Sa Loong là xã biên giới thuộc tỉnh Quảng Ngãi, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1677/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở hai xã Đăk Kan và Sa Loong của huyện Ngọc Hồi cũ. Xã rộng 275,26 km², dân số 12.676 người, giáp Vương quốc Campuchia ở phía tây.
Tổng quan
Xã Sa Loong là xã cực nam của vùng Ngọc Hồi cũ, nằm giữa trung tâm Plei Kần (nay thuộc xã Bờ Y) và vùng Sa Thầy, giáp Campuchia ở phía tây. Xã thuộc tỉnh Quảng Ngãi từ ngày 1/7/2025; Wikipedia ghi xã cách phường Kon Tum khoảng 75 km về phía tây bắc.
Theo số liệu sắp xếp, xã rộng 275,26 km², có 12.676 người, mật độ khoảng 46 người/km². Trụ sở đặt tại xã Đăk Kan cũ.
Sa Loong là một trong ba xã thuộc Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y (cùng Bờ Y và Dục Nông), và có phần rừng giáp ranh Vườn quốc gia Chư Mom Ray.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: xã mới giữ tên xã Sa Loong, lập năm 1981 từ một phần xã Rờ Kơi. Tên Đăk Kan — xã lập năm 2004, Wikipedia ghi “còn gọi là Đắc Kan hoặc Đắk Kan” — thôi là tên hành chính, dù trụ sở đặt ở đó.
Phân tích tên. “Sa” là âm có chữ Hán Việt (như 沙 cát), “loong” thì không (tra âm “loong” trên Wiki Ngôn Ngữ), và vần “-oong” gặp nhiều trong tên bản địa vùng này (Đăk Kroong, Đăk Choong, Đăk Nhoong ở Đăk Glei). Sa Loong vì thế là tên bản địa ghi theo âm; không nên đọc “Sa” thành chữ 沙. Yếu tố “Sa” xuất hiện trong nhiều địa danh vùng Kon Tum cũ (Sa Thầy, Sa Bình, Sa Nhơn), nhưng tư liệu đã tra không cho biết nó có cùng gốc hay không; tên được ghi là nghĩa chưa thống nhất.
Trùng tên: không có đơn vị cấp xã nào khác tên Sa Loong trong danh mục mới.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã Sa Loong giáp xã Đăk Tô ở phía đông, xã Rờ Kơi ở phía nam, Campuchia ở phía tây và xã Bờ Y ở phía bắc.
Bài về huyện Ngọc Hồi ghi phía nam xã Sa Loong có một phần vùng đồi núi thấp (280–400 m), khá bằng phẳng do bồi tụ ở hạ lưu suối, giáp huyện Sa Thầy; phần còn lại là đồi núi trung bình. Sa Loong thuộc tiểu vùng khí hậu nhiệt đới ẩm vùng trũng Kon Tum: nhiệt độ trung bình 23–24 °C, lượng mưa 1.800–2.000 mm, độ ẩm 78–82% — ấm và khô hơn phía bắc huyện. Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10.
Rừng sản xuất của huyện cũ phân bố nhiều ở khu vực giáp Vườn quốc gia Chư Mom Ray thuộc các xã Bờ Y, Sa Loong.
Lịch sử
Sau năm 1975, các xã Rờ Kơi và Đăk Xú thuộc huyện Đăk Tô; ngày 10/10/1978, Quyết định 254-CP chuyển hai xã này (cùng Mô Rai, Pờ Y và xã Ya Ly của thị xã Kon Tum) để lập huyện Sa Thầy. Ngày 17/8/1981, Quyết định 30-HĐBT lập xã Sa Loong từ một phần xã Rờ Kơi.
Ngày 15/10/1991, Quyết định 316-HĐBT đưa Sa Loong, Đăk Xú, Pờ Y từ huyện Sa Thầy (46.000 ha, 6.794 nhân khẩu) vào huyện Ngọc Hồi mới lập. Ngày 8/1/2004, Nghị định 13/2004/NĐ-CP lập xã Đắk Kan trên 8.790 ha và 2.293 nhân khẩu của xã Đăk Xú cùng 250 ha và 635 nhân khẩu của xã Sa Loong; Sa Loong còn 17.760 ha và 2.965 nhân khẩu.
