Lương Hòa Lạc là xã thuộc tỉnh Đồng Tháp, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1663/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở ba xã Lương Hòa Lạc, Thanh Bình và Phú Kiết của huyện Chợ Gạo cũ. Diện tích 35,3 km², dân số 37.661 người; có chợ Lương Phú — Bến Tranh xưa — và là quê soạn giả Trần Hữu Trang.
Tổng quan
Năm 1705, Nguyễn Cửu Vân cho đắp một chiến lũy từ Thị Cai tới Bến Tranh và đào hào bên ngoài — con hào về sau thành sông Bảo Định. Bến Tranh, theo Wikipedia tiếng Việt, nay là chợ Lương Phú thuộc xã Lương Hòa Lạc, tỉnh Đồng Tháp. Xã nằm ngay phía bắc Mỹ Tho, đầu nguồn sông Bảo Định, và là đất quê của soạn giả cải lương Trần Hữu Trang và chí sĩ Âu Dương Lân.
Xã rộng 35,3 km², dân số 37.661 người, mật độ khoảng 1.070 người/km². Trụ sở xã đặt tại trụ sở Ủy ban nhân dân xã Thanh Bình trước đây.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc. Tên xã kế thừa nguyên tên xã Lương Hòa Lạc. Theo Wikipedia tiếng Việt, cuối năm 1933 tổng Thạnh Quơn (quận Chợ Gạo) lập làng Lương Hòa Lạc bằng cách hợp nhất ba làng Lương Phú, Long Hòa và An Lạc — lấy chữ đầu của làng thứ nhất và chữ cuối của hai làng sau.
Từng chữ. Hòa thường là 和 — hòa thuận; Lạc thường là 樂 — vui (cũng đọc "nhạc"); Lương thường là 良 — tốt, lương thiện. Ghép lại theo nghĩa thông dụng: "tốt lành, hòa thuận, vui vẻ". Vì tên là ghép chữ của ba làng, chữ Hán thật của từng làng chưa được xác nhận trong nguồn đã tra; hộp thông tin không ghi chữ Hán.
Bến Tranh. Tên dân gian Bến Tranh — bến bán tranh lợp nhà — đã đi vào lịch sử hành chính: Pháp và chính quyền Việt Nam Cộng hòa đều có thời lập quận Bến Tranh, quận lỵ ban đầu đặt tại Lương Hòa Lạc, nơi có chợ Bến Tranh.
Hai tên thôi dùng. Thanh Bình lập năm 1933 từ Thanh Xuân và Bình Dương; Phú Kiết là làng có từ thời Nguyễn trong tổng Thạnh Quơn. Trong danh mục mới, chỉ có một xã Lương Hòa Lạc.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã Lương Hòa Lạc giáp xã Tân Thuận Bình và xã An Lục Long (tỉnh Tây Ninh) ở phía đông, xã Châu Thành ở phía tây, các phường Đạo Thạnh, Mỹ Phong và xã Chợ Gạo ở phía nam, xã Mỹ Tịnh An ở phía bắc.
Theo Wikipedia tiếng Việt, trước khi có sông Bảo Định, rạch Mỹ Tho chảy từ sông Tiền lên tới Bến Tranh; khoảng giữa Thị Cai và Bến Tranh thuộc thôn Lương Phú là ruộng vườn liên tiếp. Ngày nay sông Bảo Định nối từ vùng Lương Hòa Lạc xuống Mỹ Tho. Địa hình đồng bằng phù sa thấp; khí hậu nhiệt đới gió mùa.
Lịch sử
Chiến lũy Bến Tranh
Năm 1705, Nguyễn Cửu Vân bình định Chân Lạp xong, cho đắp chiến lũy dài từ Thị Cai đến Bến Tranh để phòng giữ vùng Mỹ Tho, bên ngoài đào hào sâu rộng nối rạch Vũng Gù với rạch Mỹ Tho; năm 1819 hào được nạo vét thành kênh Bảo Định (Wikipedia tiếng Việt).
Thời Pháp – Việt Nam Cộng hòa
Năm 1902 tổng Thạnh Quơn có các làng Lương Phú, Long Hòa, An Lạc, Thanh Xuân, Bình Dương, Phú Kiết…; năm 1928 tổng về quận Chợ Gạo; năm 1933 lập Lương Hòa Lạc, Thanh Bình. Ngày 21/7/1956 chính quyền Việt Nam Cộng hòa tái lập quận Bến Tranh, quận lỵ đặt tại xã Lương Hòa Lạc — nơi có chợ Bến Tranh; ngày 5/12/1957 quận lỵ dời về Tân Hiệp. Phía cách mạng vẫn để các xã thuộc huyện Chợ Gạo.
