Suối Trai là xã thuộc tỉnh Đắk Lắk, thành lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1660/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở các xã Krông Pa, Ea Chà Rang và Suối Trai của huyện Sơn Hòa (tỉnh Phú Yên cũ). Diện tích 186,95 km², dân số 11.387 người.
Tổng quan
Suối Trai là xã miền núi ở phía tây vùng Sơn Hòa cũ, nằm giữa sông Ba và ranh giới tỉnh Gia Lai, từ 1/7/2025 thuộc tỉnh Đắk Lắk. Xã gộp ba xã có dân cư chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số; sau đợt sắp xếp thôn năm 2026, toàn bộ bảy đơn vị dân cư của xã đều mang danh xưng buôn — điều hiếm thấy ở vùng Phú Yên cũ.
Xã rộng 186,95 km², dân số 11.387 người, mật độ khoảng 61 người/km². Phiếu dữ liệu sắp xếp ghi trụ sở xã “đang cập nhật”.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên kế thừa. Xã mới giữ tên xã Suối Trai, đơn vị gốc mà từ đó xã Ea Chà Rang được tách ra năm 1997. Đây là tên Việt hóa: “suối” là từ thuần Việt chỉ dòng nước nhỏ; trong vùng có nhiều địa danh cấu tạo cùng kiểu như Suối Bạc (xã Sơn Hòa), Suối Ché, Suối Đá (xã Tây Sơn).
Chữ “Trai”. Âm “trai” có một số chữ Hán (như 齋), nhưng không có căn cứ nào cho thấy tên Suối Trai được đặt theo chữ Hán; tư liệu đã tra cũng không giải thích “Trai” là tên riêng của dòng suối, phiên âm từ tiếng bản địa hay có gốc khác. Vì vậy nghĩa của tên được ghi là chưa rõ.
Hai tên cũ gốc bản địa. Krông Pa: theo chú giải trên Wikipedia tiếng Việt, “krông” trong tiếng một số dân tộc Tây Nguyên nghĩa là sông; Wikipedia cũng ghi thượng lưu sông Ba có tên Ea Pa, Ia Pa hay Krông Pa. Ea Chà Rang: “ea” chỉ nước, sông, suối; phần “Chà Rang” chưa có nguồn giải nghĩa. Hai tên này nay còn ở buôn Krông Pa và buôn Ea Chà Rang.
Trùng tên: không có xã, phường nào khác tên Suối Trai. Cần phân biệt buôn/xã Krông Pa cũ ở đây với vùng Krông Pa của tỉnh Gia Lai.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã Suối Trai giáp xã Tây Sơn và tỉnh Gia Lai ở phía bắc; giáp xã Ea Bá và xã Sông Hinh ở phía nam; giáp xã Sơn Hòa và xã Đức Bình ở phía đông; giáp xã Ea Ly ở phía tây.
Địa hình đồi núi thấp chuyển tiếp lên cao nguyên. Sông Ba chảy từ Gia Lai vào vùng Phú Yên cũ theo hướng tây – đông; Wikipedia ghi sông Krông Năng — một phụ lưu lớn — nhập vào sông Ba tại vùng ranh giới Gia Lai và Phú Yên. Trên lưu vực sông Ba trong vùng có công trình thủy điện Sông Ba Hạ, được tài liệu huyện Sông Hinh cũ nhắc tới như một nguồn nước lớn. Khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa mưa tập trung cuối năm.
Hai dòng sông chi phối vùng này đều bắt nguồn từ xa: sông Ba khởi từ dãy Ngọc Rô (Kon Tum cũ) ở độ cao 1.549 m, lưu vực toàn hệ thống khoảng 13.900 km²; sông Krông Năng bắt nguồn từ núi Chư Tung (1.215 m), dài khoảng 130 km, lưu vực 1.840 km². Mùa lũ, nước từ cả hai lưu vực dồn về đoạn sông chảy qua vùng Sơn Hòa trước khi xuống đồng bằng Tuy Hòa.
Lịch sử
Sau năm 1975, các xã Krông Pa và Suối Trai thuộc huyện Tây Sơn (tỉnh Phú Khánh); ngày 27/12/1984 thuộc huyện Sơn Hòa tái lập, cùng chín xã khác và thị trấn Củng Sơn. Năm 1989, huyện thuộc tỉnh Phú Yên tái lập.