Huyện Ngọc Hồi (1991–2025). Khi mới lập, huyện có 86.754 ha và 12.587 nhân khẩu với năm xã Đăk Xú, Pờ Y, Sa Loong, Dục Nông, Đăk Ang; huyện lỵ là thị trấn Plei Kần lập hai ngày sau đó. Năm 1996 Dục Nông chia thành Đắk Dục và Đắk Nông; năm 2004 lập Đắk Kan; năm 2015 Plei Kần mở rộng đạt đô thị loại IV. Năm 2024, huyện có 66.616 người thường trú trên 839,36 km². Từ 1/7/2025, địa bàn huyện chia thành ba xã Bờ Y, Dục Nông và Sa Loong.
Ngày 16/6/2025, Nghị quyết 1677/NQ-UBTVQH15 sắp xếp toàn bộ hai xã Đăk Kan và Sa Loong thành xã Sa Loong, hiệu lực từ 1/7/2025.
Dân cư và xã hội
Theo Wikipedia, xã chia thành các thôn: 1, 2, 3, 4, Hào Phú, Hòa Bình, Ngọc Tặng, Tân Bình, Đăk Vang, Giang Lố 1, Giang Lố 2, Cao Sơn, Hào Lý, Bun Ngai. Nhiều tên thôn Hán Việt (Hào Phú, Hòa Bình, Tân Bình, Cao Sơn, Hào Lý) — khác với vùng Đăk Glei, nơi gần như mọi thôn mang tên bản địa.
Vùng Ngọc Hồi cũ có dân tộc tại chỗ chiếm 57% dân số (năm 2019), gồm người Giẻ Triêng (Jeh) và Xơ Đăng. Wikipedia ghi ông A Pớt (sinh 1963), chính trị gia người Xơ Đăng (nhóm Ca Dong), trong mục danh nhân của xã. Khi lập Đắk Kan năm 2004, hai xã cũ tổng cộng gần 5.900 nhân khẩu; năm 2024 xã hợp nhất có 12.676 người.
Kinh tế
Kinh tế dựa vào cây công nghiệp (cao su, cà phê), cây lương thực, lúa nước, chăn nuôi bò, lợn, dê và trồng rừng — cơ cấu chung của vùng Ngọc Hồi. Xã nằm trong Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y, khu được chọn tập trung đầu tư giai đoạn 2013–2015.
Wikipedia ghi khu vực Sa Loong có vàng gốc (trữ lượng chưa xác định) cùng đất sét phân bố ở Sa Loong và Đăk Kan, nguyên liệu cho vật liệu xây dựng.
Văn hóa
Các làng bản địa giữ nhà rông, cồng chiêng, lễ hội nông nghiệp — thuộc không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên. Phía nam xã là vùng rừng giáp Vườn quốc gia Chư Mom Ray; cột mốc ngã ba biên giới Việt Nam – Lào – Campuchia nằm ở xã Bờ Y lân cận.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: “thôn …, xã Sa Loong, tỉnh Quảng Ngãi”. Người dân xã Đăk Kan cũ nay ghi xã Sa Loong; trung tâm phục vụ hành chính công đặt tại trụ sở xã Đăk Kan cũ.
Bản đồ Xã Sa Loong
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Sa Loong được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1677/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Đắk Kan | Huyện Ngọc Hồi | Tỉnh Kon Tum | toàn bộ |
| Xã Sa Loong | Huyện Ngọc Hồi | Tỉnh Kon Tum | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Sa Loong gồm những xã cũ nào?
Gồm hai xã Đăk Kan và Sa Loong của huyện Ngọc Hồi cũ, theo Nghị quyết 1677/NQ-UBTVQH15, từ 1/7/2025.
Tên Sa Loong có nghĩa là gì?
Tên bản địa kế thừa xã Sa Loong (lập năm 1981); tư liệu đã tra chưa có giải nghĩa, không nên hiểu “Sa” là chữ Hán 沙 (cát).
Xã Sa Loong giáp nước nào?
Giáp Vương quốc Campuchia ở phía tây.
Diện tích và dân số xã Sa Loong?
275,26 km² và 12.676 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Cùng Huyện Ngọc Hồi trước đây
- Xã Bờ Y 35.375
- Xã Dục Nông 15.771
← Toàn bộ 96 xã, phường của Quảng Ngãi Tra tên xã cũ → mới