Xã Truông Mít

Tổng quan

Ngày 29/4/1981, công trình thủy lợi Dầu Tiếng — hồ thủy lợi lớn nhất Việt Nam ngày nay — được khởi công tại ấp Thuận Bình, xã Truông Mít. Xã mới cùng tên ghép Truông Mít với xã Bàu Đồn bên huyện Gò Dầu, tạo thành đơn vị đông dân nhất trong số các xã kế thừa vùng Dương Minh Châu cũ.

Theo số liệu sắp xếp năm 2025, xã rộng 74,43 km², dân số 40.174 người, mật độ khoảng 539 người/km² — cao gần gấp đôi các xã Cầu Khởi hay Lộc Ninh. Xã có 12 ấp: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, Thuận An, Thuận Bình, Thuận Hòa, Thuận Phước, Thuận Tân. Xã mới được ghép từ hai huyện cũ khác nhau — Dương Minh Châu và Gò Dầu.

Tên gọi và ý nghĩa

Tên từ đâu ra: xã mới giữ tên xã Truông Mít cũ (Dương Minh Châu); tên xã Bàu Đồn (Gò Dầu) không được giữ ở cấp xã.

Tên thuần Việt: khác với lối đặt tên Hán Việt cầu chúc (Phước, Lộc, Ninh…) phổ biến quanh vùng, Truông Mít là tên Nôm, tả cảnh. Theo từ điển wiki.ngonngu.com, truông là “vùng đất hoang, có nhiều cây cỏ” — từ quen thuộc trong địa danh miền Trung và Nam Bộ thời khẩn hoang; mít là tên cây ăn quả quen thuộc. Ghép lại, tên gợi một vùng truông có cây mít; tuy nhiên nguồn đã tra không ghi chuyện vì sao vùng này mang tên ấy, nên đây chỉ là nghĩa của từ, không phải điển tích. Tên Bàu Đồn cũng thuần Việt: bàu là “chỗ sâu trũng như ao vũng, thường ở ngoài đồng”; nguồn đã tra không giải thích chữ đồn trong tên.

Lịch sử tên: Truông Mít là một trong mười xã của huyện Dương Minh Châu sau năm 1975. Bàu Đồn có lịch sử hành chính nổi bật hơn: từ năm 1959 đến 1975 đây là nơi đặt quận lỵ quận Khiêm Hanh của chính quyền Việt Nam Cộng hòa (quận có một tổng Thạnh Bình, chia năm xã). Đường tỉnh 784 nối Bàu Năng – ngã ba Đất Sét – Bàu Đồn vẫn giữ tên Bàu Đồn trên bản đồ giao thông.

Trùng tên: Truông Mít là tên duy nhất trong danh mục xã phường cả nước sau sắp xếp.

Địa lý

Xã nằm cách phường Tân Ninh khoảng 30 km về phía đông nam. Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp Cầu Khởi ở phía tây bắc, Lộc Ninh ở phía đông bắc, phường Gia Lộc và xã Hưng Thuận ở phía đông nam, các xã Phước Thạnh và Thạnh Đức ở phía tây nam.

Vùng Gò Dầu cũ có hai dạng địa hình: gò đồi đất xám cao 10 đến hơn 30 m (khoảng 65% diện tích huyện) và bưng bàu trũng ven sông, rạch. Đất xám, đất phèn bạc màu là nhóm đất chính, thích hợp cây công nghiệp ngắn ngày; theo Wikipedia, hàng chục km kênh mương của hệ thống thủy lợi Dầu Tiếng chảy về các xã vùng Gò Dầu phục vụ sản xuất.

Lịch sử

Bàu Đồn — quận lỵ Khiêm Hanh

Năm 1959, chính quyền Sài Gòn chia quận Gò Dầu Hạ làm hai: quận Hiếu Thiện (quận lỵ Gò Dầu Hạ) và quận Khiêm Hanh, quận lỵ đặt tại Bàu Đồn. Từ đó đến năm 1975, Tây Ninh có bốn quận Phước Ninh, Phú Khương, Hiếu Thiện, Khiêm Hanh. Sau năm 1975, Bàu Đồn là một trong bảy xã ban đầu của huyện Gò Dầu.

