Điện Bàn là phường thuộc Thành phố Đà Nẵng, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1659/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở toàn bộ ba phường Vĩnh Điện, Điện Minh và Điện Phương của thị xã Điện Bàn cũ (tỉnh Quảng Nam). Phường rộng 19,78 km², dân số 41.270 người.
Tổng quan
Phường Điện Bàn là trung tâm cũ của thị xã Điện Bàn và là một trong những vùng đất "thủ phủ" lâu đời nhất xứ Quảng: trên địa bàn có Dinh trấn Thanh Chiêm – lỵ sở dinh Quảng Nam thời chúa Nguyễn, di tích quốc gia, gắn với buổi đầu chữ Quốc ngữ – và làng La Qua, nơi năm 1833 triều Nguyễn dựng tỉnh đường Quảng Nam (thành Vĩnh Điện). Phường thuộc Thành phố Đà Nẵng từ ngày 1/7/2025.
Phường rộng 19,78 km², dân số 41.270 người, mật độ khoảng 2.090 người/km². Trụ sở UBND phường đặt tại số 22 đường Hoàng Diệu, khối 3. Ngày 24/12/2025, phường được xác định là đô thị loại III.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên từ đâu ra. Phường kế thừa tên thị xã Điện Bàn (2015–2025), trước đó là huyện Điện Bàn. Đây là một trong những địa danh hành chính cổ nhất của miền Trung: năm 1435, Nguyễn Trãi đã ghi Điện Bàn vào Dư địa chí như một huyện có 95 xã thuộc phủ Triệu Phong, lộ Thuận Hóa; năm 1604 chúa Nguyễn Hoàng tách huyện Điện Bàn khỏi Thuận Hóa, nâng thành phủ và nhập vào Quảng Nam. Trong đợt sắp xếp 2025, tên Điện Bàn được trao cho phường trung tâm, còn ba đơn vị khác của thị xã cũ mang tên Điện Bàn kèm phương hướng (Bắc, Đông, Tây). Ba tên phường cũ Vĩnh Điện, Điện Minh, Điện Phương thôi là tên hành chính.
Phân tích Hán Việt. Tên Điện Bàn thường được ghi bằng chữ Hán là 奠盤. Chữ điện 奠 có nghĩa là đặt, dựng cho vững (cũng là "tế điện"); chữ bàn 盤 là cái mâm, cái khay, cũng chỉ thế vững chãi như bàn thạch. Chưa tra được tư liệu chính thống giải thích vì sao vùng đất được đặt tên như vậy, nên bài chỉ nêu nghĩa từng chữ. Chữ "Điện" mở đầu tên hầu hết các xã của huyện sau năm 1945 (Điện An, Điện Minh, Điện Phương, Điện Thắng…) là lấy theo tên huyện.
Tên làng còn giữ. Tên tổ dân phố của phường giữ nhiều tên làng cổ: La Qua, Thanh Chiêm, Mỹ Á, Kim Thành, Khúc Lũy, Bồng Lai, Đồng Hạnh, Triêm Tây, Triêm Trung, Triêm Đông, Triêm Nam, Đông Khương.
Trùng tên. Cả nước chỉ có một đơn vị cấp xã tên Điện Bàn.
Địa lý
Theo mô tả địa giới, phường giáp phường Hội An và Hội An Tây ở phía đông; xã Gò Nổi ở phía tây; xã Nam Phước ở phía nam; phường An Thắng và Điện Bàn Đông ở phía bắc.
Địa hình đồng bằng phù sa hạ lưu Vu Gia – Thu Bồn, thấp và bằng; sông Vĩnh Điện chảy qua, nối hệ sông Thu Bồn với sông Hàn ở Đà Nẵng. Vùng Điện Phương phía nam giáp các nhánh sông Thu Bồn, mùa lũ thường ngập. Khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa mưa – lũ từ tháng 9 đến tháng 12.
Lịch sử
Dinh trấn Thanh Chiêm và thành Vĩnh Điện
Năm 1602, chúa Nguyễn Hoàng lập dinh Quảng Nam và giao cho con là Nguyễn Phúc Nguyên trấn thủ; dinh trấn đặt đầu tiên ở làng Cần Húc rồi dời về Thanh Chiêm (huyện Diên Phước, phủ Điện Bàn), nay là vùng Điện Phương cũ. Các giáo sĩ phương Tây sống và học tiếng Việt ở Thanh Chiêm đầu thế kỷ XVII; tại hội thảo "Dinh trấn Thanh Chiêm và chữ Quốc ngữ", nhiều nhà nghiên cứu cho rằng giáo sĩ người Bồ Đào Nha Francisco de Pina là người đầu tiên xây dựng chữ Quốc ngữ, còn Alexandre de Rhodes là người hoàn thiện. Dinh trấn được công nhận di tích cấp quốc gia; hiện chủ yếu còn phế tích.
