Thăng Phú là xã thuộc Thành phố Đà Nẵng, thành lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1659/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở toàn bộ hai xã Bình Phú, Bình Quế của huyện Thăng Bình (Quảng Nam cũ). Xã rộng 60,5 km², dân số 17.266 người – quê nhà văn Nguyễn Nhật Ánh.
Tổng quan
Với nhiều thế hệ bạn đọc, "làng Đo Đo" là ngôi làng của Ngạn trong tiểu thuyết Mắt biếc. Ngoài trang sách, Đo Đo là làng có thật ở xã Bình Quế cũ – nơi nhà văn Nguyễn Nhật Ánh sinh ngày 7/5/1955 – nay thuộc xã Thăng Phú, Thành phố Đà Nẵng. Xã gồm hai xã cũ ở phía nam huyện Thăng Bình: Bình Phú và Bình Quế.
Theo phiếu dữ liệu, xã rộng 60,5 km², dân số 17.266 người, mật độ khoảng 285 người/km² – thưa nhất trong sáu xã của vùng Thăng Bình cũ. Trụ sở đặt tại thôn Tú Trà. Xã có các thôn Bình Hội, Bình Phụng, Bình Quang, Bình Xá, Linh Cang, Long Hội, Lý Trường, Mỹ Trà, Ngũ Xã, Phước An, Tú Trà.
Tên gọi và ý nghĩa
Thăng Phú là tên mới. Chữ Phú trùng chữ thứ hai trong tên xã Bình Phú cũ; chữ Thăng là chữ đầu chung mà năm trong sáu xã mới của vùng Thăng Bình cũ cùng dùng (Thăng Bình, Thăng An, Thăng Trường, Thăng Điền, Thăng Phú), thay cho chữ "Bình" từng đứng đầu tên các xã cũ. Nói cách khác, tên mới giữ phần riêng của tên Bình Phú và thay phần chung "Bình" bằng "Thăng". Văn bản đặt tên đã tra không giải thích thêm.
Về chữ Hán, theo cách hiểu thông thường: Thăng 升 là lên, đi lên – chữ của vùng Thăng Hoa xưa (lộ Thăng Hoa lập năm 1402, phủ Thăng Hoa thời Lê) và phủ Thăng Bình thời Nguyễn; Phú 富 là giàu có, sung túc. Ghép lại theo mặt chữ là "đi lên giàu có".
Xã cũ Bình Quế mang chữ "Quế" – tên một loài cây thơm – trong loạt tên "Bình…" của huyện Thăng Bình. Năm 1984 một phần Bình Phú và Bình Tú được tách lập xã Bình Chánh; đến năm 2024 Bình Chánh lại nhập vào Bình Phú. Thôn Tú Trà và Ngũ Xã hiện nay chính là các thôn từng tách ra năm 1984. Cả nước chỉ có một xã tên Thăng Phú.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp xã Thăng Điền ở phía đông, xã Sơn Cẩm Hà ở phía tây, xã Tây Hồ ở phía nam, các xã Đồng Dương và Thăng Bình ở phía bắc.
Xã thuộc vùng chuyển tiếp từ đồng bằng Thăng Bình lên trung du Tiên Phước – Phú Ninh; địa hình gò đồi thấp xen ruộng. Theo mô tả về huyện cũ, vùng đồng bằng – trung du nhiều nơi đất khô cằn, bạc màu, đá ong hoá. Khí hậu nhiệt đới gió mùa, mưa tập trung từ tháng 9 đến tháng 2 năm sau, mùa khô nắng nóng.
Nhờ vị trí này, Thăng Phú là điểm tiếp giáp của ba vùng huyện cũ: Thăng Bình (phía bắc, đông), Phú Ninh (phía nam – xã Tây Hồ, quê chí sĩ Phan Châu Trinh và tiến sĩ Trần Văn Dư) và Tiên Phước (phía tây – xã Sơn Cẩm Hà, nơi có làng Phú Lâm, quê mẹ của Phan Châu Trinh).
Lịch sử
Vùng đất phía nam phủ Thăng Bình
Theo Wikipedia, trước năm 1430 vùng Thăng Bình thuộc Cổ Lũy Động của Chiêm Thành. Năm 1471, Lê Thánh Tông lập đạo thừa tuyên Quảng Nam; vùng này thuộc phủ Thăng Hoa, huyện Lê Giang (sau đổi Lễ Dương). Thời Nguyễn, đất thuộc phủ Thăng Bình. Năm 1922, một số xã phía tây nam phủ Thăng Bình được tách ra, cùng một số xã phía tây phủ Tam Kỳ lập huyện mới Tiên Phước – nên Thăng Phú ngày nay nằm sát ranh giới với vùng Tiên Phước cũ (xã Sơn Cẩm Hà).
