An Ngãi Trung là xã thuộc tỉnh Vĩnh Long, thành lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1687/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở toàn bộ các xã An Ngãi Trung, An Phú Trung và Mỹ Thạnh của huyện Ba Tri (tỉnh Bến Tre cũ). Xã rộng 33,87 km², dân số 28.941 người.
Tổng quan
An Ngãi Trung là xã nhỏ nhất vùng Ba Tri cũ về diện tích (33,87 km²), nằm ở phía tây vùng này, giáp ranh vùng Giồng Trôm cũ. Xã thuộc tỉnh Vĩnh Long, dân số 28.941 người, mật độ khoảng 850 người/km². Trụ sở đặt tại ấp An Định (UBND xã An Ngãi Trung cũ).
Đây là vùng nông thôn ruộng – giồng điển hình của Ba Tri, không giáp sông lớn hay biển. Xã là quê của nghệ sĩ cải lương Mai Thành (1939–2021) theo tài liệu tổng hợp.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên xã khôi phục phạm vi xã An Ngãi Trung trước năm 1985: ngày 16/4/1985, xã này được chia thành An Ngãi Trung và An Phú Trung; năm 2025 hai xã nhập lại, thêm xã Mỹ Thạnh, giữ tên gốc. Chữ "An" và "Trung" chung cho cả An Ngãi Trung lẫn An Phú Trung.
Chữ nghĩa thường được hiểu: an 安 là yên ổn; ngãi là cách đọc Nam Bộ của nghĩa 義 (nhân nghĩa, điều phải); trung 中 là ở giữa. Đáng chú ý, ngay cạnh có xã An Ngãi Tây cũ (nay thuộc xã An Hiệp) — cặp tên "Trung" – "Tây" cho thấy chữ "Trung" ở đây là vị trí "giữa", không phải "trung thành". Đây là suy ra từ hệ thống tên, chưa có văn bản gốc xác nhận.
Biến âm "nghĩa" → "ngãi" rất phổ biến trong địa danh miền Tây (như Phú Ngãi, Phước Ngãi của vùng Ba Tri cũ). Xã cũ Mỹ Thạnh (đẹp và thịnh) cùng tên với xã Mỹ Thạnh ở Giồng Trôm (vùng Mỹ Lồng), là hai xã khác nhau. Tên An Ngãi Trung không trùng với xã phường nào khác.
Địa lý
Theo tài liệu tổng hợp: phía bắc và đông bắc giáp xã Mỹ Chánh Hòa; phía tây bắc giáp xã Giồng Trôm; phía tây giáp xã Hưng Nhượng; phía nam giáp xã An Hiệp; phía đông nam giáp xã Ba Tri.
Địa hình đồng bằng xen giồng, đất phù sa do sông Ba Lai và Hàm Luông bồi tụ, có chỗ nhiễm mặn mùa khô. Mạng kênh rạch nội đồng dẫn nước tưới; không có sông lớn chảy qua.
Khí hậu nhiệt đới gió mùa với mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11 và mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4. Mùa khô, gió chướng thổi từ biển vào làm mặn theo kênh rạch lấn sâu, là thời điểm nông dân phải tích trữ nước ngọt cho sinh hoạt và cây trồng.
Lịch sử
Cù lao Bảo thời Minh Mạng thuộc huyện Bảo An (năm 1837 chia thành Bảo An và Bảo Hựu); vùng Ba Tri thời Pháp là đại lý hành chính, năm 1912 là quận của tỉnh Bến Tre. Sau 1956, quận Ba Tri thuộc tỉnh Kiến Hòa gồm 3 tổng, 15 xã; năm 1967 nhận thêm hai xã An Ngãi Tây, Tân Hưng từ quận Giồng Trôm.
Sau 1975, huyện Ba Tri có thị trấn Ba Tri và 17 xã, trong đó có An Ngãi Trung và Mỹ Thạnh. Ngày 16/4/1985 (Quyết định 119-HĐBT), lập xã An Phú Trung từ một phần xã An Ngãi Trung. Nghị quyết 1687/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 hợp nhất Mỹ Thạnh, An Phú Trung, An Ngãi Trung thành xã An Ngãi Trung thuộc tỉnh Vĩnh Long, hoạt động từ 1/7/2025.
