đây

• Phường Ô Môn 73.412
• Phường Trung Nhứt 37.469
• Xã Cờ Đỏ 42.176
• Xã Đông Thuận 24.586
• Xã Thạnh Phú 25.699
• Xã Thới Hưng 19.044
• Xã Thới Lai 36.371
• Xã Trung Hưng 55.012
• Xã Trường Thành 37.802
• Xã Trường Xuân 36.405