Đam Rông 1 là xã thuộc tỉnh Lâm Đồng, thành lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1671/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở toàn bộ hai xã Phi Liêng và Đạ K'Nàng của huyện Đam Rông cũ. Xã rộng 172,55 km², dân số 17.265 người.
Tổng quan
Từ Lâm Hà theo quốc lộ 27 lên phía tây bắc, vượt đèo Phú Mỹ là vào đất xã Đam Rông 1 – cửa ngõ phía nam của vùng Đam Rông cũ. Xã được lập từ hai xã Phi Liêng và Đạ K'Nàng, vốn là vùng kinh tế mới khai mở cuối thập niên 1980, nay là vùng cà phê trên đồi cao với các thôn của đồng bào Cơ Ho xen thôn người Kinh và người dân tộc thiểu số phía Bắc vào lập nghiệp.
Diện tích 172,55 km², dân số 17.265 người (31/12/2024), mật độ khoảng 100 người/km² – cao hơn hẳn Đam Rông 2 và Đam Rông 4. Trụ sở đặt tại UBND xã Phi Liêng cũ. Theo Wikipedia tiếng Việt, xã cách trung tâm Đà Lạt cũ khoảng 80 km về phía tây. Năm 2026 xã có 9 thôn: Dơng Glê, Đạ K'Nàng, Đạ Sơn, Lăng Tô, Păng Dung, Phi Liêng, Pul, Thanh Bình, Trung Tâm. Xã thuộc tỉnh Lâm Đồng.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên xã là tên huyện Đam Rông (2004–2025) cộng số 1. Bốn xã kế thừa huyện này được đánh số từ 1 đến 4: Đam Rông 1 ở phía nam (Phi Liêng, Đạ K'Nàng), Đam Rông 2 ở khu huyện lỵ cũ Rô Men, Đam Rông 3 ở phía bắc và Đam Rông 4 ở phía đông bắc. Các nguồn đã tra không nêu tiêu chí đánh số; trên thực tế số 1 rơi vào xã nằm gần Lâm Hà và Đà Lạt nhất. “Đam Rông” là tên gốc tiếng dân tộc bản địa, chưa tìm được nguồn giải thích nghĩa.
Hai tên xã cũ đều gốc Cơ Ho. Đạ K'Nàng mở đầu bằng đạ – theo Wikipedia, âm này trong tiếng các dân tộc Tây Nguyên chỉ nước, dòng suối; Đạ K'Nàng cũng là tên con sông từng làm ranh giới phía đông tỉnh Lâm Đồng thời 1958–1975 (sông Đạ K'Nàng, theo tài liệu lịch sử hành chính Lâm Đồng). Phi Liêng chưa tìm thấy nguồn giải nghĩa; âm “liêng” xuất hiện trong nhiều địa danh Cơ Ho (Liêng Srônh, Liêng Bông…), nhưng nghĩa của nó trong các tên này chưa được ghi chép có kiểm chứng nên không suy đoán. Tên không có chữ Hán.
Không có xã nào khác trùng tên. Viết địa chỉ cần giữ đúng chữ số: “xã Đam Rông 1”.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp Đam Rông 2 ở phía bắc, Tà Đùng (vùng Đắk Nông cũ) ở phía tây, Phúc Thọ Lâm Hà ở phía nam và Phú Sơn Lâm Hà ở phía đông.
Xã thuộc tiểu vùng phía nam của Đam Rông cũ: địa hình núi cao và đồi, độ cao phổ biến 1.000–1.300 m, khí hậu mát quanh năm (trung bình khoảng 20,5–21,5 °C), thích hợp cho cà phê và chè. Đèo Phú Mỹ trên quốc lộ 27 nằm ở vùng giáp ranh Đạ K'Nàng với Phú Sơn. Đất lâm nghiệp chiếm tỷ lệ lớn; các suối nhỏ chảy về hệ thống sông Đồng Nai thượng nguồn.
Lịch sử
Từ vùng kinh tế mới
Sau năm 1975, khu vực này là vùng kinh tế mới thuộc huyện Đức Trọng. Quyết định 157-HĐBT ngày 24/10/1987 chia Đức Trọng, lập huyện Lâm Hà, đồng thời thành lập xã Phi Liêng trên vùng kinh tế mới đó. Ngày 24/8/1999, Chính phủ tách 5.673 ha và 2.565 người của Phi Liêng để lập xã Đạ K'Nàng; Phi Liêng còn 10.307 ha, 2.279 người. (Wikipedia ghi số hiệu văn bản này khi là Nghị định 38/1999/NĐ-CP, khi là Nghị định 79/1999/NĐ-CP.)