Sau 1975
Năm 1976 ba xã thuộc huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang. Năm 2009 (Nghị quyết 28/NQ-CP), xã Lương Hòa Lạc chuyển 502,33 ha và 4.986 nhân khẩu về xã Đạo Thạnh (thành phố Mỹ Tho), còn 844,00 ha và 10.118 người. Ngày 1/7/2025, Nghị quyết 1663/NQ-UBTVQH15 hợp Thanh Bình, Phú Kiết, Lương Hòa Lạc thành xã Lương Hòa Lạc.
Dân cư – xã hội
Xã có 37.661 người. Sau sắp xếp, xã có 13 ấp như An Lạc, Bình Long, Đăng Phong, Lương Phú A, B, C, Phú Khương, Phú Lợi, Phú Thạnh, Thanh Đăng B, Trường Xuân — các tên Lương Phú, An Lạc giữ dấu làng xưa. Cư dân chủ yếu là người Việt.
Wikipedia tiếng Việt ghi soạn giả Trần Hữu Trang (1906–1966) sinh tại làng Phú Kiết, tổng Thạnh Quơn — tác giả Tô Ánh Nguyệt, Lan và Điệp, Đời cô Lựu, được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (1996); Âu Dương Lân (mất 1875), quan nhà Nguyễn, chiến sĩ chống Pháp, sinh trưởng ở vùng Phú Kiết – Tịnh Hà. Mục nhân vật của xã còn ghi nhà giáo Nguyễn Văn Chì (1903–1989) và nhà văn Trần Kim Trắc (1929–2018).
Kinh tế
Nông nghiệp (lúa, vườn cây ăn trái, rau màu) kết hợp buôn bán quanh chợ Lương Phú. Xã nằm giữa đô thị Mỹ Tho ở phía nam và vùng Tân An ở phía bắc.
Văn hóa
Đất này gắn với tên tuổi soạn giả Trần Hữu Trang — tên ông được đặt cho một con đường và một ngôi trường ở Thành phố Hồ Chí Minh (Wikipedia tiếng Việt). Địa danh Bến Tranh gợi lại thời mở đất cuối thế kỷ XVII – đầu thế kỷ XVIII quanh Mỹ Tho. Đình, chùa riêng của xã chưa có tư liệu kiểm chứng nên không nêu tên.
Giao thông
Sông Bảo Định nối xã với trung tâm Mỹ Tho; đường bộ nối về Quốc lộ 50 ở phía nam (xã Chợ Gạo) và Quốc lộ 1 ở phía tây (xã Châu Thành).
Hành chính
Địa chỉ mới ghi theo hai cấp: "…, xã Lương Hòa Lạc, tỉnh Đồng Tháp". Người dân ba xã cũ Lương Hòa Lạc, Thanh Bình, Phú Kiết (huyện Chợ Gạo) nay cùng thuộc xã Lương Hòa Lạc; trụ sở xã đặt tại trụ sở Ủy ban nhân dân xã Thanh Bình cũ.
Bản đồ Xã Lương Hòa Lạc
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Lương Hòa Lạc được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1663/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Phú Kiết | Huyện Chợ Gạo | Tỉnh Tiền Giang | toàn bộ |
| Xã Thanh Bình | Huyện Chợ Gạo | Tỉnh Tiền Giang | toàn bộ |
| Xã Lương Hòa Lạc | Huyện Chợ Gạo | Tỉnh Tiền Giang | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Lương Hòa Lạc gồm những xã cũ nào?
Xã Lương Hòa Lạc lập ngày 1/7/2025 từ toàn bộ ba xã Thanh Bình, Phú Kiết và Lương Hòa Lạc của huyện Chợ Gạo cũ (Nghị quyết 1663/NQ-UBTVQH15).
Tên Lương Hòa Lạc từ đâu ra?
Làng Lương Hòa Lạc lập cuối năm 1933 từ ba làng Lương Phú, Long Hòa và An Lạc — tên mới lấy một chữ của mỗi làng.
Bến Tranh ở đâu?
Theo Wikipedia tiếng Việt, Bến Tranh — nơi bán tranh lợp nhà, điểm cuối chiến lũy Nguyễn Cửu Vân đắp năm 1705 — nay là chợ Lương Phú thuộc xã Lương Hòa Lạc.
Soạn giả Trần Hữu Trang quê ở đâu?
Trần Hữu Trang sinh ngày 22/2/1906 tại làng Phú Kiết, tổng Thạnh Quơn, tỉnh Mỹ Tho — nay là xã Lương Hòa Lạc, tỉnh Đồng Tháp.
Xã Lương Hòa Lạc rộng bao nhiêu, bao nhiêu dân?
Xã rộng 35,3 km², dân số 37.661 người, mật độ khoảng 1.070 người/km².
Cùng Huyện Chợ Gạo trước đây
- Xã An Thạnh Thủy 41.198
- Xã Bình Ninh 36.131
- Xã Chợ Gạo 33.793
- Xã Mỹ Tịnh An 36.958
- Xã Tân Thuận Bình 40.031
← Toàn bộ 102 xã, phường của Đồng Tháp Tra tên xã cũ → mới