Ngày 23/3/1994, một phần xã Krông Pa — bốn buôn Bưng, Bai, Gao, Học B với 774 ha và 1.374 người — được chuyển sang huyện Sông Hinh để lập xã Ea Lâm (nay thuộc xã Ea Ly). Ngày 20/7/1997, xã Ea Chà Rang được lập từ 8.280,55 ha và 1.220 nhân khẩu của xã Suối Trai.
Nghị quyết 1660/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 sắp xếp ba xã Ea Chà Rang, Krông Pa, Suối Trai thành xã Suối Trai, hiệu lực 1/7/2025. Theo Wikipedia, 15 thôn, buôn ban đầu được tổ chức lại thành 7 buôn năm 2026: Ea Chà Rang, Độc Lập, Hoàn Thành, Học, Khăm, Krông Pa, Xây Dựng — trong đó một số thôn được đổi danh xưng thành buôn.
Dân cư và xã hội
Cộng đồng chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số; các huyện miền núi Phú Yên cũ có người Ê Đê, Ba Na, Chăm H'roi sinh sống lâu đời. Năm 1994, buôn Học B của xã Krông Pa được chuyển sang xã Ea Lâm (Sông Hinh); phía Suối Trai hiện vẫn có buôn Học.
Hệ thống trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và trạm y tế kế thừa từ ba xã cũ; trường trung học phổ thông và trung tâm y tế ở Củng Sơn (xã Sơn Hòa) phục vụ học sinh và người bệnh của xã.
Kinh tế
Nông – lâm nghiệp là sinh kế chính: sắn, mía, bắp, lúa nước ở các thung lũng, chăn nuôi bò, trồng rừng. Mía và sắn là hai cây được tỉnh Phú Yên cũ ghi nhận trồng nhiều ở Sơn Hòa, Sông Hinh. Nguồn nước từ sông Ba và các hồ thủy điện trong vùng là điều kiện cho thủy lợi và đánh bắt, nuôi cá nước ngọt.
Văn hóa
Văn hóa buôn làng giữ vai trò trung tâm: nhà văn hóa cộng đồng, cồng chiêng, rượu cần, các lễ cúng Giàng, mừng lúa mới, lễ bỏ mả, lễ đâm trâu — những lễ mà tài liệu tỉnh Phú Yên cũ nêu là đặc trưng các huyện miền núi Đồng Xuân, Sơn Hòa, Sông Hinh. Nghề dệt thổ cẩm, đan lát là nghề thủ công truyền thống của đồng bào trong vùng.
Hành chính
Địa chỉ ghi: “buôn …, xã Suối Trai, tỉnh Đắk Lắk”. Người dân các xã cũ Krông Pa, Ea Chà Rang nay ghi xã Suối Trai; tên xã cũ chỉ còn là tên buôn.
Bản đồ Xã Suối Trai
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Suối Trai được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1660/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Krông Pa | Huyện Sơn Hòa | Tỉnh Phú Yên | toàn bộ |
| Xã Eachà Rang | Huyện Sơn Hòa | Tỉnh Phú Yên | toàn bộ |
| Xã Suối Trai | Huyện Sơn Hòa | Tỉnh Phú Yên | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Suối Trai gồm những xã cũ nào?
Ba xã Krông Pa, Ea Chà Rang và Suối Trai thuộc huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên cũ.
Tên Suối Trai có nghĩa là gì?
“Suối” là từ thuần Việt; nghĩa của “Trai” chưa có nguồn giải thích. Tên kế thừa xã Suối Trai cũ.
Diện tích, dân số xã Suối Trai?
186,95 km², 11.387 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Xã Suối Trai có bao nhiêu buôn?
Bảy buôn sau đợt sắp xếp năm 2026: Ea Chà Rang, Độc Lập, Hoàn Thành, Học, Khăm, Krông Pa, Xây Dựng (theo Wikipedia).
Xã Krông Pa cũ ở Suối Trai có liên quan huyện Krông Pa (Gia Lai) không?
Là hai địa danh khác nhau: xã Krông Pa cũ thuộc huyện Sơn Hòa, Phú Yên, nay là một buôn của xã Suối Trai.
Cùng Huyện Sơn Hòa trước đây
- Xã Sơn Hòa 40.825
- Xã Tây Sơn 11.052
- Xã Vân Hòa 6.661
← Toàn bộ 102 xã, phường của Đắk Lắk Tra tên xã cũ → mới