Xã Bình Lợi

Tổng quan

Bình Lợi là xã rộng và thưa dân nhất trong vùng Bình Chánh cũ: 54,18 km² với 47.180 người, mật độ khoảng 870 người/km² — thấp hơn nhiều lần các xã láng giềng như Vĩnh Lộc, Tân Vĩnh Lộc. Xã nằm sát kênh Ranh, giáp tỉnh Tây Ninh (vùng Đức Hòa, Long An cũ), cách phường Sài Gòn khoảng 22 km về phía tây.

Đây là vùng đất trũng phèn từng được khai hoang lớn sau năm 1975 — xã Lê Minh Xuân ra đời từ chính công cuộc lập vùng kinh tế mới đó — nên đến nay vẫn còn nhiều ruộng, vườn, ao và kênh mương xen khu dân cư mới. Ủy ban nhân dân xã làm việc ở hai nơi: 1905 đường Trần Văn Giàu (Lê Minh Xuân cũ) và 1060 đường Vườn Thơm (Bình Lợi cũ). Từ tháng 6/2026, xã có 15 ấp.

Tên gọi và ý nghĩa

Nguồn gốc: tên xã mới kế thừa xã Bình Lợi. Bản thân tên Bình Lợi đã là một tên ghép có lịch sử rõ: theo Wikipedia, vùng Vườn Thơm (vốn là một phần xã Đức Hòa, quận Đức Hòa, tỉnh Long An thời Việt Nam Cộng hòa) được chính quyền cách mạng chia thành hai xã Tân Bình và Tân Lợi năm 1961; năm 1972 hai xã nhập lại thành xã Bình Lợi — lấy chữ "Bình" của Tân Bình và chữ "Lợi" của Tân Lợi.

Phân tích Hán Việt: "Bình" thường là 平 — bằng phẳng, yên ổn; "Lợi" là 利 — lợi ích, thuận lợi. Cả tên mang ý "yên ổn và thuận lợi". Vì đây là tên ghép thời kháng chiến, mặt chữ suy từ nghĩa thông dụng chứ không có văn bản Hán gốc.

Lê Minh Xuân — tên xã cũ còn lại — là tên người, đặt cho xã lập ngày 13/4/1977 ở vùng kinh tế mới; tên này còn dùng cho khu công nghiệp Lê Minh Xuân. Vườn Thơm, tên dân gian của vùng, nay là tên đường nơi đặt trụ sở xã.

Trùng tên: không có đơn vị cấp xã nào khác tên Bình Lợi. Tên này không liên quan tới cầu Bình Lợi trên sông Sài Gòn (vùng Bình Thạnh – Thủ Đức).

Địa lý

Theo Wikipedia tiếng Việt, xã Bình Lợi giáp xã Tân Vĩnh Lộc ở phía bắc (ranh giới đường Trần Văn Giàu – Tỉnh lộ 10), phường Bình Tân ở phía đông bắc, phường Tân Tạo và xã Tân Nhựt ở phía đông, xã Lương Hòa (Tây Ninh) ở phía nam và xã Đức Hòa (Tây Ninh) ở phía tây, ranh giới là kênh Ranh.

Vùng này thuộc rìa đông của đồng bằng trũng phèn nối sang Đức Hòa – Bến Lức. Đất thấp, nhiều kênh mương, mật độ xây dựng thấp hơn hẳn các xã giáp Bình Tân.

Lịch sử

Vườn Thơm thời chiến

Thời Việt Nam Cộng hòa, Vườn Thơm thuộc xã Đức Hòa, quận Đức Hòa (tỉnh Long An; từ tháng 10/1963 thuộc tỉnh Hậu Nghĩa). Phía cách mạng đưa khu vực này vào huyện Bình Chánh từ cuối năm 1957; năm 1961 chia thành hai xã Tân Bình, Tân Lợi; năm 1972 hợp thành xã Bình Lợi. Cũng trong giai đoạn này, huyện Bình Chánh của phía cách mạng từng bị chia thành hai phần (1960): phía nam gọi là Bình Chánh – Nhà Bè, phía bắc nhập với Tân Bình thành huyện Bình Tân; đến năm 1972 — cùng năm lập xã Bình Lợi — huyện được hợp nhất trở lại.

