Hương Thủy là phường thuộc Thành phố Huế, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở hai phường Thủy Lương, Thủy Châu và xã Thủy Tân của thị xã Hương Thủy cũ. Phường rộng 33,93 km², dân số 29.192 người, giữ tên huyện Hương Thủy có từ năm 1835.
Tổng quan
Khi thị xã Hương Thủy kết thúc hoạt động ngày 1/7/2025, cái tên gần hai thế kỷ của huyện được giữ lại cho một phường: phường Hương Thủy, thuộc Thành phố Huế. Phường nằm dọc quốc lộ 1 ở đoạn giữa trung tâm Huế và Phú Bài, gồm vùng Thủy Châu – Thủy Lương từng là quận lỵ Hương Thủy thời 1956 và vùng làng quê Thủy Tân.
Phường rộng 33,93 km², dân số 29.192 người, mật độ khoảng 860 người/km². Trụ sở Ủy ban nhân dân phường đặt tại số 749 Nguyễn Tất Thành.
Các tổ dân phố hiện vẫn mang tên những làng cũ của tổng Lương Văn: Lương Văn, Lương Nhơn, Lương Đông, Lương Hậu, Phù Nam, Phù Tây, Thạch An, Châu Sơn, Chiết Bi, Tô Đà…
Tên gọi và ý nghĩa
Tên phường là tên lịch sử, kế thừa tên huyện và thị xã Hương Thủy, không trùng tên đơn vị cũ nào trong ba đơn vị hợp thành. Năm 1835, vua Minh Mạng trích 5 tổng của hai huyện Hương Trà và Phú Vang để lập huyện Hương Thủy thuộc phủ Thừa Thiên; địa bàn phường ngày nay khi ấy thuộc tổng Lương Văn của huyện mới. Tên huyện tồn tại qua các thời kỳ, chỉ gián đoạn từ năm 1977 đến 1990 khi nhập với Phú Vang thành huyện Hương Phú; năm 2010 huyện thành thị xã.
Chữ Hán thường viết là 香水. Chữ 香 (hương) là thơm, mùi thơm — cũng là chữ đầu tên sông Hương và huyện Hương Trà; chữ 水 (thủy) là nước. Theo mặt chữ, Hương Thủy là "nước thơm". Văn bản lập huyện năm 1835 được các nguồn hiện có nhắc tới nhưng không dẫn lời giải thích vì sao chọn tên.
Chữ "Thủy" của tên huyện về sau trở thành chữ đầu của phần lớn các xã trong huyện sau năm 1975: Thủy Châu, Thủy Lương, Thủy Tân, Thủy Dương, Thủy Phương, Thủy Thanh, Thủy Phù… Ba đơn vị hợp thành phường đều mang chữ này.
Không có đơn vị cấp xã nào ở tỉnh khác trùng tên Hương Thủy sau năm 2025.
Địa lý
Phía bắc phường giáp xã Phú Hồ và xã Phú Vang; phía nam và đông giáp phường Phú Bài; phía tây giáp phường Thanh Thủy.
Địa hình là đồng bằng xen gò đồi thấp, ruộng lúa và làng mạc; phần Thủy Tân phía bắc là vùng trũng hướng về phía đầm phá của Phú Vang. Khí hậu gió mùa của Huế, mưa nhiều cuối năm.
Lịch sử
Từ Hóa Châu đến tổng Lương Văn
Vùng đất xưa thuộc đất Ulik của Chăm Pa, nhập Đại Việt năm 1306 và đổi thành Hóa Châu. Thời Lê, đây là vùng giáp ranh hai huyện Tư Vinh và Kim Trà, phủ Triệu Phong; đầu thời Nguyễn hai huyện đổi là Phú Vinh (thường đọc Phú Vang) và Hương Trà. Năm 1835 lập huyện Hương Thủy; địa bàn phường thuộc tổng Lương Văn.
