La Lay là xã biên giới ở cực nam tỉnh Quảng Trị, nơi có cửa khẩu quốc tế La Lay sang tỉnh Salavan (Lào); xã lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1680/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở hai xã A Ngo và A Bung của huyện Đakrông. Diện tích 156,21 km², dân số 8.121 người.
Tổng quan
La Lay là xã ở mũi cực nam của tỉnh Quảng Trị — Wikipedia ghi điểm cực nam của tỉnh nằm trong xã này. Hai mặt tây và nam của xã là đường biên giới với Lào, mặt đông giáp thành phố Huế. Xã gồm hai xã cũ A Ngo và A Bung; trụ sở đặt tại trụ sở UBND xã A Ngo cũ.
Diện tích 156,21 km², dân số 8.121 người, mật độ khoảng 52 người/km².
Điểm nhận diện của xã là cửa khẩu quốc tế La Lay, cửa ngõ đường bộ của nam Quảng Trị sang tỉnh Salavan của Lào, đầu tây của tuyến Quốc lộ 15D nối với cảng biển Mỹ Thủy.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên từ đâu ra: La Lay là tên mới đối với cấp xã — không xã cũ nào mang tên này; cả hai xã hợp thành đều có tên bắt đầu bằng “A” (A Ngo, A Bung). Tên được lấy từ thôn La Lay, nơi đặt cửa khẩu quốc tế La Lay; phía bên kia biên giới, cửa khẩu đối diện ở huyện Sa Mouay (Salavan, Lào) cũng mang tên Lalay.
Nguồn gốc ngôn ngữ: La Lay không phải tên Hán Việt; đây là địa danh gốc tiếng địa phương của vùng biên giới Việt – Lào, nơi cư trú của người Pa Kô và Bru – Vân Kiều. Các nguồn đã tra không giải nghĩa tên La Lay, nên bài không gán nghĩa cho từng tiếng.
Tên các xã cũ: A Ngo và A Bung mang yếu tố A phổ biến trong địa danh vùng Pa Kô, Tà Ôi. Tên A Ngo còn trùng với xã A Ngo cũ của huyện A Lưới (Thừa Thiên Huế), nay thuộc thành phố Huế — hai địa danh khác nhau, chỉ trùng tên. Nghĩa các tên này chưa có nguồn ghi chép.
Trùng tên: không có đơn vị cấp xã nào khác tên La Lay. Khi nói “La Lay” cần phân biệt xã La Lay (đơn vị hành chính), thôn La Lay và cửa khẩu quốc tế La Lay nằm trong xã.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã La Lay giáp xã Tà Rụt ở phía bắc, thành phố Huế ở phía đông, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào ở phía tây và phía nam. Tọa độ khu cửa khẩu theo Wikipedia khoảng 16°18′ vĩ bắc, 106°57′ kinh đông.
Toàn bộ xã nằm trên dãy Trường Sơn, địa hình núi cao xen thung lũng hẹp. Ở cấp huyện Đakrông cũ, Wikipedia ghi sông Đakrông bắt nguồn từ dãy Trường Sơn ở phía nam huyện rồi chảy lên phía bắc qua Tà Rụt, Đakrông, về xuôi thành sông Thạch Hãn; sông suối ngắn, dốc, mùa mưa nước lên nhanh.
Lịch sử
Vùng đất A Ngo, A Bung thuộc miền núi Hướng Hóa. Trong kháng chiến chống Mỹ, theo Wikipedia, du kích xã A Bung phối hợp với bộ đội địa phương đánh địch ở khu vực Cô Ca Lưi; trên mặt trận miền tây Trị – Thiên còn có các trận đánh ở Cô Ca Va và trận tập kích căn cứ Làng Hạ ngày 23/2/1969.
Các mốc hành chính:
- Sau 1975: A Ngo và A Bung là hai trong 27 xã của huyện Hướng Hóa, tỉnh Bình Trị Thiên.
- 30/6/1989: tái lập tỉnh Quảng Trị; hai xã thuộc huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị.
- 17/12/1996: hai xã nằm trong 10 xã tách từ Hướng Hóa lập huyện Đakrông.
- 30/4/1998: cửa khẩu La Lay được hai nước nâng cấp thành cửa khẩu chính.
- 25/6/2014: cửa khẩu La Lay nâng cấp thành cửa khẩu quốc tế.
- 16/6/2025: Nghị quyết 1680/NQ-UBTVQH15 sắp xếp toàn bộ hai xã A Bung và A Ngo thành xã La Lay; hoạt động từ 1/7/2025.
