Thạnh Xuân là xã thuộc Thành phố Cần Thơ, thành lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1668/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở toàn bộ thị trấn Rạch Gòi và hai xã Tân Phú Thạnh, Thạnh Xuân của huyện Châu Thành A (tỉnh Hậu Giang cũ). Xã rộng 43,95 km², dân số 41.039 người; trên địa bàn có khu công nghiệp Tân Phú Thạnh.
Tổng quan
Hơn một thế kỷ trước, Rạch Gòi là quận lỵ của một quận cùng tên thuộc tỉnh Cần Thơ thời Pháp; nay thị trấn Rạch Gòi cũ là một phần của xã Thạnh Xuân, Thành phố Cần Thơ. Xã nằm sát phía nam phường Cái Răng, trên hành lang Quốc lộ 61 nối Cần Thơ với Vị Thanh.
Xã rộng 43,95 km², dân số 41.039 người, mật độ khoảng 934 người/km². Trụ sở đặt tại trụ sở Ủy ban nhân dân xã Thạnh Xuân cũ. Năm 2024, Thủ tướng Chính phủ công nhận thị trấn Rạch Gòi và xã Thạnh Xuân là xã an toàn khu (Quyết định 54/QĐ-TTg ngày 15/1/2024, theo Wikipedia).
Tên gọi và ý nghĩa
Tên xã kế thừa tên xã Thạnh Xuân cũ. Theo Wikipedia, xã Thạnh Xuân được chính quyền cách mạng lập năm 1975, thuộc huyện Châu Thành tỉnh Cần Thơ, trên cơ sở một phần xã Thạnh Hòa của huyện Phụng Hiệp. Danh sách đơn vị hành chính hạt Cần Thơ năm 1897 (Wikipedia, bài tỉnh Cần Thơ) có một làng Thạnh Xuân thuộc tổng Định Hòa; nguồn tra được không cho biết làng này có cùng địa bàn với xã lập năm 1975 hay không.
Thạnh là cách đọc Nam Bộ của chữ 盛 (thịnh) – thịnh vượng, dồi dào; Xuân là 春 – mùa xuân. "Thạnh Xuân" là mùa xuân thịnh vượng, một cách đặt tên mang ý chúc tốt lành quen thuộc ở Nam Bộ. Từ điển wiki.ngonngu.com có mục "Thạnh Xuân" (ghi phường Thạnh Xuân, quận 12, TP Hồ Chí Minh); sau năm 2025 phường ấy không còn, nên hiện cả nước chỉ có một đơn vị cấp xã tên Thạnh Xuân.
Hai đơn vị cũ còn lại mang tên khác hẳn kiểu: Tân Phú Thạnh là tên Hán Việt ghép ba chữ chúc lành (mới – giàu – thịnh), còn Rạch Gòi là địa danh dân gian theo con rạch, chưa tra được nguồn giải thích chữ "Gòi". Các tên ấp Láng Hầm, So Đũa, Trầu Hôi, Xẻo Cao, Xáng Mới cũng là tên thuần Việt dân gian.
Địa lý
Theo Wikipedia, xã Thạnh Xuân giáp phường Cái Răng và xã Đông Phước ở phía đông; xã Tân Bình và xã Tân Hòa ở phía tây; xã Thạnh Hòa ở phía nam; xã Nhơn Ái ở phía bắc.
Địa hình đồng bằng phù sa thấp, nhiều kênh rạch; các tên ấp Xáng Mới (A, B, C) gắn với kênh xáng đào. Khí hậu nhiệt đới gió mùa với mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11.
Theo Wikipedia, ngày 25/6/2026 HĐND xã ban hành Nghị quyết 17/NQ-HĐND sắp xếp 24 ấp còn 12 ấp: Láng Hầm, Láng Hầm B, Phú Lợi, Phú Thạnh, So Đũa Lớn, Thạnh Lợi, Thạnh Mỹ, Thạnh Phú, Trầu Hôi, Xáng Mới, Xáng Mới A, Xẻo Cao.
Lịch sử
Quận Rạch Gòi thời Pháp
Theo Wikipedia (bài tỉnh Cần Thơ), năm 1913 Toàn quyền Đông Dương lập bốn quận thuộc tỉnh Cần Thơ, trong đó có quận Rạch Gòi; tên quận lấy theo nơi đặt quận lỵ. Năm 1917, quận lỵ dời từ Rạch Gòi về Phụng Hiệp, quận Rạch Gòi giải thể để lập quận Phụng Hiệp.
Ba đơn vị của Châu Thành A
Năm 1975, xã Thạnh Xuân được lập (huyện Châu Thành). Nghị định 64/2000/NĐ-CP đưa Tân Phú Thạnh và Thạnh Xuân về huyện Châu Thành A tái lập. Khi chia tỉnh Cần Thơ năm 2003, ấp Tân Thạnh Đông và một phần ấp Tân Thạnh Tây (84,7 ha, 640 người) của xã Tân Phú Thạnh chuyển về thành phố Cần Thơ; năm 2004 Nghị định 05/2004/NĐ-CP lấy 531,52 ha và 6.339 nhân khẩu của Tân Phú Thạnh lập phường Ba Láng (quận Cái Răng).