Truông Mít và hồ Dầu Tiếng

Sau năm 1975, Truông Mít thuộc huyện Dương Minh Châu. Công trình thủy lợi Dầu Tiếng được duyệt năm 1979 và khởi công ngày 29/4/1981 tại ấp Thuận Bình xã Truông Mít, có mặt Phó Thủ tướng Huỳnh Tấn Phát. Năm 1982, hàng nghìn hộ dân xã Lộc Ninh nhường đất cho lòng hồ và được bố trí nơi ở mới tại Truông Mít và Bến Củi. Lúc cao điểm, công trường huy động tới 36.300 người; năm 1985, công nhân lái máy cạp Thân Công Khởi được phong Anh hùng Lao động — người duy nhất trong số nửa triệu người tham gia thi công nhận danh hiệu này.

Sắp xếp năm 2025

Nghị quyết 1682/NQ-UBTVQH15 (khoản 61 Điều 1) nhập toàn bộ xã Bàu Đồn (huyện Gò Dầu) và xã Truông Mít (huyện Dương Minh Châu) thành xã Truông Mít, hoạt động từ 1/7/2025. Tháng 6/2026, Hội đồng nhân dân xã điều chỉnh một phần ấp Thuận Hòa vào ấp Thuận Phước, giữ 12 ấp.

Dân cư và xã hội

Mật độ 539 người/km² cho thấy Truông Mít là vùng nông thôn khá đông dân so với các xã lân cận phía bắc. Một phần cư dân là các hộ tái định cư từ vùng lòng hồ đầu thập niên 1980.

Vùng Gò Dầu có ba tôn giáo lớn là Phật giáo, Công giáo, Cao Đài; vùng Dương Minh Châu chủ yếu Cao Đài và Phật giáo — xã mới mang cả hai sắc thái. Về giáo dục, Wikipedia ghi trường THPT Nguyễn Thái Bình của huyện Dương Minh Châu cũ đặt tại xã Truông Mít.

Kinh tế

Nông nghiệp có tưới là nền tảng: cao su, mía, khoai mì, đậu phộng (cây chuyên canh được nhắc cho vùng Gò Dầu), lúa ở chỗ trũng. Nằm giữa hai vùng Gò Dầu và Dương Minh Châu, trên trục đường tỉnh 784, xã có chợ, cửa hàng dịch vụ phục vụ nông thôn; vùng Gò Dầu cũ có khu công nghiệp Phước Đông – Bời Lời (xã Phước Đông cũ).

Văn hóa

Dấu ấn văn hóa – lịch sử nổi bật của xã là công trường thủy lợi Dầu Tiếng: điểm khởi công ở ấp Thuận Bình gắn với phong trào thanh niên đào kênh, đắp đập những năm 1980, mà theo số liệu tỉnh đoàn Tây Ninh có hơn 450 nghìn lượt đoàn viên tham gia. Vùng Dương Minh Châu cũ là chiến khu, được phong Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1994.

Nguồn đã tra chưa ghi di tích xếp hạng hay lễ hội riêng của xã; các nơi sinh hoạt tín ngưỡng chủ yếu là thánh thất Cao Đài, chùa, nhà thờ của cộng đồng.

Giao thông

Đường tỉnh 784 (Bàu Năng – ngã ba Đất Sét – Bàu Đồn, dài 20,7 km) là trục dọc của xã, nối lên vùng Tây Ninh – Hòa Thành và xuống Gò Dầu.

Hành chính

Địa chỉ mới ghi: “…, ấp …, xã Truông Mít, tỉnh Tây Ninh”. Người dân xã Bàu Đồn cũ (huyện Gò Dầu) nay ghi xã Truông Mít — không còn tên Bàu Đồn ở cấp xã. Thủ tục hành chính làm tại trung tâm phục vụ hành chính công của xã.

Bản đồ Xã Truông Mít

Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗

Xã, phường cũ hợp thành

Xã Truông Mít được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1682/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cùng Huyện Dương Minh Châu, Huyện Gò Dầu trước đây

• Phường Bình Minh 55.010
• Phường Gia Lộc 37.354
• Phường Gò Dầu 66.340
• Phường Ninh Thạnh 52.249
• Xã Cầu Khởi 25.431
• Xã Dương Minh Châu 35.878
• Xã Lộc Ninh 29.346
• Xã Phước Thạnh 44.113
• Xã Thạnh Đức 44.539