Đường Hào là phường thuộc tỉnh Hưng Yên, thành lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1666/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở các phường Dị Sử, Phùng Chí Kiên và các xã Xuân Dục, Hưng Long, Ngọc Lâm của thị xã Mỹ Hào cũ. Phường rộng 25,62 km², dân số 39.028 người.
Tổng quan
Làng Xuân Dục, quê của Nguyễn Thiện Thuật – thủ lĩnh khởi nghĩa Bãi Sậy cuối thế kỷ XIX – nay nằm trong phường Đường Hào, phần phía nam của thị xã Mỹ Hào cũ. Phường mang lại tên huyện Đường Hào, cái tên vùng này dùng suốt gần một nghìn năm trước khi đổi thành Mỹ Hào năm 1885. Trên địa bàn có quần thể chùa Thứa – đình Thứa, di tích quốc gia thuộc hệ thống chùa Tứ Pháp.
Diện tích 25,62 km², dân số 39.028 người, mật độ khoảng 1.520 người/km². Trụ sở phường đặt tại số 126 đường Trần Thị Khang. Phường thuộc tỉnh Hưng Yên, giáp đất Hải Dương cũ ở phía đông.
Tên gọi và ý nghĩa
Không đơn vị cũ nào tên Đường Hào; tên phường là tên lịch sử được khôi phục. Theo Wikipedia tiếng Việt dẫn Đại Nam nhất thống chí, vùng Mỹ Hào có tên huyện Đường Hào từ cuối thời Bắc thuộc (thế kỷ IX–X); thời Lê – Nguyễn huyện thuộc phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương. Năm 1885 (Đồng Khánh thứ nhất), vì kiêng chữ "Đường" trong tên húy của nhà vua, huyện đổi tên thành Mỹ Hào. Sau sắp xếp năm 2025, thị xã Mỹ Hào cũ chia thành ba phường, trong đó hai phường lấy hai tên trước và sau năm 1885: Mỹ Hào và Đường Hào.
Về chữ, đường thường được hiểu là 唐 – tên triều Đường, cũng có nghĩa "lớn, rộng"; tuy vậy các nguồn đã tra không ghi chữ Hán gốc của tên huyện. Hào có thể là 豪 (hào kiệt) hoặc chữ đồng âm khác. Vì chưa có văn bản xác nhận, ở đây không ghi chữ Hán vào hộp thông tin.
Tên Đường Hào xuất hiện dày đặc trong tiểu sử danh nhân: Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác sinh ở hương Liêu Xá, huyện Đường Hào; nhà thơ Vũ Hoàng Chương có nguyên quán làng Phù Ủng, huyện Đường Hào. Cả nước không có đơn vị cấp xã nào khác tên Đường Hào.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, phường giáp các xã Kẻ Sặt và Đường An của Hải Phòng ở phía đông; các xã Nguyễn Văn Linh và Yên Mỹ ở phía tây; xã Phạm Ngũ Lão ở phía nam; các phường Mỹ Hào, Thượng Hồng ở phía bắc. Đáng chú ý, xã Đường An bên Hải Phòng cũng mang tên một huyện cổ cùng phủ Thượng Hồng với Đường Hào.
Đồng bằng thấp, ruộng xen ao và kênh thuỷ lợi Bắc Hưng Hải. Khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa mưa tháng 5–10.
Lịch sử
Quê hương khởi nghĩa Bãi Sậy
Theo Wikipedia tiếng Việt, Nguyễn Thiện Thuật sinh năm 1844 ở làng Xuân Dục, huyện Đường Hào – nay là làng Xuân Đào, phường Đường Hào. Ông là thủ lĩnh cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy chống Pháp; năm 1890 người Pháp lập đạo Bãi Sậy gồm các huyện Văn Lâm, Cẩm Lương, Yên Mỹ, Mỹ Hào trên vùng nghĩa quân hoạt động. Năm 1952, thời kháng chiến chống Pháp, quân Pháp xây lô cốt ngay trong khuôn viên chùa Thứa – dấu tích còn lại đến nay.
Hành chính hiện đại
Các đơn vị cũ thuộc huyện Mỹ Hào, thời Hải Hưng thuộc huyện Văn Mỹ, Mỹ Văn, tái lập huyện Mỹ Hào năm 1999. Năm 2019, khi lập thị xã Mỹ Hào, Dị Sử và Phùng Chí Kiên thành phường; Xuân Dục, Hưng Long, Ngọc Lâm giữ danh xã. Phường Phùng Chí Kiên cũ mang tên nhà cách mạng Phùng Chí Kiên.
Sắp xếp năm 2025
Theo Nghị quyết 1666/NQ-UBTVQH15, phường Đường Hào gồm toàn bộ phường Dị Sử, phường Phùng Chí Kiên và các xã Xuân Dục, Hưng Long, Ngọc Lâm.