Dân cư – xã hội
Xã có 8.121 người, sống trong 16 thôn mà Wikipedia liệt kê: La Hót, Cu Tài 1, Cu Tài 2, A Bung, Ty Nê, A Luông, Cựp, Pire 1 (thôn 6), Pire 2 (thôn 7), A Ngo, A La, Kỳ Neh, La Lay, A Rồng Dưới, A Đeng, A Rồng Trên.
Ở cấp huyện Đakrông cũ, Wikipedia ghi người Pa Kô cư trú ở phía tây nam huyện, trong đó có xã A Bung; cùng với người Bru – Vân Kiều và người Kinh. Người Pa Kô còn sống ở các huyện liền kề bên Lào (Sa Mouay của Salavan, Nong của Savannakhet).
Kinh tế
Kinh tế cửa khẩu là nét riêng của La Lay: hoạt động xuất nhập khẩu, vận tải và dịch vụ quanh cửa khẩu quốc tế. Wikipedia ghi năm 2015 cửa khẩu La Lay được đầu tư để trở thành cửa khẩu quốc tế kiểu mẫu; mặt hàng được nhắc tới là gỗ nhập khẩu. Trạm biến áp 110 kV Tà Rụt được xây dựng một phần để cấp điện cho khu kinh tế cửa khẩu La Lay.
Ngoài khu cửa khẩu, người dân sống bằng nông – lâm nghiệp miền núi: làm rẫy, trồng rừng, cây lương thực và chăn nuôi gia súc.
Văn hóa – di tích
Đời sống văn hóa mang sắc thái Pa Kô và Vân Kiều: bản làng (vil), nhà sàn, cồng chiêng, các nghi lễ cộng đồng. Wikipedia ghi người Pa Kô và Vân Kiều ở vùng Đakrông có nhiều điểm tương đồng về văn hóa như các mô típ trang trí, câu chuyện dân gian. Các nguồn đã tra không ghi di tích được xếp hạng riêng trên địa bàn xã.
Giao thông
Đường Hồ Chí Minh nhánh Tây chạy qua vùng xã, nối lên Tà Rụt, Đakrông ở phía bắc. Quốc lộ 15D (dài khoảng 78 km theo quy hoạch 2021–2030) nối cảng biển Mỹ Thủy với Quốc lộ 1, cao tốc Cam Lộ – La Sơn, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây rồi tới cửa khẩu quốc tế La Lay; đoạn cuối dài khoảng 12 km, kết thúc ở km 12+200, ngang cột mốc S1 trên biên giới. Như vậy La Lay và xã ven biển Mỹ Thủy là hai đầu của cùng một trục Đông – Tây ở nam Quảng Trị.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: “Thôn …, xã La Lay, tỉnh Quảng Trị”. Giấy tờ cũ ghi xã A Ngo hoặc A Bung (huyện Đakrông) nay thuộc xã La Lay; thủ tục làm tại UBND xã, đặt ở trụ sở UBND xã A Ngo cũ.
Bản đồ Xã La Lay
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã La Lay được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1680/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
Hỏi đáp nhanh
Xã La Lay gồm những xã cũ nào?
Hai xã A Ngo và A Bung của huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị.
Tên La Lay từ đâu ra?
Lấy theo thôn La Lay và cửa khẩu quốc tế La Lay; không xã cũ nào mang tên này. Đây là địa danh gốc tiếng địa phương, nghĩa chưa có nguồn ghi chép.
Cửa khẩu La Lay thông sang đâu?
Sang cửa khẩu Lalay ở huyện Sa Mouay, tỉnh Salavan, Lào. Cửa khẩu được nâng lên cửa khẩu chính ngày 30/4/1998 và cửa khẩu quốc tế ngày 25/6/2014.
Điểm cực nam của tỉnh Quảng Trị ở đâu?
Theo Wikipedia, điểm cực nam của tỉnh Quảng Trị nằm tại xã La Lay.
Quốc lộ 15D nối những đâu?
Nối cảng biển Mỹ Thủy với Quốc lộ 1, cao tốc Cam Lộ – La Sơn, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây và cửa khẩu quốc tế La Lay, dài khoảng 78 km.
Cùng Huyện Đa Krông trước đây
- Xã Ba Lòng 5.151
- Xã Đakrông 14.627
- Xã Hướng Hiệp 13.454
- Xã Tà Rụt 10.639
← Toàn bộ 78 xã, phường của Quảng Trị Tra tên xã cũ → mới