Tân Hòa là xã ven sông Hậu thuộc tỉnh Vĩnh Long, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1687/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở thị trấn Cầu Quan và hai xã Tân Hòa, Long Thới của huyện Tiểu Cần cũ. Xã rộng 61,21 km², dân số 41.202 người – đông dân nhất vùng Tiểu Cần cũ.
Tổng quan
Tân Hòa là xã ở góc tây nam vùng Tiểu Cần cũ, chạy dọc bờ sông Hậu, thuộc tỉnh Vĩnh Long. Trong xã có thị trấn Cầu Quan cũ – bến sông trên tuyến Quốc lộ 60, gắn với đặc sản cá cháy Cầu Quan – và cụm bảy họ đạo Công giáo của Giáo hạt Mặc Bắc.
Xã rộng 61,21 km², dân số 41.202 người, mật độ khoảng 673 người/km². Theo danh sách đơn vị hành chính tỉnh Vĩnh Long trên Wikipedia (tài liệu bầu cử 2026), xã có 22 ấp: 1, 2, 3, 4, 5, 6, An Cư, Cao Một, Cần Tiêu, Cầu Tre, Định Bình, Định Hòa, Định Phú A, Định Phú B, Định Phú C, Định Phú Tân, Nhơn Hòa, Sóc Dừa, Tân Thành Đông, Tân Thành Tây, Trẹm, Trinh Phụ.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: xã mới kế thừa tên xã Tân Hòa. Hai tên còn lại – Long Thới và Cầu Quan – thôi là tên hành chính; Cầu Quan vẫn là tên bến sông và tên đặc sản.
Lịch sử tên: theo bài Lịch sử hành chính Trà Vinh trên Wikipedia, năm 1939 quận Tiểu Cần có tổng Thạnh Hòa Trung gồm ba làng: Đại Trinh Tường, Long Thới, Tân Hòa. Năm 1928, khi quận Tiểu Cần mới lập, danh sách xã của quận có Trinh Phụ và Long Định; tên Trinh Phụ nay còn là tên ấp và tên kênh Trinh Phụ trong xã.
Phân tích Hán Việt: tân là 新 – mới; hòa thường là 和 – hòa hợp. Tên thường được hiểu là "vùng đất mới, hòa thuận". Long Thới: thới là cách đọc Nam Bộ của 泰 (thái – yên ổn, thịnh); "long thới" là hưng thịnh, thái bình. Cầu Quan là tên địa phương, tư liệu chưa giải thích gốc tích. Không có văn bản chữ Hán riêng của các làng, nên đây là cách đọc phổ biến.
Trùng tên: sau 1/7/2025, tên Tân Hòa còn ở xã Tân Hòa (Cần Thơ), xã Tân Hòa (Đồng Tháp), xã Tân Hòa (Tây Ninh), phường Tân Hòa (TP Hồ Chí Minh) và phường Tân Hòa (Phú Thọ). Khi ghi địa chỉ cần ghi rõ "xã Tân Hòa, tỉnh Vĩnh Long".
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã Tân Hòa giáp xã Hùng Hòa ở phía đông; phía tây giáp thành phố Cần Thơ, ranh giới là sông Hậu; phía nam giáp xã Lưu Nghiệp Anh; phía bắc giáp xã Phong Thạnh và xã Tiểu Cần.
Theo bài huyện Tiểu Cần, khu vực ven sông Hậu có cao trình khoảng 1,0 m; nhiều ấp của Tân Hòa, Long Thới và thị trấn Cầu Quan cao 0,8–1,0 m so với mực nước biển. Sông Hậu đoạn qua huyện cũ rộng và sâu, cấp nước dồi dào; nhưng tháng 4–5 nước bị nhiễm mặn 1,5–4‰, có năm lên tới 14‰ tại Cầu Quan. Trong xã có các rạch, kênh như rạch Cao Một (dài khoảng 3 km, từ sông Cần Chông), rạch Trẹm, kênh Trinh Phụ, kênh Cầu Tre – trùng tên các ấp Cao Một, Trẹm, Trinh Phụ, Cầu Tre.
Lịch sử
Sau 30/4/1975, Tân Hòa và Long Thới là hai trong sáu xã của huyện Tiểu Cần. Quyết định 59-CP ngày 11/3/1977 giải thể huyện: Tân Hòa nhập vào huyện Trà Cú, Long Thới nhập vào huyện Cầu Kè. Quyết định 98-HĐBT ngày 29/9/1981 lập lại huyện Tiểu Cần, đưa cả hai về huyện mới.