Các xã cũ
Sau năm 1976, Bình Phú, Bình Quế, Bình Tú thuộc huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng. Ngày 14/3/1984, thôn Tú Trà của xã Bình Tú cùng thôn Ngũ Xã, thôn Gia Hội của xã Bình Phú được tách ra lập xã Bình Chánh. Năm 2018, Bình Chánh lập thêm thôn Tú Trà, Mỹ Trà; Bình Phú lập thôn Lý Trường. Ngày 24/10/2024, xã Bình Chánh nhập vào xã Bình Phú.
Theo Nghị quyết 1659/NQ-UBTVQH15, toàn bộ hai xã Bình Phú và Bình Quế hợp thành xã Thăng Phú từ ngày 1/7/2025.
Dân cư – xã hội
Xã có 17.266 dân, chủ yếu là người Kinh, sống trong các làng nông nghiệp trung du. Nếp làng Quảng Nam – nhà thờ tộc họ, giỗ chạp, thờ cúng tổ tiên – vẫn là khung đời sống tinh thần. Học sinh trung học phổ thông của vùng thường học ở khu Hà Lam (xã Thăng Bình) hoặc Tam Kỳ; Nguyễn Nhật Ánh thuở nhỏ học các trường Tiểu La (Hà Lam), Trần Cao Vân (Tam Kỳ) và Phan Châu Trinh (Đà Nẵng).
Kinh tế
Nông nghiệp là sinh kế chính: lúa ở các cánh đồng thấp, hoa màu, cây ăn quả và rừng trồng keo trên đất gò đồi, chăn nuôi gia súc, gia cầm.
Văn hóa
Dấu ấn văn hoá riêng của Thăng Phú gắn với văn chương: làng Đo Đo – quê của Nguyễn Nhật Ánh – đi vào Mắt biếc như bối cảnh của nhân vật Ngạn; tên "Đo Đo" sau này còn được dùng đặt cho quán ăn món Quảng do nhà văn mở.
Nhân vật
Nguyễn Nhật Ánh (sinh năm 1955) – nhà văn, sinh ở làng Đo Đo, xã Bình Quế, huyện Thăng Bình; thuở nhỏ học các trường Tiểu La, Trần Cao Vân, Phan Châu Trinh, năm 1973 vào Sài Gòn học Đại học Sư phạm. Truyện dài Mắt biếc (1990) được Victor Vũ chuyển thể thành phim năm 2019; tạp văn Sương khói quê nhà (2012) là một trong những tập viết về quê hương của ông.
Hành chính
Địa chỉ mới: [thôn], xã Thăng Phú, thành phố Đà Nẵng. Trụ sở và Trung tâm phục vụ hành chính công ở thôn Tú Trà.
Bản đồ Xã Thăng Phú
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Thăng Phú được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1659/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Bình Phú | Huyện Thăng Bình | Tỉnh Quảng Nam | toàn bộ |
| Xã Bình Quế | Huyện Thăng Bình | Tỉnh Quảng Nam | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Thăng Phú gồm những xã cũ nào?
Toàn bộ xã Bình Phú (đã gồm Bình Chánh từ 2024) và xã Bình Quế của huyện Thăng Bình, Quảng Nam cũ.
Tên Thăng Phú có nghĩa là gì?
Tên mới: Thăng là chữ đầu chung của các xã vùng Thăng Bình cũ, Phú (富 – giàu có) trùng chữ của xã Bình Phú.
Quê Nguyễn Nhật Ánh nay thuộc xã nào?
Làng Đo Đo, xã Bình Quế, huyện Thăng Bình – nay là xã Thăng Phú, thành phố Đà Nẵng.
Làng Đo Đo trong Mắt biếc có thật không?
Có. Đo Đo là làng quê nhà văn ở Bình Quế cũ; trong tiểu thuyết, đó là làng của nhân vật Ngạn.
Diện tích, dân số xã Thăng Phú?
60,5 km² và 17.266 người.
Cùng Huyện Thăng Bình trước đây
- Xã Đồng Dương 24.773
- Xã Thăng An 51.988
- Xã Thăng Bình 54.415
- Xã Thăng Điền 42.280
- Xã Thăng Trường 24.803
← Toàn bộ 94 xã, phường của Đà Nẵng Tra tên xã cũ → mới