Xã Bình Châu

Tổng quan

Theo Wikipedia, Bình Châu là xã cực đông của Thành phố Hồ Chí Minh, giáp xã Sơn Mỹ của Lâm Đồng qua cầu Suối Nước Mặn. Xã nổi tiếng với suối nước nóng Bình Châu – theo Wikipedia nằm lộ thiên giữa rừng nguyên sinh, có nơi nhiệt độ lên tới 82°C – và là một phần của Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu – Phước Bửu.

Diện tích 87,06 km², dân số 26.054 người, mật độ khoảng 299 người/km². Xã được giữ nguyên trong đợt sắp xếp 2025. Trụ sở đặt trên Quốc lộ 55, ấp Láng Găng.

Tên gọi và ý nghĩa

Nguồn gốc: theo Wikipedia tiếng Việt, xã hình thành từ thời Pháp thuộc với tên làng Cù Mi, thuộc tổng Nhơn Xương, tỉnh Bà Rịa; đến thời Việt Nam Cộng hòa làng Cù Mi được đổi thành xã Bình Châu, quận Xuyên Mộc, tỉnh Phước Tuy. Năm 2025 tên này được giữ nguyên.

Tên Cù Mi: Wikipedia ghi suối nước nóng được người Pháp phát hiện năm 1905, gọi là suối khoáng nóng Cù Mi – “tên làng của đồng bào dân tộc Châu Ro”; năm 1928 bác sĩ người Pháp Albert Sallet giới thiệu “Mạch Cù Mi” trên tạp chí Nghiên cứu Đông Dương (BSEI). Nghĩa của từ “Cù Mi” trong tiếng Châu Ro chưa có tư liệu, nên không giải nghĩa.

Về chữ: Bình thường là 平 – yên bình. Âm châu có nhiều chữ: 州 (vùng đất), 洲 (bãi, cồn ven nước), 珠 (ngọc trai); tư liệu đã tra không cho biết tên xã dùng chữ nào, nên không chốt nghĩa trọn tên. Lớp tên ấp mang chữ “Bình” – Bình Minh, Bình Tiến, Thanh Bình – bên cạnh các tên dân gian Bến Lội, Láng Găng, Thèo Nèo.

Trùng tên: không có đơn vị cấp xã nào khác tên Bình Châu.

Địa lý

Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp xã Sơn Mỹ (Lâm Đồng) ở phía đông, Biển Đông ở phía nam, các xã Hòa Hội và Xuyên Mộc ở phía tây, xã Hòa Hiệp ở phía bắc.

Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu – Phước Bửu nằm trên các xã Bình Châu, Xuyên Mộc, Hồ Tràm; phía đông khu bảo tồn giáp vùng Hàm Tân (Bình Thuận cũ). Phần lớn diện tích thấp 3–5 m so với mặt biển, có cụm đồi Hồng Nhung (118 m) ở phía bắc. Theo Wikipedia, vùng đệm ven biển dài 17 km theo ranh giới đông nam khu bảo tồn, từ Hồ Tràm đến Bến Lội – nay là tên một ấp của xã. Mùa mưa có gió tây nam, mùa khô có gió đông bắc.

Lịch sử

Từ làng Cù Mi

Thời Pháp thuộc, làng Cù Mi thuộc tổng Nhơn Xương, tỉnh Bà Rịa. Năm 1905 người Pháp phát hiện suối khoáng nóng ở đây. Thời Việt Nam Cộng hòa làng đổi tên thành xã Bình Châu, quận Xuyên Mộc, tỉnh Phước Tuy.

Sau 1975

Ngày 24/2/1976 Bình Châu thuộc huyện Xuyên Mộc, tỉnh Đồng Nai; từ 12/8/1991 thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Năm 1978 rừng Bình Châu – Phước Bửu được lập làm rừng cấm quốc gia; năm 1984 thành khu bảo tồn; năm 1992 khu bảo tồn mở rộng, bao gồm khu suối nước nóng Bình Châu.

Năm 2025

Nghị quyết 1685/NQ-UBTVQH15 giữ nguyên toàn bộ diện tích, dân số xã Bình Châu và không thực hiện sắp xếp (khoản 164 Điều 1). Sau sắp xếp xã có 13 ấp; tháng 6/2026 gộp còn 8: Bến Lội, Bình Minh, Bình Tiến, Khu 1, Láng Găng, Thanh Bình 1, Thanh Bình 2, Thèo Nèo.

Dân cư – xã hội

Xã có 26.054 người. Theo khảo sát vùng đệm khu bảo tồn được Wikipedia dẫn (cho bốn xã cũ Bình Châu, Bưng Riềng, Bông Trang, Phước Thuận), người Kinh chiếm 96,63% số hộ; phần còn lại thuộc 10 dân tộc như Khmer, Châu Ro, Nùng, Tày, Hoa, Mường; phần lớn dân cư sống dựa vào nông nghiệp và nuôi trồng, khai thác thủy sản. Tên Cù Mi gắn với đồng bào Châu Ro – cư dân bản địa của vùng.

Kinh tế

Kinh tế dựa vào du lịch (suối nước nóng, biển, rừng), nông nghiệp và thủy sản. Theo Wikipedia (bài huyện Xuyên Mộc), suối nước nóng Bình Châu “đã nổi tiếng cả nước từ lâu” với nhiều chất khoáng chữa bệnh và được xây dựng thành khu nghỉ dưỡng gắn với thiên nhiên. Ngư nghiệp huyện cũ có 647 ghe thuyền, sản lượng khoảng 7.000 tấn hải sản/năm. Không có số liệu kinh tế chính thức riêng cho xã.

Văn hóa

Lớp văn hóa sâu nhất của Bình Châu là của người Châu Ro, chủ nhân tên làng Cù Mi. Tư liệu đã tra không nêu tên di tích được xếp hạng trên địa bàn xã; giá trị nổi bật là cảnh quan thiên nhiên – rừng nguyên sinh ven biển và các mạch nước nóng.

Du lịch

Khu du lịch sinh thái suối nước khoáng nóng Bình Châu nằm lộ thiên giữa rừng nguyên sinh Bình Châu – Phước Bửu. Khu bảo tồn ghi nhận 732 loài thực vật và 205 loài động vật có xương sống, có loài trong Sách đỏ Việt Nam. Bãi Hồ Cốc ở xã Xuyên Mộc láng giềng.

Giao thông

Theo Wikipedia, Quốc lộ 55 đi qua xã theo hướng đông – tây; đường ven biển (ĐT 994) chạy theo hướng tây nam – đông bắc và giao với Quốc lộ 55 gần cầu Suối Nước Mặn – ranh giới giữa Thành phố Hồ Chí Minh và Lâm Đồng.

Hành chính

Vì xã giữ nguyên tên và địa giới, địa chỉ chỉ đổi phần cấp trên: ấp …, xã Bình Châu, Thành phố Hồ Chí Minh. Tên ấp cần ghi theo đợt sắp xếp tháng 6/2026 (8 ấp). Trong vùng Bà Rịa – Vũng Tàu cũ, ngoài Bình Châu chỉ có xã Hòa Hiệp và xã Long Sơn được giữ nguyên.

Bản đồ Xã Bình Châu

Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗

Xã, phường cũ hợp thành

Xã Bình Châu được lập từ 1 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1685/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cùng Huyện Xuyên Mộc trước đây

• Xã Bàu Lâm 22.567
• Xã Hồ Tràm 51.895
• Xã Hòa Hiệp 25.995
• Xã Hòa Hội 36.174
• Xã Xuyên Mộc 26.917