Nghị định 62-CP ngày 7/10/1995 lập thị trấn Cầu Quan trên cơ sở một phần diện tích, dân số xã Long Thới. Đến năm 2020, một phần xã Tân Hòa nằm trong vùng "thị trấn Tiểu Cần mở rộng" được công nhận đô thị loại IV.
Nghị quyết 1687/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 sắp xếp toàn bộ thị trấn Cầu Quan và hai xã Tân Hòa, Long Thới thành xã Tân Hòa, hiệu lực 1/7/2025.
Dân cư – xã hội
Xã có 41.202 người. Xã có nhiều họ đạo: danh sách của Giáo phận Vĩnh Long ghi trên đất xã Tân Hòa bảy họ đạo – Ba Giồng, Định Thuận, Lộ Mới, Mặc Bắc, Ngọn, Rạch Vồn, Tân Thành – trong đó Mặc Bắc là tên của cả giáo hạt (Giáo hạt Mặc Bắc gồm các xã phía đông nam tỉnh). Bên cạnh đó là chùa Phật giáo Nam tông của người Khmer (ấp Sóc Dừa mang chữ "sóc") và chùa, miếu của người Việt, người Hoa. Trong mục nhân vật của xã, Wikipedia liệt kê Trần Thị Ngọc Trinh (sinh năm 1989, nghệ danh Ngọc Trinh) – người mẫu, diễn viên kiêm doanh nhân.
Kinh tế
Nông nghiệp – lúa, hoa màu, cây công nghiệp – và thủy sản ven sông Hậu là sinh kế chính, theo mô tả của Wikipedia về huyện Tiểu Cần. Cá cháy Cầu Quan được bài tỉnh Trà Vinh trên Wikipedia liệt kê trong nhóm đặc sản địa phương. Năm 2007 huyện cũ đưa vào sử dụng chợ xã Tân Hòa và xây mới chợ xã Long Thới.
Văn hóa – di tích
Đời sống văn hóa xã nổi bật với các nhà thờ của bảy họ đạo, trong đó có họ đạo Mặc Bắc trùng tên giáo hạt. Các chùa Khmer tổ chức lễ Chôl Chnăm Thmây, Sene Dolta, Ok Om Bok. Tư liệu đã tra chưa nêu di tích xếp hạng cụ thể trên đất xã. Món đặc sản thường nhắc là cá cháy Cầu Quan.
Giao thông
Quốc lộ 60 qua xã, nối vùng Tiểu Cần cũ với Trà Vinh ở phía đông và Sóc Trăng (nay thuộc Cần Thơ) ở bờ bên kia sông Hậu; Wikipedia nhắc dự án phà Cầu Quan (Tiểu Cần) – Đại Ngãi (Sóc Trăng) trên tuyến này. Đường thủy theo sông Hậu cho tàu từ 1.000 tấn trở lên, cùng các rạch nối sông Cần Chông.
Bản đồ Xã Tân Hòa
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Tân Hòa được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1687/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Long Thới | Huyện Tiểu Cần | Tỉnh Trà Vinh | toàn bộ |
| Thị trấn Cầu Quan | Huyện Tiểu Cần | Tỉnh Trà Vinh | toàn bộ |
| Xã Tân Hòa | Huyện Tiểu Cần | Tỉnh Trà Vinh | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Tân Hòa mới gồm những đơn vị cũ nào?
Thị trấn Cầu Quan và hai xã Tân Hòa, Long Thới của huyện Tiểu Cần cũ (Nghị quyết 1687/NQ-UBTVQH15).
Tên Tân Hòa có nghĩa là gì?
Tân 新 là mới, Hòa 和 là hòa hợp – thường hiểu là vùng đất mới, hòa thuận. Làng Tân Hòa thuộc tổng Thạnh Hòa Trung, quận Tiểu Cần năm 1939.
Cầu Quan nay thuộc xã nào?
Thị trấn Cầu Quan cũ (huyện Tiểu Cần, tỉnh Trà Vinh) nay thuộc xã Tân Hòa, tỉnh Vĩnh Long.
Xã Tân Hòa có bao nhiêu họ đạo Công giáo?
Theo danh sách Giáo phận Vĩnh Long, xã có bảy họ đạo: Ba Giồng, Định Thuận, Lộ Mới, Mặc Bắc, Ngọn, Rạch Vồn, Tân Thành.
Diện tích, dân số xã Tân Hòa?
61,21 km² và 41.202 người, mật độ khoảng 673 người/km².
Cùng Huyện Tiểu Cần trước đây
- Xã Hùng Hòa 28.221
- Xã Tập Ngãi 31.825
- Xã Tiểu Cần 34.150
← Toàn bộ 124 xã, phường của Vĩnh Long Tra tên xã cũ → mới