Sau năm 1975

Huyện Bình Chánh được lập năm 1975, gồm cả xã Bình Lợi cắt từ xã Đức Hòa cũ. Ngày 13/4/1977, huyện lập hai xã mới ở vùng kinh tế mới là Lê Minh Xuân và Phạm Văn Hai.

Sắp xếp năm 2025

Khoản 115 Điều 1 Nghị quyết 1685/NQ-UBTVQH15 nhập toàn bộ hai xã Lê Minh Xuân và Bình Lợi thành xã Bình Lợi, hiệu lực 1/7/2025. Ban đầu xã có 38 ấp; tháng 6/2026 gộp còn 15 ấp.

Dân cư – xã hội

47.180 người — ít nhất trong tám đơn vị kế thừa huyện Bình Chánh cũ. Dân cư tập trung dọc đường Trần Văn Giàu, đường Vườn Thơm và quanh khu công nghiệp; phần còn lại là ấp ruộng thưa. Mật độ của Bình Lợi chỉ bằng khoảng một phần sáu xã Bình Hưng (khoảng 5.630 người/km²) ở phía đông nam vùng Bình Chánh cũ. Một bộ phận cư dân là con cháu những gia đình lên vùng kinh tế mới sau 1975, bên cạnh cư dân gốc vùng Vườn Thơm – Đức Hòa và lao động nhập cư làm ở các khu công nghiệp.

Trường học, trạm y tế kế thừa từ hai xã cũ; do diện tích rộng, khoảng cách từ các ấp xa tới trung tâm xã khá lớn.

Kinh tế

Xã có cả công nghiệp lẫn nông nghiệp. Vùng Lê Minh Xuân cũ có khu công nghiệp Lê Minh Xuân, thu hút nhiều doanh nghiệp sản xuất; dọc Tỉnh lộ 10 là các xưởng, kho bãi hướng sang Đức Hòa. Ở các ấp phía tây và nam vẫn còn đất sản xuất nông nghiệp ven đô.

Văn hóa – di tích

Ký ức kháng chiến của vùng Vườn Thơm là một phần lịch sử chung của huyện Bình Chánh — địa bàn hoạt động của Xứ ủy Nam Kỳ thời 1931–1945. Gần xã, ở Tân Nhựt, có khu di tích Láng Le – Bàu Cò (trận chống càn 15/4/1948). Đời sống văn hóa của xã còn đậm chất nông thôn Nam Bộ: đình, chùa, miếu, lễ cúng theo mùa.

Giao thông

Đường Trần Văn Giàu (Tỉnh lộ 10) là trục chính, nối Bình Tân với khu công nghiệp Đức Hòa; đường Vườn Thơm nối các ấp với trung tâm. Kênh Ranh là ranh giới với Tây Ninh.

Hành chính

Địa chỉ mới ghi: "…, ấp …, xã Bình Lợi, Thành phố Hồ Chí Minh". Ủy ban nhân dân xã làm việc tại 1905 đường Trần Văn Giàu và 1060 đường Vườn Thơm.

Bản đồ Xã Bình Lợi

Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗

Xã, phường cũ hợp thành

Xã Bình Lợi được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1685/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cùng Huyện Bình Chánh trước đây

• Phường Bình Đông 155.555
• Phường Tân Tạo 113.363
• Xã Bình Chánh 76.187
• Xã Bình Hưng 183.697
• Xã Hưng Long 71.504
• Xã Tân Nhựt 115.513
• Xã Tân Vĩnh Lộc 163.839
• Xã Vĩnh Lộc 167.521