Vinh Lộc là xã thuộc Thành phố Huế, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở bốn xã Vinh Hưng, Vinh Mỹ, Giang Hải và Vinh Hiền của huyện Phú Lộc cũ. Xã rộng 66,53 km², dân số 36.350 người, nằm trên dải cồn cát giữa biển và đầm Cầu Hai, có cửa Tư Hiền và chùa Thánh Duyên trên núi Túy Vân.
Tổng quan
Xã Vinh Lộc, Thành phố Huế, chiếm đoạn cuối phía nam của dải cồn cát chạy dọc bờ biển Huế — một bên là Biển Đông, một bên là đầm Cầu Hai. Đầu mút phía nam của dải cát là cửa Tư Hiền, nơi hệ đầm phá Tam Giang – Cầu Hai thông ra biển.
Xã hợp từ bốn xã cũ: Vinh Hưng, Vinh Mỹ, Giang Hải và Vinh Hiền. Diện tích 66,53 km², dân số 36.350 người, mật độ khoảng 546 người/km² — đông đúc nhất trong các xã thuộc vùng Phú Lộc cũ. Trụ sở Ủy ban nhân dân xã đặt tại thôn Giang Chế. Phía tây là xã Phú Vinh; bên kia đầm là các xã Lộc An và Phú Lộc.
Dấu ấn văn hóa lớn nhất của xã là chùa Thánh Duyên trên núi Túy Vân — một quốc tự thời Nguyễn, được vua Thiệu Trị xếp thứ 9 trong 20 cảnh đẹp đất Thần Kinh.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên Vinh Lộc không trùng tên xã cũ nào trong bốn xã hợp nhất. Có thể thấy rõ nó ghép từ hai thành tố quen thuộc của địa phương: chữ Vinh mở đầu tên ba xã Vinh Hưng, Vinh Mỹ, Vinh Hiền (và hai xã Vinh Giang, Vinh Hải đã nhập thành Giang Hải năm 2020), cộng chữ Lộc của huyện Phú Lộc — tiền tố chung của nhiều xã trong huyện như Lộc Trì, Lộc An, Lộc Thủy. Tài liệu sắp xếp tra được chỉ nêu tên dự kiến, không ghi lời giải thích.
Tên này cũng không hoàn toàn mới. Theo Wikipedia, sau cải tổ hành chính năm 1956 của chính quyền Việt Nam Cộng hòa, tỉnh Thừa Thiên có chín quận, trong đó có quận Vinh Lộc gồm 11 xã; các tài liệu tra được không nêu rõ địa giới của quận này, nên chỉ có thể ghi nhận sự trùng tên.
Về chữ nghĩa, âm vinh trong tên đất thường ứng với chữ 榮 — vẻ vang, vinh hiển; lộc là chữ 祿 — phúc lộc, như trong tên huyện Phú Lộc 富祿. Tên ghép thường được hiểu là vinh hiển và phúc lộc; chữ Hán của các xã "Vinh" cũ chưa tra được văn bản gốc để đối chiếu.
Có một đơn vị trùng tên: phường Vinh Lộc ở tỉnh Nghệ An. Khi ghi địa chỉ nên kèm "Thành phố Huế".
Địa lý
Địa hình chủ yếu là đất cát ven biển, có hai ngọn núi nhỏ: Linh Thái cao khoảng 150 m và Túy Vân cao khoảng 60 m, đều nhô lên bên bờ đầm Cầu Hai. Đầm Cầu Hai — đầm lớn nhất hệ Tam Giang – Cầu Hai, khoảng 104 km² mặt nước — thông với biển qua cửa Tư Hiền ở phía đông nam xã.
Theo Wikipedia, xưa kia đầm Cầu Hai thoát nước ra biển qua cửa Ma Á – Vinh Hải; do dòng hải lưu dịch chuyển, cửa ấy bị bồi lấp và cửa Tư Hiền mở ra. Thủy triều vùng này là bán nhật triều. Khí hậu nhiệt đới gió mùa, chịu bão và gió mùa đông bắc; nhiệt độ trung bình năm khoảng 25 °C.
Lịch sử
Chùa Thánh Duyên và núi Túy Vân
Núi Túy Vân xưa gọi là núi Mỹ Am. Chùa trên núi do chúa Nguyễn Phúc Tần (1620–1687) lập; năm 1692 chúa Nguyễn Phúc Chu cho tu sửa. Năm 1825, nhân ngự đến cửa Tư Hiền, vua Minh Mạng đổi tên núi thành Thúy Hoa và cho trùng tu chùa; năm 1836 vua cho đại trùng kiến, dựng thêm gác Đại Từ, tháp Điều Ngự và đặt tên Thánh Duyên tự (聖緣寺). Sang thời Thiệu Trị, vì kỵ húy tên Hồ Thị Hoa (mẹ vua), núi đổi thành Thúy Vân, dân gian đọc chệch là Túy Vân.
