Xã Vĩnh An

Tổng quan

Vĩnh An là xã rộng nhất trong năm đơn vị kế thừa huyện Châu Thành cũ của tỉnh An Giang – 93,41 km² – trải về phía tây tới giáp vùng Tri Tôn. Dân số 33.036 người, mật độ khoảng 354 người/km², thưa hơn nhiều so với vùng ven sông Hậu phía đông. Trụ sở xã đặt tại trụ sở Đảng ủy thị trấn Vĩnh Bình cũ.

Đây là vùng ruộng lúa đồng bằng tứ giác Long Xuyên, có cụm công nghiệp Vĩnh Bình với nhà máy chế biến gạo, và có Dinh Sơn Trung thờ Đức Cố Quản Trần Văn Thành – thủ lĩnh khởi nghĩa Bảy Thưa chống Pháp thế kỷ XIX. Sau đợt sắp xếp ấp tháng 6/2026, xã có 8 ấp: Phú Thạnh, Phước Thành, Tân Lợi, Vĩnh Lộc, Vĩnh Phước, Vĩnh Quới, Vĩnh Thành, Vĩnh Thọ (theo Wikipedia tiếng Việt).

Tên gọi và ý nghĩa

Nguồn gốc: xã mới giữ tên xã Vĩnh An, dù trong ba đơn vị hợp thành, thị trấn Vĩnh Bình là đơn vị trung tâm và là nơi đặt trụ sở. Cả Vĩnh An và Vĩnh Bình đều sinh ra cùng lúc năm 1979, từ việc chia ấp Vĩnh Bình của xã Vĩnh Hanh – nên chữ Vĩnh là "họ" chung, kế thừa từ Vĩnh Hanh.

Hán Việt: 永安. Vĩnh 永 là lâu dài, mãi mãi; an 安 là yên ổn. Cả tên là "yên ổn lâu dài" – một trong những tên địa danh phổ biến nhất ở Việt Nam. Ở chính vùng đất An Giang, thời Nguyễn từng có huyện Vĩnh An thuộc phủ Tân Thành (vùng Sa Đéc – Chợ Mới), không liên quan đến xã này.

Tên các đơn vị hợp thành: Vĩnh Bình (永平, lâu dài và yên bình) là tên thị trấn từ năm 2020; Tân Phú (新富, mới và giàu) là xã lập năm 1979. Tên Vĩnh Bình nay còn là tên cụm công nghiệp và doanh nghiệp lương thực trên địa bàn.

Trùng tên: tỉnh Phú Thọ có xã Vĩnh An; khi viết địa chỉ nên ghi kèm tỉnh.

Địa lý

Theo Wikipedia tiếng Việt, xã Vĩnh An giáp xã Vĩnh Hanh ở phía đông; xã Cô Tô ở phía tây; các xã Định Mỹ, Tây Phú ở phía nam; các xã Bình Mỹ, Châu Phú ở phía bắc.

Địa hình đồng bằng bằng phẳng, thấp dần về phía tây nam, thuộc vùng trũng tứ giác Long Xuyên – nơi xưa kia là đồng lầy, lau sậy. Phía tây xa hơn là vùng núi Cô Tô, Bảy Núi. Khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa nước nổi hằng năm ngập đồng.

Lịch sử

Vùng căn cứ Bảy Thưa

Giữa thế kỷ XIX, vùng đồng trũng phía tây Châu Thành – Châu Phú còn hoang. Theo Wikipedia tiếng Việt, Trần Văn Thành, một chức quản cơ của nhà Nguyễn và môn đồ Bửu Sơn Kỳ Hương, đưa người vào Láng Linh khẩn hoang, rồi lập căn cứ Bảy Thưa chống Pháp (1867–1873). Căn cứ chính ở Hưng Trung (Châu Phú); quanh đó là các đồn tiền tiêu, trong đó có đồn Giồng Nghệ thuộc vùng Vĩnh Hanh. Trần Văn Thành được thờ ở nhiều nơi, trong đó có Dinh Sơn Trung trên đất Vĩnh An.