Thế kỷ XX
Năm 1956, địa bàn gần tương ứng ba xã Thủy Châu, Thủy Lương, Thủy Tân của quận Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên; xã Thủy Châu được đặt làm quận lỵ. Sau năm 1975, huyện Hương Thủy có 11 xã: Thủy An, Thủy Bằng, Thủy Biều, Thủy Châu, Thủy Dương, Thủy Lương, Thủy Phù, Thủy Phương, Thủy Tân, Thủy Thanh, Thủy Vân. Năm 1977, ba xã thuộc huyện Hương Phú. Ngày 6/1/1983, một phần đất Thủy Châu, Thủy Lương (thôn Phủ Lương, thôn 1, thôn 2) cùng sân bay Phú Bài được tách để lập thị trấn Phú Bài. Năm 1990, ba xã trở về huyện Hương Thủy tái lập. Theo Nghị quyết 08/NQ-CP ngày 9/2/2010, huyện thành thị xã Hương Thủy; Thủy Châu và Thủy Lương thành phường, còn Thủy Tân vẫn là xã cho đến năm 2025.
Năm 2025
Theo Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025, toàn bộ hai phường Thủy Lương, Thủy Châu và xã Thủy Tân hợp thành phường Hương Thủy.
Dân cư – xã hội
Dân cư dày dọc quốc lộ 1, thưa dần về phía các làng ruộng Thủy Tân. Phường có 14 tổ dân phố, nhiều tổ ghép tên hai, ba làng cũ: Chánh Đông – Lợi Nông, Thạch An – Châu Sơn, Lương Nhơn – Lương Mỹ – Lương Hậu, Chiết Bi – Tân Tô – Hòa Phong, Tô Đà… Tín ngưỡng gắn với đình làng, nhà thờ họ, chùa. Trường THPT Phú Bài nằm trên đất Thủy Châu cũ.
Kinh tế
Kinh tế phường gồm thương mại – dịch vụ dọc quốc lộ 1, hưởng lợi từ vị trí giữa trung tâm Huế, Khu công nghiệp Phú Bài và sân bay; cùng nông nghiệp lúa, rau màu, cây ăn quả, chăn nuôi ở vùng Thủy Tân — các nông sản chủ yếu được kể của Hương Thủy cũ.
Văn hóa – di tích
Văn hóa phường là văn hóa làng vùng Hương Thủy: đình làng, chùa, nhà thờ họ của các làng thuộc tổng Lương Văn xưa. Di tích tiêu biểu của vùng là cầu ngói Thanh Toàn ở phường Thanh Thủy kề bên; xa hơn về phía tây là các lăng vua Nguyễn ở phường Thủy Xuân.
Giao thông
Quốc lộ 1 (đường Nguyễn Tất Thành) và đường sắt Bắc – Nam chạy qua phường, nối trung tâm Huế với Phú Bài và sân bay; đường cao tốc Cam Lộ – La Sơn đi qua vùng Hương Thủy cũ.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: "…, phường Hương Thủy, Thành phố Huế". Cần lưu ý: tên phường trùng tên thị xã cũ nhưng địa giới nhỏ hơn nhiều — người ở Phú Bài, Thanh Thủy cũ không ghi "phường Hương Thủy". Thủ tục hành chính làm tại trung tâm phục vụ hành chính công phường hoặc qua cổng dịch vụ công trực tuyến.
Bản đồ Phường Hương Thủy
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường Hương Thủy được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Phường Thủy Lương | Thị xã Hương Thủy | Thành phố Huế | toàn bộ |
| Phường Thủy Châu | Thị xã Hương Thủy | Thành phố Huế | toàn bộ |
| Xã Thủy Tân | Thị xã Hương Thủy | Thành phố Huế | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Phường Hương Thủy gồm những đơn vị cũ nào?
Hai phường Thủy Lương, Thủy Châu và xã Thủy Tân của thị xã Hương Thủy cũ, theo Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15.
Tên Hương Thủy có nghĩa là gì?
Hương Thủy thường viết 香水, theo mặt chữ là nước thơm. Đây là tên huyện do vua Minh Mạng lập năm 1835, sau là thị xã Hương Thủy.
Phường Hương Thủy có phải toàn bộ thị xã Hương Thủy cũ?
Không. Thị xã cũ được chia thành ba phường Hương Thủy, Thanh Thủy và Phú Bài; phường Hương Thủy chỉ gồm Thủy Lương, Thủy Châu, Thủy Tân.
Huyện Hương Thủy được lập khi nào?
Năm 1835, vua Minh Mạng trích 5 tổng của hai huyện Hương Trà và Phú Vang lập huyện Hương Thủy.
Cùng Thị xã Hương Thủy trước đây
- Phường Phú Bài 38.410
- Phường Thanh Thủy 43.569
← Toàn bộ 40 xã, phường của Huế Tra tên xã cũ → mới