Suối Hai là xã thuộc Thành phố Hà Nội, thành lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1656/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở toàn bộ xã Ba Trại, xã Tản Lĩnh và phần còn lại của xã Thụy An, xã Cẩm Lĩnh (huyện Ba Vì cũ). Xã rộng 51,56 km², dân số 35.201 người.
Tổng quan
Mặt hồ rộng in bóng núi Tản, những đồi chè Ba Trại và các trang trại bò sữa trên sườn đồi – đó là cảnh quen thuộc của xã Suối Hai, vùng chân núi phía đông bắc Ba Vì thuộc Thành phố Hà Nội. Xã mang tên hồ Suối Hai, công trình thủy lợi lớn xây cuối thập niên 1950, đầu 1960.
Xã rộng 51,56 km², dân số 35.201 người, mật độ khoảng 680 người/km². Trụ sở đặt tại số 138 tỉnh lộ 414A, thôn Đức Thịnh. Năm 2026 xã gồm 9 thôn: Búi Thông, Đồng Tiến, Đức Thịnh, Long Thành, Mỹ Giang, Phương Đông, Phương Hòa, Trung Sơn, Yên Hồng.
Tên gọi và ý nghĩa
Suối Hai là tên mới đặt năm 2025, không trùng tên xã cũ nào (Ba Trại, Tản Lĩnh, Thụy An, Cẩm Lĩnh); tên trùng với tên hồ Suối Hai nằm trên địa bàn – một tên gắn với cảnh quan tự nhiên. Hồ được khởi công ngày 25/12/1958 và khánh thành ngày 5/4/1964.
"Suối Hai" là tên thuần Việt, gồm hai từ thông thường: suối (dòng nước chảy từ núi) và hai. Không có chữ Hán tương ứng, và tài liệu giải thích vì sao con suối mang tên "Hai" (chẳng hạn suối thứ hai trong một hệ suối, hay theo một tên gọi địa phương) chưa tra được; vì vậy bài không đưa ra cách giải thích nào.
Trước 2025, Suối Hai đã là tên quen thuộc: tên hồ, tên khu du lịch, tên tuyến xe buýt Sơn Tây – Hồ Suối Hai – Bất Bạt, và "cụm du lịch nghỉ dưỡng Ba Vì – Suối Hai" trong quy hoạch chung Thủ đô. Trên cả nước không có xã, phường nào khác tên Suối Hai.
Địa lý
Theo mô tả ranh giới khi lập xã, Suối Hai giáp phường Tùng Thiện ở phía đông, xã Bất Bạt ở phía tây, xã Ba Vì và Yên Bài ở phía nam, xã Quảng Oai ở phía bắc.
Hồ Suối Hai dung tích khoảng 46,8 triệu m³, có 14 đảo lớn nhỏ (thực chất là đỉnh đồi nhô lên), tưới cho hơn 7.000 ha đất nông nghiệp và điều tiết dòng sông Tích. Địa hình xã là đồi gò bán sơn địa, đất feralit đỏ vàng, nâng dần về phía núi Ba Vì. Theo Wikipedia, Vườn quốc gia Ba Vì (10.814,6 ha, thành lập năm 1991) nằm trên khu vực dãy núi thuộc xã Suối Hai và tỉnh Phú Thọ.
Lịch sử
Các xã Ba Trại, Cẩm Lĩnh, Tản Lĩnh, Thụy An thuộc huyện Ba Vì từ năm 1968 (trước đó thuộc các huyện Tùng Thiện, Bất Bạt, Quảng Oai của tỉnh Sơn Tây). Huyện lần lượt thuộc Hà Tây, Hà Sơn Bình, Hà Nội (1978–1991), Hà Tây và Hà Nội từ 2008.
Tháng 4/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm vùng Suối Hai và bày tỏ mong muốn nơi đây có thể quy hoạch đẹp như hồ Genève (Thụy Sĩ). Hồ được xây trong giai đoạn 1958–1964, đổi thay căn bản thủy lợi vùng chân núi.
Theo Nghị quyết 1656/NQ-UBTVQH15, xã Suối Hai gồm toàn bộ Ba Trại, Tản Lĩnh và phần còn lại của Thụy An (phần khác sang xã Quảng Oai), Cẩm Lĩnh (phần khác sang xã Bất Bạt). Sau sắp xếp xã có 24 thôn; tháng 6/2026 tổ chức lại còn 9 thôn.
Dân cư – xã hội
Dân số 35.201 người. Cư dân chủ yếu là người Kinh; vùng chân núi Ba Vì nói chung có người Mường và người Dao cư trú lâu đời (cộng đồng Dao tập trung ở xã Ba Vì lân cận). Làng xóm phân bố theo các thung lũng và ven tỉnh lộ 414A.