Các xã thời nay

Sau năm 1975 vùng này thuộc xã Vĩnh Hanh, huyện Châu Thành. Quyết định 181-CP ngày 25/4/1979 chia xã Vĩnh Hanh: nửa ấp Vĩnh Bình lập xã Vĩnh An; nửa còn lại của ấp Vĩnh Bình cùng một phần ba ấp Vĩnh Thuận lập xã Vĩnh Bình; cùng đợt này lập xã Tân Phú. Ngày 9/12/2020, Nghị quyết 1107/NQ-UBTVQH14 chuyển xã Vĩnh Bình thành thị trấn Vĩnh Bình.

Theo Nghị quyết 1654/NQ-UBTVQH15, từ 1/7/2025 xã Vĩnh An gồm toàn bộ thị trấn Vĩnh Bình, xã Tân Phú và xã Vĩnh An.

Dân cư – xã hội

Dân số 33.036 người, tập trung ở khu thị trấn Vĩnh Bình cũ và dọc các kênh, lộ. Vùng Châu Thành cũ có người Kinh, Khmer, Chăm, Hoa; đạo Phật giáo Hòa Hảo phát triển mạnh; ký ức về Bửu Sơn Kỳ Hương và cuộc khởi nghĩa Bảy Thưa gắn với vùng đất này.

Theo Wikipedia, xã Vĩnh An (cũ) có trường mầm non, hai trường tiểu học (A và B), trường trung học cơ sở và trạm y tế; thị trấn Vĩnh Bình, xã Tân Phú cũ có hệ thống trường, trạm riêng, nay thuộc chung một xã.

Kinh tế

Lúa là cây trồng chính trên các cánh đồng lớn của xã. Theo Wikipedia tiếng Việt, cụm công nghiệp Vĩnh Bình có nhà máy chế biến gạo của Công ty TNHH MTV Lương thực Vĩnh Bình đang hoạt động và dự kiến mở rộng – gắn sản xuất lúa tại chỗ với khâu xay xát, chế biến. Khu thị trấn cũ có chợ và dịch vụ phục vụ vùng nông thôn xung quanh.

Văn hóa – di tích

• Dinh Sơn Trung – nơi thờ Đức Cố Quản Trần Văn Thành, thủ lĩnh khởi nghĩa Bảy Thưa (1867–1873), được Wikipedia ghi là di tích – thắng cảnh của xã Vĩnh An.

Trần Văn Thành là môn đệ của Đoàn Minh Huyên (Phật Thầy Tây An), người sáng lập Bửu Sơn Kỳ Hương; ông được tín đồ tôn là Đức Cố Quản. Cuộc khởi nghĩa Bảy Thưa kéo dài khoảng sáu năm trên vùng đồng lầy giữa Châu Phú, Châu Thành và Tri Tôn ngày nay, kết thúc năm 1873 khi quân Pháp tấn công lớn. Ký ức về cuộc khởi nghĩa vẫn được giữ qua các dinh, đền thờ ở Hưng Trung, Sơn Trung và đền thờ Quản cơ Trần Văn Thành.

Giao thông

Xã nằm trên các tuyến tỉnh lộ của vùng Châu Thành – Tri Tôn (Wikipedia ghi tỉnh lộ 941, 947 qua địa bàn huyện cũ), nối về Quốc lộ 91 ở phía đông. Kênh rạch là đường vận chuyển lúa gạo tới các nhà máy xay xát.

Hành chính

Địa chỉ mới ghi: "…, ấp …, xã Vĩnh An, tỉnh An Giang". Cư dân thị trấn Vĩnh Bình cũ chuyển từ "khóm" sang "ấp"; các ấp đã được sắp xếp lại năm 2026 (vd ấp Vĩnh Phú và Tân Thạnh gộp thành ấp Phú Thạnh). Thủ tục làm tại trung tâm phục vụ hành chính công của xã hoặc qua cổng dịch vụ công.

Bản đồ Xã Vĩnh An

Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗

Xã, phường cũ hợp thành

Xã Vĩnh An được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1654/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cùng Huyện Châu Thành trước đây

• Xã An Châu 65.588
• Xã Bình Hòa 56.484
• Xã Cần Đăng 35.257
• Xã Vĩnh Hanh 29.327