Xã Trường Long

Tổng quan

Xã Trường Long là một trong số ít đơn vị cấp xã của Thành phố Cần Thơ không phải nhập với đơn vị nào trong đợt sắp xếp năm 2025: xã cũ thuộc huyện Phong Điền chuyển thẳng thành xã trực thuộc thành phố, giữ nguyên diện tích và dân số. Xã nằm ở rìa tây nam vùng Phong Điền cũ, giáp vùng Châu Thành A của tỉnh Hậu Giang cũ.

Diện tích 31,01 km², dân số 24.064 người, mật độ khoảng 776 người/km². Trụ sở đặt tại trụ sở Ủy ban nhân dân xã Trường Long cũ. So với xã Phong Điền ven đô bên cạnh, Trường Long là vùng nông thôn thuần hơn, dân cư sống rải theo các tuyến kênh, lộ giữa ruộng và vườn.

Tên gọi và ý nghĩa

Tên xã kế thừa nguyên tên xã Trường Long cũ – xã duy nhất cấu thành đơn vị mới. Tên này có từ thời Pháp: theo Wikipedia (bài tỉnh Cần Thơ), năm 1897 tổng Thới Bảo Thổ của hạt Cần Thơ gồm tám làng Định Môn, Trường Long, Ô Môn, Thới Lai, Thới Thạnh, Thới Thạnh Hạ, Trường Lạc, Trường Thành. Về sau tên xã Trường Long được dùng lại khi, năm 1965, Tỉnh ủy Cần Thơ (phía chính quyền cách mạng) chia xã Trường Thành của huyện Ô Môn thành hai xã Trường Thành và Trường Long. Năm 1973, Trường Long lại tách một phần lập xã Trường Long Tây; chữ "Tây" trong tên xã kia chỉ phía tây của Trường Long.

Chữ Trường mở đầu tên nhiều xã cùng gốc ở vùng Ô Môn – Phong Điền – Thới Lai – Châu Thành A: Trường Thành, Trường Long, Trường Long Tây, Trường Long A, Trường Xuân, Trường Thắng. Chuỗi tên này cho thấy các xã được tách dần ra từ một vùng gốc và giữ chữ đầu chung.

Về nghĩa, Trường thường hiểu là chữ 長 – dài, lâu bền (như "trường tồn"). Âm Long có hai chữ hay gặp trong địa danh: 龍 là rồng, và 隆 là hưng thịnh. Chưa tra được văn bản Hán Nôm ghi tên xã nên chưa khẳng định chữ nào; hiểu chung, "Trường Long" mang ý lâu bền, hưng thịnh. Từ điển wiki.ngonngu.com có mục từ "Trường Long", ghi là một xã thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Cần Thơ – đúng với giai đoạn xã thuộc huyện Châu Thành trước năm 2000.

Hiện cả nước chỉ có một xã mang tên Trường Long, nhưng tên gần giống – Trường Long Tây – là xã liền kề cùng thành phố; cần ghi đủ tên để khỏi nhầm.

Địa lý

Theo Wikipedia, xã Trường Long giáp xã Tân Hòa ở phía đông, xã Trường Long Tây ở phía tây, xã Nhơn Ái và xã Phong Điền ở phía nam, xã Trường Thành ở phía bắc.

Địa hình đồng bằng phù sa thấp, nằm giữa lưu vực sông Cần Thơ và vùng kênh Xà No. Đất phù sa ngọt, mạng kênh rạch dày cho phép trồng lúa nhiều vụ và lập vườn. Khí hậu nhiệt đới gió mùa với mùa mưa từ khoảng tháng 5 đến tháng 11. Đường tỉnh 918B, theo Wikipedia, có điểm cuối giáp ranh Hậu Giang cũ tại xã Trường Long.

Theo Wikipedia, sau khi sắp xếp ấp năm 2026 xã có 9 ấp: Trường Hòa, Trường Khương, Trường Ninh, Trường Phú, Trường Phú A, Trường Thuận, Trường Thọ, Trường Thọ 2, Trường Thọ A – tên ấp nào cũng bắt đầu bằng chữ Trường.