Thuộc huyện Đam Rông
Ngày 17/11/2004, Nghị định 189/2004/NĐ-CP lập huyện Đam Rông; Phi Liêng và Đạ K'Nàng chuyển từ Lâm Hà sang huyện mới.
Sắp xếp năm 2025
Nghị quyết 1671/NQ-UBTVQH15 nhập toàn bộ Phi Liêng và Đạ K'Nàng thành xã Đam Rông 1 từ 1/7/2025. Ngày 22/6/2026, HĐND xã ban hành Nghị quyết 14/NQ-HĐND sắp xếp lại thôn, như gộp các thôn Bób La, Bób Lé, Liêng Đơng thành thôn Phi Liêng; giữ nguyên Đạ K'Nàng, Đạ Sơn, Dơng Glê.
Dân cư – xã hội
Hơn 17.000 người sống tập trung dọc quốc lộ 27 và các trục liên thôn. Thành phần dân tộc đa dạng như toàn vùng Đam Rông cũ, nơi khoảng ba phần tư dân số là đồng bào dân tộc thiểu số: người Cơ Ho bản địa sống ở các thôn tên gốc như Dơng Glê, Păng Dung, Pul; người Kinh và đồng bào Tày, Nùng, Dao, H'Mông… từ các tỉnh phía Bắc vào lập nghiệp qua các đợt khai hoang. Mỗi vùng xã cũ có trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và trạm y tế.
Kinh tế
Cà phê là cây trồng chủ lực, trồng trên các sườn đồi đất đỏ của vùng khí hậu mát phía nam Đam Rông; xen canh có cây ăn quả và hoa màu. Lâm nghiệp với rừng giao khoán bảo vệ là nguồn thu bổ sung. Dịch vụ, buôn bán nông sản phát triển quanh trung tâm xã và các điểm dọc quốc lộ 27.
Văn hóa – du lịch
- Thác Bảy Tầng ở vùng Phi Liêng – được tài liệu của huyện Đam Rông cũ giới thiệu trong danh sách thắng cảnh.
- Đèo Phú Mỹ trên quốc lộ 27, ranh giới tự nhiên giữa vùng Lâm Hà và Đam Rông.
- Văn hóa cồng chiêng, rượu cần của người Cơ Ho; phong tục của các dân tộc phía Bắc mang theo khi vào lập nghiệp.
Giao thông
Quốc lộ 27 chạy qua xã theo hướng đông nam – tây bắc, nối Đinh Văn (Lâm Hà) qua đèo Phú Mỹ với khu Rô Men và tiếp tục lên Đắk Lắk. Đường liên xã nối với vùng Phúc Thọ, Tà Đùng.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi “thôn …, xã Đam Rông 1, tỉnh Lâm Đồng”. Trụ sở xã đặt tại UBND xã Phi Liêng cũ; người dân Đạ K'Nàng cũ làm thủ tục tại đây hoặc qua dịch vụ công trực tuyến.
Bản đồ Xã Đam Rông 1
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Đam Rông 1 được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1671/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Phi Liêng | Huyện Đam Rông | Tỉnh Lâm Đồng | toàn bộ |
| Xã Đạ K'Nàng | Huyện Đam Rông | Tỉnh Lâm Đồng | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Đam Rông 1 gồm những xã cũ nào?
Toàn bộ hai xã Phi Liêng và Đạ K'Nàng của huyện Đam Rông cũ.
Tên Đam Rông 1 có nghĩa là gì?
Là tên huyện Đam Rông cũ thêm số 1 để phân biệt bốn xã kế thừa huyện. Đam Rông là tên gốc dân tộc bản địa; chưa thấy nguồn giải nghĩa.
Xã Phi Liêng được lập khi nào?
Năm 1987, theo Quyết định 157-HĐBT, trên vùng kinh tế mới khi lập huyện Lâm Hà.
Đèo Phú Mỹ ở đâu?
Trên quốc lộ 27, vùng giáp ranh xã Đạ K'Nàng cũ (nay thuộc Đam Rông 1) với xã Phú Sơn (nay Phú Sơn Lâm Hà).
Diện tích và dân số xã là bao nhiêu?
172,55 km² và 17.265 người (31/12/2024).
Cùng Huyện Đam Rông trước đây
- Xã Đam Rông 2 16.253
- Xã Đam Rông 3 15.841
- Xã Đam Rông 4 17.184
← Toàn bộ 124 xã, phường của Lâm Đồng Tra tên xã cũ → mới