Dân cư – xã hội
Dân số 28.941 người. Tài liệu tổng hợp ghi dân cư gồm người Kinh (đa số), Hoa và Khmer, và một số người gốc địa phương: nghệ sĩ cải lương Mai Thành (1939–2021); ông Trần Ngọc Tam (sinh 1965), nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Bến Tre; ông Cao Tấn Khổng (sinh 1958). Theo tài liệu tổng hợp, xã có 10 ấp, gồm nhóm ấp mang chữ "An" (An Bình, An Định, An Hòa…) và nhóm "Mỹ" (Mỹ Hòa, Mỹ Thạnh, Mỹ Thuận).
Đời sống tôn giáo, tín ngưỡng như mặt bằng chung Bến Tre cũ: thờ cúng ông bà trong mọi gia đình, đình làng thờ thành hoàng, chùa Phật giáo, họ đạo Công giáo, thánh thất Cao Đài. Trường tiểu học, trung học cơ sở và trạm y tế của ba xã cũ được giữ lại sau hợp nhất; học sinh trung học phổ thông học ở trung tâm Ba Tri hoặc Giồng Trôm.
Kinh tế
Theo tài liệu về huyện Ba Tri, đất vùng này gồm ruộng xen giồng; sinh kế truyền thống là trồng lúa, làm giồng (hoa màu, dưa, rau trên giồng cát), chăn nuôi. Trên đất vườn, dừa và cây ăn trái được trồng xen. Lao động trẻ một phần làm việc ở khu công nghiệp trong tỉnh hoặc Thành phố Hồ Chí Minh.
Theo tài liệu về huyện Ba Tri, vùng này trước năm 1945 còn có nghề ươm tơ, dệt lụa; nghề đã mai một và chưa phục hồi. Ngày nay, bên cạnh trồng trọt, chăn nuôi bò, heo, gà quy mô hộ gia đình là nghề phụ quen thuộc của nông dân trong xã.
Văn hóa – di tích
Các đình làng An Ngãi Trung, An Phú Trung, Mỹ Thạnh tổ chức lễ Kỳ yên hằng năm. Trong các tài liệu đã tra chưa thấy di tích xếp hạng trên địa bàn; di tích lớn gần nhất là khu mộ và lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu (xã Ba Tri) và đình Phú Lễ (xã Tân Xuân).
Giao thông
Đường tỉnh 885 (Bến Tre – Giồng Trôm – Ba Tri) đi gần xã; các đường liên xã nối với trung tâm Ba Tri và Giồng Trôm.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: ấp …, xã An Ngãi Trung, tỉnh Vĩnh Long. Trung tâm phục vụ hành chính công đặt tại trụ sở UBND xã An Ngãi Trung cũ, ấp An Định. Lưu ý phân biệt với xã An Ngãi Tây cũ, nay thuộc xã An Hiệp.
Bản đồ Xã An Ngãi Trung
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã An Ngãi Trung được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1687/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã An Ngãi Trung | Huyện Ba Tri | Tỉnh Bến Tre | toàn bộ |
| Xã An Phú Trung | Huyện Ba Tri | Tỉnh Bến Tre | toàn bộ |
| Xã Mỹ Thạnh | Huyện Ba Tri | Tỉnh Bến Tre | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã An Ngãi Trung gồm những xã cũ nào?
Toàn bộ các xã An Ngãi Trung, An Phú Trung và Mỹ Thạnh của huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre cũ.
Tên An Ngãi Trung có nghĩa là gì?
Thường hiểu là 安義中: yên ổn, nhân nghĩa, ở giữa ("ngãi" là cách đọc Nam Bộ của "nghĩa").
An Ngãi Tây cũ nay thuộc xã nào?
Thuộc xã An Hiệp, tỉnh Vĩnh Long — không thuộc xã An Ngãi Trung.
Diện tích, dân số xã An Ngãi Trung?
33,87 km², 28.941 người.
Cùng Huyện Ba Tri trước đây
- Xã An Hiệp 31.248
- Xã Ba Tri 52.154
- Xã Bảo Thạnh 25.225
- Xã Mỹ Chánh Hòa 29.376
- Xã Tân Thủy 45.743
- Xã Tân Xuân 36.387
← Toàn bộ 124 xã, phường của Vĩnh Long Tra tên xã cũ → mới