Lịch sử

Tách khỏi Trường Thành

Theo Wikipedia, năm 1965 phía chính quyền cách mạng chia xã Trường Thành (huyện Ô Môn) thành hai xã Trường Thành và Trường Long, rồi chuyển Trường Long sang huyện Châu Thành (Wikipedia ghi là Châu Thành A); tháng 10/1966 huyện Châu Thành được chia thành Châu Thành A và Châu Thành B, cuối năm 1967 hợp lại thành huyện Châu Thành. Phía chính quyền Việt Nam Cộng hòa, khi lập quận Phong Điền năm 1966, đưa xã Trường Long (từ quận Thuận Nhơn) vào quận này. Năm 1973, Trường Long được chia thành Trường Long và Trường Long Tây.

Qua nhiều huyện

Sau 1975 xã thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang rồi tỉnh Cần Thơ. Nghị định 64/2000/NĐ-CP tái lập huyện Châu Thành A và đưa Trường Long về huyện này. Khi tỉnh Cần Thơ được chia năm 2003 (Nghị quyết 22/2003/QH11), Trường Long thuộc thành phố Cần Thơ trực thuộc trung ương; Nghị định 05/2004/NĐ-CP đưa xã vào huyện Phong Điền mới lập. Trong khi đó, Trường Long Tây và Trường Long A ở lại huyện Châu Thành A, tỉnh Hậu Giang – hai xã "anh em" bị chia về hai tỉnh suốt 2004–2025.

Năm 2025

Nghị quyết 1668/NQ-UBTVQH15 giữ nguyên xã Trường Long (31,01 km², 24.064 người), chuyển thành đơn vị cấp xã trực thuộc Thành phố Cần Thơ từ 1/7/2025. Ngày 23/6/2026, Hội đồng nhân dân xã ban hành Nghị quyết 28/NQ-HĐND sắp xếp 16 ấp còn 9 ấp (theo Wikipedia).

Dân cư – xã hội

Dân số 24.064 người, mật độ khoảng 776 người/km² – thấp hơn các xã ven đô Phong Điền, Nhơn Ái nhưng cao hơn các xã ruộng phía tây như Đông Thuận. Dân cư chủ yếu là người Kinh, nhà ở men theo bờ kênh và các lộ nông thôn. Tín ngưỡng phổ biến là thờ cúng tổ tiên, Phật giáo và thờ thần ở đình làng như nhiều nơi trong vùng.

Trường học, trạm y tế được tổ chức theo mô hình xã nông thôn; người dân đi khám chữa bệnh tuyến trên ở khu trung tâm Phong Điền cũ hoặc nội ô Cần Thơ.

Kinh tế

Kinh tế Trường Long là nông nghiệp: lúa, vườn cây ăn trái, rau màu và nuôi thủy sản nước ngọt trong mương vườn, ao. Đây cũng là cơ cấu chung của huyện Phong Điền cũ, nơi Wikipedia ghi nhận xu hướng chuyển ruộng lúa kém hiệu quả sang vườn cây ăn trái giá trị cao. Thương mại nhỏ tập trung ở chợ, tiệm tạp hóa dọc các trục lộ.

Văn hóa

Đời sống văn hóa theo nếp miệt vườn Nam Bộ: cúng đình, lễ Kỳ yên, các ngày giỗ, Tết; đờn ca tài tử là sinh hoạt quen thuộc của vùng Cần Thơ. Chưa tra được di tích được xếp hạng riêng trên địa bàn xã. Các điểm văn hóa lớn gần nhất thuộc xã Phong Điền bên cạnh: chợ nổi Phong Điền, khu đền thờ và mộ cụ Phan Văn Trị.

Hành chính

Do giữ nguyên địa giới, người dân xã Trường Long chỉ đổi phần cấp huyện trong địa chỉ: "ấp …, xã Trường Long, Thành phố Cần Thơ" thay cho "xã Trường Long, huyện Phong Điền". Thủ tục hành chính làm tại Ủy ban nhân dân xã.

Bản đồ Xã Trường Long

Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗

Xã, phường cũ hợp thành

Xã Trường Long được lập từ 1 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1668/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cùng Huyện Phong Điền trước đây

• Phường An Bình 50.150
• Xã Nhơn Ái 40.707
• Xã Phong Điền 51.949