Năm 1832 trấn Quảng Nam đổi thành tỉnh; năm 1833 tỉnh đường được xây tại làng La Qua – tức thành Vĩnh Điện.
1976 – 2025
- Sau 1976 – Hai xã Điện Minh, Điện Phương thuộc huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng.
- 23/9/1981 – Chia xã Điện Minh thành thị trấn Vĩnh Điện và xã Điện Minh.
- 10/3/2014 – Đô thị Điện Bàn (thị trấn Vĩnh Điện mở rộng) đạt tiêu chuẩn đô thị loại IV.
- 11/3/2015 – Lập thị xã Điện Bàn; thị trấn Vĩnh Điện thành phường.
- 13/2/2023 – Hai xã Điện Minh, Điện Phương thành phường.
- 1/7/2025 – Theo Nghị quyết 1659/NQ-UBTVQH15, toàn bộ Vĩnh Điện, Điện Minh, Điện Phương hợp thành phường Điện Bàn; năm 2026 phường có 18 tổ dân phố.
Dân cư – xã hội
Phường có 41.270 người. Khu Vĩnh Điện là đô thị lâu năm với chợ, trường học, bệnh viện tuyến thị xã cũ; Điện Minh, Điện Phương là vùng làng quê ven đô có làng nghề. Vùng đất này có truyền thống nghệ thuật tuồng: Wikipedia ghi nhà soạn tuồng, thầy dạy tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh (1853–1926) và Nghệ sĩ nhân dân Nguyễn Phẩm (1900–1990) trong danh sách nhân vật gắn với địa bàn phường, cùng nhạc sĩ Đynh Trầm Ca.
Kinh tế – làng nghề
- Đúc đồng Phước Kiều (Điện Phương cũ) – làng nghề đúc đồng truyền thống, nổi tiếng với chiêng, cồng, chuông, lư đồng.
- Bánh tráng Phú Triêm và nghề gỗ mỹ nghệ ở vùng Điện Phương.
- Thương mại – dịch vụ tập trung ở khu Vĩnh Điện quanh chợ và Quốc lộ 1.
Nông nghiệp lúa, rau màu vẫn còn ở các làng ven sông. Thôn Triêm Tây có mô hình du lịch sinh thái cộng đồng ven sông.
Văn hóa – di tích
- Dinh trấn Thanh Chiêm – di tích quốc gia, lỵ sở dinh Quảng Nam thời chúa Nguyễn, gắn với lịch sử chữ Quốc ngữ.
- Thành Vĩnh Điện (làng La Qua) – tỉnh đường Quảng Nam xây năm 1833.
- Làng đúc đồng Phước Kiều, làng bánh tráng Phú Triêm.
- Truyền thống hát tuồng xứ Quảng gắn với các nghệ nhân Điện Bàn.
Giao thông
Quốc lộ 1 chạy qua khu Vĩnh Điện, nối phường với Đà Nẵng ở phía bắc và Duy Xuyên, Tam Kỳ ở phía nam; các tuyến tỉnh lộ nối Vĩnh Điện với Hội An ở phía đông và vùng Gò Nổi, Đại Lộc ở phía tây.
Bản đồ Phường Điện Bàn
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường Điện Bàn được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1659/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Phường Vĩnh Điện | Thị xã Điện Bàn | Tỉnh Quảng Nam | toàn bộ |
| Phường Điện Minh | Thị xã Điện Bàn | Tỉnh Quảng Nam | toàn bộ |
| Phường Điện Phương | Thị xã Điện Bàn | Tỉnh Quảng Nam | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Phường Điện Bàn gồm những phường cũ nào?
Toàn bộ ba phường Vĩnh Điện, Điện Minh và Điện Phương của thị xã Điện Bàn cũ, tỉnh Quảng Nam.
Tên Điện Bàn có từ bao giờ?
Ít nhất từ năm 1435, khi Nguyễn Trãi ghi huyện Điện Bàn vào Dư địa chí; năm 1604 Điện Bàn thành phủ thuộc Quảng Nam.
Tên Điện Bàn có nghĩa là gì?
Chữ Hán thường ghi 奠盤: điện là đặt vững, bàn là cái mâm/thế vững như bàn thạch. Chưa có tư liệu chính thống giải thích lý do đặt tên.
Dinh trấn Thanh Chiêm nằm ở đâu?
Trong phường Điện Bàn (vùng phường Điện Phương cũ); đây là di tích quốc gia, gắn với lịch sử chữ Quốc ngữ.
Cùng Thị xã Điện Bàn trước đây
- Phường An Thắng 34.176
- Phường Điện Bàn Bắc 30.780
- Phường Điện Bàn Đông 72.273
- Xã Điện Bàn Tây 44.473
- Xã Gò Nổi 29.968
← Toàn bộ 94 xã, phường của Đà Nẵng Tra tên xã cũ → mới