Trường học, trạm y tế kế thừa từ bốn xã cũ. Khu vực Tản Lĩnh có nhiều cơ sở dịch vụ du lịch và hàng đặc sản phục vụ khách lên núi Ba Vì.
Kinh tế
- Chè: theo Wikipedia, Ba Vì cũ có 20 làng nghề được công nhận, trong đó 11 làng chế biến chè, riêng xã Ba Trại có 9 làng nghề chè.
- Hoa mai trắng: làng nghề hoa mai trắng An Hòa (Tản Lĩnh cũ).
- Chăn nuôi bò sữa: Ba Vì là vùng bò sữa nổi tiếng của Hà Nội, tên vùng đặt cho thương hiệu "sữa Ba Vì".
- Dịch vụ du lịch: nghỉ dưỡng, ẩm thực đặc sản quanh hồ Suối Hai và đường lên Vườn quốc gia.
Văn hóa – di tích
Xã nằm ngay chân núi Tản Viên, trung tâm tín ngưỡng thờ Tản Viên Sơn Thánh. Theo Wikipedia, trong hệ thống bốn cung thờ Thánh Tản của xứ Đoài, Nam Cung thuộc xã Suối Hai (cùng Đông Cung – đền Và ở phường Sơn Tây, Tây Cung ở xã Ba Vì, Bắc Cung ở Phú Thọ).
Hồ Suối Hai còn gắn với ký ức kháng chiến và xây dựng: công trình thủy lợi của những năm đầu xây dựng miền Bắc, và mong muốn của Chủ tịch Hồ Chí Minh năm 1946. Trong quy hoạch chung Thủ đô, hồ thuộc vùng bảo vệ nghiêm ngặt hệ sinh thái rừng đặc dụng và đất ngập nước.
Giao thông
Tỉnh lộ 414A (đường Sơn Tây – Tản Lĩnh qua Đá Bạc) là trục chính, nối xã với Xuân Khanh, Sơn Tây và đường lên Vườn quốc gia Ba Vì. Tuyến xe buýt Sơn Tây – Hồ Suối Hai – Bất Bạt chạy qua xã.
Du lịch
Điểm chính: hồ Suối Hai (thuyền ra đảo, cảnh núi Tản), Vườn quốc gia Ba Vì với đường lên các khu nghỉ mát ở độ cao 400 m và 600 m xây từ thời Pháp, đền thờ Bác Hồ trên đỉnh Vua (xây năm 1999). Làng hoa mai trắng An Hòa là điểm tham quan vào mùa hoa.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: "…, xã Suối Hai, Thành phố Hà Nội". Cư dân Ba Trại, Tản Lĩnh cũ ghi trọn theo xã mới; cư dân Thụy An, Cẩm Lĩnh cũ cần kiểm tra thôn vì hai xã này chia cho hai đơn vị.
Bản đồ Xã Suối Hai
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Suối Hai được lập từ 4 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1656/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Ba Trại | Huyện Ba Vì | Thành phố Hà Nội | toàn bộ |
| Xã Cẩm Lĩnh | Huyện Ba Vì | Thành phố Hà Nội | một phần |
| Xã Tản Lĩnh | Huyện Ba Vì | Thành phố Hà Nội | toàn bộ |
| Xã Thụy An | Huyện Ba Vì | Thành phố Hà Nội | một phần |
Hỏi đáp nhanh
Xã Suối Hai gồm những xã cũ nào?
Toàn bộ xã Ba Trại, xã Tản Lĩnh và phần còn lại của xã Thụy An, xã Cẩm Lĩnh (huyện Ba Vì cũ).
Tên Suối Hai từ đâu ra?
Tên trùng với hồ Suối Hai – hồ thủy lợi dưới chân núi Ba Vì xây giai đoạn 1958–1964, nằm trên địa bàn xã. Đây là tên thuần Việt, không có chữ Hán.
Hồ Suối Hai thuộc xã nào?
Hồ Suối Hai thuộc xã Suối Hai, Thành phố Hà Nội.
Diện tích, dân số xã Suối Hai là bao nhiêu?
Diện tích 51,56 km², dân số 35.201 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Cùng Huyện Ba Vì trước đây
- Xã Ba Vì 26.651
- Xã Bất Bạt 40.066
- Xã Cổ Đô 70.706
- Xã Minh Châu 6.646
- Xã Quảng Oai 59.001
- Xã Vật Lại 58.579
- Xã Yên Bài 21.416
← Toàn bộ 126 xã, phường của Hà Nội Tra tên xã cũ → mới