Hiển Khánh là xã thuộc tỉnh Ninh Bình, thành lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1674/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở toàn bộ bốn xã Hiển Khánh, Hợp Hưng, Quang Trung và Trung Thành của huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định cũ. Xã rộng 30,24 km², dân số 29.965 người.
Tổng quan
Hiển Khánh mang một tên cổ hơn cả tên huyện Vụ Bản: theo Wikipedia, trước thời Lý – Trần, đất Vụ Bản nằm trong huyện Hiển Khánh. Xã hiện nay được lập ngày 1/7/2025 từ bốn xã Hiển Khánh, Hợp Hưng, Quang Trung và Trung Thành ở phía đông bắc vùng Vụ Bản cũ, giáp vùng ven đô Nam Định cũ.
Theo số liệu sắp xếp, xã rộng 30,24 km², dân số 29.965 người, mật độ khoảng 990 người/km². Trụ sở đặt tại thôn Thị An. Quốc lộ 38B đi qua địa bàn (theo Wikipedia).
Vùng này có những di tích gắn với thời Đinh – đình làng Liên Xương và đền thờ Trần Công Mẫn – cùng chợ Lời có lịch sử hơn trăm năm và làng cơ khí, rèn Giáp Nhất.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên xã kế thừa tên xã Hiển Khánh cũ, và xa hơn là tên một huyện cổ. Theo Wikipedia, ngày 13/6/1967 ba xã Khánh Lão, Tân Dân và Thụy Hòa của huyện Vụ Bản được hợp nhất thành xã Hiển Khánh – trùng với tên huyện Hiển Khánh mà mục lịch sử huyện Vụ Bản ghi là đơn vị bao trùm đất Vụ Bản trước thời Lý – Trần. Từ điển nhà có mục từ Hiển Khánh.
Về mặt chữ, Hiển thường hiểu là 顯 – rõ ràng, rạng rỡ, hiển hách; Khánh là 慶 – mừng, phúc lành (như "quốc khánh", "khánh thành"). Hiển Khánh theo mặt chữ là "rạng rỡ phúc lành". Chưa tìm được văn bản gốc thời cổ xác nhận chữ Hán của tên huyện, nên đây là cách hiểu theo âm phổ biến.
Tên các xã cũ: Hợp Hưng là tên đổi năm 1967 của xã Lục Hợp khi nhận thêm đất xã Hưng Đạo giải thể (ghép chữ "Hợp" và "Hưng"); Quang Trung và Trung Thành có từ sau năm 1945, năm 1948 từng đổi thành Vụ Quang, Vụ Trung rồi năm 1956 lấy lại tên cũ (theo Wikipedia). Cả nước không có xã, phường nào khác tên Hiển Khánh.
Địa lý
Theo Wikipedia, xã giáp phường Mỹ Lộc ở phía bắc, xã Minh Tân ở phía tây, phường Trường Thi và xã Vụ Bản ở phía nam, phường Thành Nam ở phía đông.
Địa hình đồng bằng phù sa, bằng phẳng, thuộc vùng đất cổ của Vụ Bản. Theo bài Wikipedia về xã, trung tâm xã cách khu trung tâm Nam Định cũ khoảng 8 km về phía đông và cách phường Phủ Lý khoảng 20 km về phía tây bắc. Khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa đông lạnh, mùa hè nóng ẩm.
Lịch sử
Thời Đinh
Theo Wikipedia, vùng này có các di tích gắn với cuộc dẹp loạn 12 sứ quân: đình làng Liên Xương thờ các vị có công giúp Đinh Bộ Lĩnh – tương truyền một bà mẹ người làng sinh bốn con trai và gửi cả bốn đi phò vua Đinh, sau được thờ ở bốn đình Đông, Tây, Nam, Bắc của làng; đền thờ Trần Công Mẫn thờ hai tướng nhà Đinh là Trần Công Mẫn và Trần Ứng Long.
Các xã cũ
Sau năm 1945, huyện Vụ Bản có 28 xã, trong đó có Khánh Lão, Tân Dân, Thụy Hòa, Lục Hợp, Hưng Đạo, Quang Trung, Trung Thành. Ngày 19/8/1964, các xóm Đại Lão, Cầu Nhân, Phú Vinh của xã Khánh Lão được chuyển sang xã Mỹ Thuận (huyện Mỹ Lộc). Ngày 13/6/1967, Khánh Lão, Tân Dân, Thụy Hòa hợp thành Hiển Khánh; xã Hưng Đạo giải thể, đất nhập vào Đại An và Lục Hợp, Lục Hợp đổi tên là Hợp Hưng. Ngày 1/2/1978, các thôn Thám Thanh, Vụ Nữ, Đức Hòa của Hiển Khánh chuyển sang Hợp Hưng.