Nghị định 34/2007/NĐ-CP ngày 8/3/2007 lập thị trấn Rạch Gòi từ 977,84 ha và 10.073 nhân khẩu của xã Thạnh Xuân, và thị trấn Cái Tắc từ 1.050,15 ha của xã Tân Phú Thạnh. Sau điều chỉnh, Tân Phú Thạnh còn 1.564,68 ha (14.438 người), Thạnh Xuân còn 1.644,50 ha (12.010 người).
Năm 2025
Khoản 52 Điều 1 Nghị quyết 1668/NQ-UBTVQH15 sắp xếp toàn bộ thị trấn Rạch Gòi, xã Tân Phú Thạnh và xã Thạnh Xuân thành xã Thạnh Xuân. Thị trấn Cái Tắc không thuộc xã này mà nhập vào xã Đông Phước.
Dân cư – xã hội
Dân số 41.039 người, mật độ khoảng 934 người/km² – cao so với các xã nông thôn lân cận. Dân cư dày dọc Quốc lộ 61 và các tuyến kênh xáng. Người Kinh chiếm đa số. Về cơ sở tín ngưỡng, Wikipedia (bài Quan Vũ) liệt kê Hiệp Thiên Cung trên đường kênh xáng mới, thị trấn Rạch Gòi là một nơi thờ Quan Công.
Kinh tế
Thạnh Xuân là xã có công nghiệp rõ nhất trong vùng Châu Thành A cũ. Theo Wikipedia, khu công nghiệp Tân Phú Thạnh rộng 201,4 ha, đến năm 2020 có 38 dự án đầu tư với tổng vốn khoảng 3.810 tỷ đồng và 110 triệu USD, giải quyết việc làm cho trên 15.000 lao động. Bên cạnh đó là thương mại – dịch vụ ở khu Rạch Gòi và dọc Quốc lộ 61.
Nông nghiệp vẫn hiện diện ở phần ruộng, vườn còn lại: lúa, cây ăn trái, rau màu và thủy sản nước ngọt.
Văn hóa – di tích
Thị trấn Rạch Gòi và xã Thạnh Xuân cũ được công nhận là xã an toàn khu năm 2024. Về tín ngưỡng, ngoài đình, chùa của người Việt có Hiệp Thiên Cung (thờ Quan Công) ở Rạch Gòi theo ghi chép của Wikipedia. Ẩm thực, sinh hoạt văn hóa mang nét miệt vườn – sông nước của Hậu Giang cũ. Chưa tra được di tích được xếp hạng trên địa bàn xã.
Giao thông
Theo Wikipedia (bài Quốc lộ Việt Nam), Quốc lộ 61 đi qua thị trấn Rạch Gòi cũ trên hành trình tới Vị Thanh. Huyện Châu Thành A cũ có Quốc lộ 1A, Quốc lộ 61, Quốc lộ 61C và cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng.
Hành chính
Địa chỉ mới: "ấp …, xã Thạnh Xuân, Thành phố Cần Thơ". Doanh nghiệp trong khu công nghiệp Tân Phú Thạnh cập nhật địa chỉ theo tên xã Thạnh Xuân. Thủ tục hành chính làm tại Ủy ban nhân dân xã.
Bản đồ Xã Thạnh Xuân
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Thạnh Xuân được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1668/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Thị trấn Rạch Gòi | Huyện Châu Thành A | Tỉnh Hậu Giang | toàn bộ |
| Xã Tân Phú Thạnh | Huyện Châu Thành A | Tỉnh Hậu Giang | toàn bộ |
| Xã Thạnh Xuân | Huyện Châu Thành A | Tỉnh Hậu Giang | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Thạnh Xuân gồm những đơn vị cũ nào?
Toàn bộ thị trấn Rạch Gòi, xã Tân Phú Thạnh và xã Thạnh Xuân của huyện Châu Thành A, tỉnh Hậu Giang cũ (khoản 52 Nghị quyết 1668/NQ-UBTVQH15).
Tên Thạnh Xuân có nghĩa là gì?
Thạnh là cách đọc Nam Bộ của 盛 (thịnh vượng), Xuân 春 là mùa xuân: mùa xuân thịnh vượng.
Khu công nghiệp Tân Phú Thạnh thuộc xã nào?
Từ 1/7/2025 thuộc xã Thạnh Xuân, Thành phố Cần Thơ (trước thuộc xã Tân Phú Thạnh, huyện Châu Thành A, Hậu Giang).
Thị trấn Cái Tắc có thuộc xã Thạnh Xuân không?
Không. Cái Tắc nhập vào xã Đông Phước; chỉ Rạch Gòi thuộc xã Thạnh Xuân.
Rạch Gòi từng là quận khi nào?
Theo Wikipedia, quận Rạch Gòi thuộc tỉnh Cần Thơ được lập năm 1913 và giải thể năm 1917 khi quận lỵ dời về Phụng Hiệp.
Cùng Huyện Châu Thành A trước đây
- Xã Đông Phước 40.105
- Xã Tân Hòa 50.989
- Xã Trường Long Tây 25.313
← Toàn bộ 103 xã, phường của Cần Thơ Tra tên xã cũ → mới