Dân cư – xã hội
Dân số 39.028 người. Cư dân sống trong các làng cổ như Thứa, Phan Bôi, Nho Lâm, Xuân Đào và các khu dân cư dọc trục đường tỉnh; nhiều lao động làm việc ở khu công nghiệp vùng Phố Nối, Quốc lộ 5. Phường có làng Phan Bôi – nơi nghề tái chế phế liệu tạo việc làm nhưng cũng được tỉnh nêu tên trong danh sách điểm nóng ô nhiễm làng nghề.
Kinh tế
- Tái chế phế liệu Phan Bôi (Dị Sử cũ) – một trong ba làng thu gom, tái chế phế liệu của Mỹ Hào cũ.
- Thương mại dịch vụ tổng hợp ở làng Thứa (Dị Sử cũ).
- Chạm bạc Nho Lâm (Ngọc Lâm cũ).
- Nông nghiệp lúa, rau màu, chăn nuôi ở vùng Xuân Dục, Hưng Long, Ngọc Lâm cũ.
Phường gần các khu công nghiệp lớn của Mỹ Hào – Yên Mỹ, nên nhiều lao động trong phường làm việc trong công nghiệp và dịch vụ.
Văn hóa – di tích
Quần thể chùa Thứa – đình Thứa gồm chùa, đình, tháp Linh Quang vô cực và lô cốt Pháp xây năm 1952. Chùa Thứa thuộc hệ thống chùa Tứ Pháp, thờ Pháp Vân, còn giữ tượng Pháp Vân và nhiều di vật giá trị; di tích được Bộ Văn hóa – Thông tin xếp hạng cấp quốc gia. Tục thờ Tứ Pháp – Mây, Mưa, Sấm, Chớp – nối Đường Hào với vùng Luy Lâu (Thuận Thành) và các chùa Tứ Pháp ở Văn Lâm phía bắc. Ở trung tâm Mỹ Hào cũ có đường mang tên Nguyễn Thiện Thuật, người con của làng Xuân Dục.
Nhân vật
- Nguyễn Thiện Thuật (1844–1926), thủ lĩnh khởi nghĩa Bãi Sậy, quê làng Xuân Dục (nay là Xuân Đào).
- Phạm Sĩ Ái (1806–?), hiệu Nghĩa Khê, tự Đôn Nhân, đỗ Hoàng giáp đồng khoa với Phạm Trứ – theo Wikipedia tiếng Việt.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: "…, phường Đường Hào, tỉnh Hưng Yên". Cư dân Dị Sử, Phùng Chí Kiên, Xuân Dục, Hưng Long, Ngọc Lâm cũ chuyển trọn sang phường mới.
Bản đồ Phường Đường Hào
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường Đường Hào được lập từ 5 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1666/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Phường Dị Sử | Thị xã Mỹ Hào | Tỉnh Hưng Yên | toàn bộ |
| Xã Hưng Long | Thị xã Mỹ Hào | Tỉnh Hưng Yên | toàn bộ |
| Xã Ngọc Lâm | Thị xã Mỹ Hào | Tỉnh Hưng Yên | toàn bộ |
| Phường Phùng Chí Kiên | Thị xã Mỹ Hào | Tỉnh Hưng Yên | toàn bộ |
| Xã Xuân Dục | Thị xã Mỹ Hào | Tỉnh Hưng Yên | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Phường Đường Hào gồm những đơn vị cũ nào?
Phường Dị Sử, phường Phùng Chí Kiên và các xã Xuân Dục, Hưng Long, Ngọc Lâm của thị xã Mỹ Hào cũ.
Tên Đường Hào từ đâu ra?
Đường Hào là tên huyện cũ của vùng Mỹ Hào từ cuối thời Bắc thuộc, thuộc phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương; năm 1885 đổi thành Mỹ Hào vì kiêng húy. Phường mới khôi phục tên này.
Quê Nguyễn Thiện Thuật ở đâu?
Làng Xuân Dục, huyện Đường Hào – nay là làng Xuân Đào, phường Đường Hào, tỉnh Hưng Yên (theo Wikipedia tiếng Việt).
Chùa Thứa thuộc phường nào?
Chùa Thứa – đình Thứa (vùng Dị Sử cũ), di tích quốc gia, thuộc phường Đường Hào.
Diện tích, dân số phường Đường Hào?
25,62 km², 39.028 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Cùng Thị xã Mỹ Hào trước đây
- Phường Mỹ Hào 57.676
- Phường Thượng Hồng 37.153
← Toàn bộ 104 xã, phường của Hưng Yên Tra tên xã cũ → mới