Năm 2025
Nghị quyết 1674/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 sắp xếp toàn bộ Hợp Hưng, Trung Thành, Quang Trung, Hiển Khánh thành xã Hiển Khánh, thuộc tỉnh Ninh Bình; xã hoạt động từ 1/7/2025.
Dân cư – xã hội
Xã có 29.965 người theo số liệu sắp xếp. Wikipedia liệt kê các thôn Giáp Nhất, Giáp Ba, Bất Di, Trung Thành, Thái La, Mai Hồng, Hưng Đạo, Hợp Hưng, Tân Dân, Thụy Hòa, Khánh Lão – nhiều thôn giữ tên các xã cũ đã giải thể hoặc hợp nhất.
Theo Wikipedia, vùng Hiển Khánh có truyền thống hiếu học, được đề cao qua mọi thời kỳ. Trường học các cấp cơ sở và trạm y tế duy trì theo địa bàn bốn xã cũ.
Kinh tế
Theo Wikipedia, kinh tế chủ đạo của xã Hiển Khánh cũ vẫn là nông nghiệp; công nghiệp trên địa bàn gồm sản xuất gạch, dệt may, thu hút khoảng 2.000 công nhân. Huyện Vụ Bản cũ có hai cụm công nghiệp ở xã Quang Trung và xã Trung Thành; Trung Thành cũng là một trong các xã xây dựng cánh đồng mẫu lớn.
Danh sách làng nghề huyện Vụ Bản trên Wikipedia ghi làng nghề cơ khí, rèn Giáp Nhất (Quang Trung). Chợ Lời là trung tâm thương mại lâu đời nhất của vùng, theo Wikipedia đã có lịch sử hơn trăm năm. Tỉnh lộ 56 và Quốc lộ 38B là các trục giao thông chính.
Văn hóa
Đình làng Liên Xương – theo Wikipedia là di tích lịch sử văn hóa có từ thời Đinh, thờ các vị có công giúp Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước. Đền thờ Trần Công Mẫn thờ hai tướng nhà Đinh: Trần Công Mẫn, người Sơn Tây theo về với Đinh Tiên Hoàng, làm tướng tiên phong dưới quyền Trần Ứng Long, có công đánh sứ quân Đỗ Cảnh Thạc, sau được cử xuống phủ Nghĩa Hưng chiêu mộ quân sĩ; ông lấy vợ người trang Thái Duyến là bà Xuyến Nương.
Gần xã là quần thể Phủ Dầy và chợ Viềng (xã Vụ Bản) – hai sinh hoạt văn hóa nổi tiếng nhất của vùng Vụ Bản.
Bản đồ Xã Hiển Khánh
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Hiển Khánh được lập từ 4 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1674/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Hiển Khánh | Huyện Vụ Bản | Tỉnh Nam Định | toàn bộ |
| Xã Hợp Hưng | Huyện Vụ Bản | Tỉnh Nam Định | toàn bộ |
| Xã Quang Trung | Huyện Vụ Bản | Tỉnh Nam Định | toàn bộ |
| Xã Trung Thành | Huyện Vụ Bản | Tỉnh Nam Định | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Hiển Khánh gồm những xã cũ nào?
Toàn bộ bốn xã Hiển Khánh, Hợp Hưng, Quang Trung và Trung Thành của huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định cũ (Nghị quyết 1674/NQ-UBTVQH15).
Tên Hiển Khánh có nghĩa là gì?
Thường hiểu là 顯慶 – rạng rỡ phúc lành. Đây là tên huyện cổ bao trùm đất Vụ Bản trước thời Lý – Trần, trùng với tên xã lập năm 1967.
Diện tích, dân số xã Hiển Khánh?
Theo số liệu sắp xếp năm 2025: 30,24 km², 29.965 người.
Đền Trần Công Mẫn thờ ai?
Theo Wikipedia, đền thờ hai tướng nhà Đinh là Trần Công Mẫn và Trần Ứng Long, nằm ở xã Hiển Khánh.
Cùng Huyện Vụ Bản trước đây
- Phường Thành Nam 30.830
- Phường Trường Thi 69.988
- Xã Liên Minh 29.825
- Xã Minh Tân 29.965
- Xã Vụ Bản 26.675
← Toàn bộ 129 xã, phường của Ninh Bình Tra tên xã cũ → mới