Cửa Tư Hiền
Cửa biển xưa có tên Tư Dung; theo Wikipedia, tên này về sau đổi thành Tư Hiền vì trùng chữ húy. Vùng vịnh Hải Bình liền đó được lưu truyền gắn với chuyến xuất giá của công chúa Huyền Trân.
Các xã cũ
Năm 1975 huyện Phú Lộc có các xã Vinh Giang, Vinh Hải, Vinh Hiền, Vinh Hưng, Vinh Mỹ. Theo Nghị quyết 834/NQ-UBTVQH14 (hiệu lực 1/1/2020), Vinh Giang và Vinh Hải nhập thành xã Giang Hải. Theo Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025, bốn xã Vinh Hưng, Vinh Mỹ, Giang Hải và Vinh Hiền hợp thành xã Vinh Lộc.
Dân cư – xã hội
Với 36.350 người trên dải đất hẹp, dân cư sống thành các làng nối liền dọc tuyến đường chạy giữa biển và đầm. Đời sống gắn với nghề biển, nghề đầm và nếp làng Huế: đình làng, miếu thờ, nhà thờ họ, chùa. Xã có Trường THPT Vinh Lộc (đặt tại Vinh Hưng cũ) và mạng lưới trường mầm non, tiểu học, THCS ở các xã cũ.
Kinh tế
Kinh tế dựa vào ba mặt nước: đánh bắt hải sản ngoài biển, khai thác và nuôi trồng thủy sản nước lợ trong đầm Cầu Hai, cùng dịch vụ hậu cần nghề cá quanh cửa Tư Hiền. Thủy sản vùng cuối đầm phá này, theo Wikipedia, từng được tiếng là ngon dưới thời các vua Nguyễn. Đất cát trồng hoa màu, khoai, lạc; du lịch dựa vào chùa Thánh Duyên và các bãi biển còn hoang sơ.
Văn hóa – di tích
- Chùa Thánh Duyên (聖緣寺) trên núi Túy Vân — quốc tự thời Nguyễn, cảnh thứ 9 trong Thần Kinh nhị thập cảnh; theo Wikipedia được công nhận di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia năm 1996.
- Tháp Điều Ngự trên đỉnh núi, ba tầng, cao khoảng 15 m; gác Đại Từ ở lưng chừng núi.
- Cửa Tư Hiền — cửa biển lịch sử của hệ đầm phá Huế.
Giao thông
Tuyến đường ven biển chạy dọc dải cát nối xã với Phú Vinh, Phú Vang ở phía bắc và qua cửa Tư Hiền sang vùng Phú Lộc ở phía nam. Đường thủy nội địa trên đầm Cầu Hai nối các bến làng.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: "…, xã Vinh Lộc, Thành phố Huế". Bốn xã cũ hợp trọn. Thủ tục hành chính làm tại trung tâm phục vụ hành chính công xã hoặc qua cổng dịch vụ công trực tuyến.
Bản đồ Xã Vinh Lộc
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Vinh Lộc được lập từ 4 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Vinh Hiền | Huyện Phú Lộc | Thành phố Huế | toàn bộ |
| Xã Vinh Hưng | Huyện Phú Lộc | Thành phố Huế | toàn bộ |
| Xã Vinh Mỹ | Huyện Phú Lộc | Thành phố Huế | toàn bộ |
| Xã Giang Hải | Huyện Phú Lộc | Thành phố Huế | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Vinh Lộc gồm những xã cũ nào?
Toàn bộ bốn xã Vinh Hưng, Vinh Mỹ, Giang Hải và Vinh Hiền của huyện Phú Lộc cũ.
Tên Vinh Lộc có nghĩa là gì?
Tên ghép chữ Vinh của các xã Vinh cũ với chữ Lộc của huyện Phú Lộc; thường hiểu là vinh hiển (榮) và phúc lộc (祿). Thời Việt Nam Cộng hòa tỉnh Thừa Thiên từng có quận Vinh Lộc.
Chùa Thánh Duyên ở đâu?
Trên núi Túy Vân, thuộc xã Vinh Hiền cũ, nay là xã Vinh Lộc, Thành phố Huế, bên bờ đầm Cầu Hai.
Vì sao núi Thúy Vân thường gọi là Túy Vân?
Núi xưa tên Mỹ Am, Minh Mạng đổi thành Thúy Hoa; thời Thiệu Trị vì kỵ húy chữ Hoa nên đổi thành Thúy Vân, dân gian đọc chệch là Túy Vân.
Cùng Huyện Phú Lộc trước đây
- Xã Chân Mây - Lăng Cô 50.831
- Xã Hưng Lộc 32.586
- Xã Khe Tre 12.882
- Xã Lộc An 39.217
- Xã Long Quảng 8.883
- Xã Nam Đông 9.158
- Xã Phú Lộc 28.273
← Toàn bộ 40 xã, phường của Huế Tra tên xã cũ → mới