Xã Lấp Vò

Tổng quan

Lấp Vò là xã ở phía tây nam tỉnh Đồng Tháp, nằm trên ngã tư của hai quốc lộ 54 và 80, kề sông Hậu và giáp tỉnh An Giang. Xã kế thừa trung tâm huyện Lấp Vò cũ: thị trấn Lấp Vò (huyện lỵ từ 1994, đô thị loại IV từ 2011) cùng ba xã Bình Thành, Vĩnh Thạnh, Bình Thạnh Trung. Trụ sở đặt tại trụ sở UBND thị trấn Lấp Vò cũ.

Xã rộng 85,2 km², dân số 73.883 người, mật độ khoảng 867 người/km² – lớn nhất về diện tích trong bốn xã thuộc vùng Lấp Vò cũ. Kênh xáng Lấp Vò – tuyến đường thủy chạy dọc huyện cũ – đi qua địa bàn.

Lưu ý: một số trang Wikipedia tiếng Việt ghi “phường Lấp Vò”; theo khoản 31 Điều 1 Nghị quyết 1663/NQ-UBTVQH15, đơn vị này là xã.

Tên gọi và ý nghĩa

Nguồn gốc: xã mới lấy tên thị trấn Lấp Vò và huyện Lấp Vò cũ. Đây là tên thuần Việt: cả hai âm “lấp” và “vò” đều không có chữ Hán Việt (tra âm “lấp”, tra âm “vò” trên Wiki Ngôn Ngữ), nên không thể giải nghĩa bằng chiết tự.

Giai thoại “lấp giò”. Wikipedia tiếng Việt chép một giai thoại: khi Nguyễn Ánh còn chạy trốn quân Tây Sơn, đoàn quân qua vùng này để lại dấu chân rất dễ bị truy đuổi; Nguyễn Ánh khấn trời xin xóa dấu, sáng ra mưa to, dấu vết mất sạch. Dân gian từ đó gọi nơi đây là “lấp giò” (lấp dấu chân), về sau đọc trại thành Lấp Vò. Đây là truyện kể dân gian, không phải kết luận từ nguyên học; tư liệu đã tra không cho một cách giải khác có căn cứ hơn.

Lịch sử tên: thời Pháp, vùng này thuộc tổng An Phú, quận Thốt Nốt, tỉnh Long Xuyên, sau tách thành quận Lấp Vò. Sau 1975 là huyện Lấp Vò; từ 5/1/1981 (Quyết định 4-CP) huyện đổi tên thành Thạnh Hưng; Nghị định 81-CP ngày 6/12/1996 trả lại tên Lấp Vò. Năm 1994 thị trấn Lấp Vò được lập từ một phần xã Bình Thành. Như vậy tên Lấp Vò đã một lần bị thay rồi được khôi phục, và năm 2025 tiếp tục được chọn làm tên xã mới.

Trùng tên: cả nước chỉ có một đơn vị tên Lấp Vò.

Địa lý

Theo Wikipedia tiếng Việt, xã Lấp Vò giáp xã Tân Khánh Trung ở phía đông, xã Mỹ An Hưng ở phía bắc, xã Lai Vung và Hòa Long ở phía nam; phía tây giáp xã Hội An và phía tây nam giáp phường Mỹ Thới (qua sông Hậu) của tỉnh An Giang.

Vùng Lấp Vò cũ nằm giữa sông Tiền ở phía bắc và sông Hậu ở phía nam; giữa vùng là kênh xáng Lấp Vò. Địa hình đồng bằng phù sa, thấp, bằng phẳng, kênh rạch dày. Khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo với mùa mưa và mùa khô rõ rệt; mùa nước nổi hằng năm đưa phù sa vào đồng.

Lịch sử

Từ tổng An Phú đến quận Lấp Vò

Theo Wikipedia tiếng Việt, ban đầu Pháp đặt vùng Lấp Vò thuộc tổng An Phú, quận Thốt Nốt, tỉnh Long Xuyên; tổng có các làng An Hòa, Bình Ninh, Bình Thành Tây, Định Yên, Tân Bình, Tân Bình Đông, Tân Thạnh Trung – ứng với thị trấn Lấp Vò và các xã Bình Thành, Bình Thạnh Trung, Định An, Định Yên sau này. Tổng được tách ra lập quận Lấp Vò. Sau Cách mạng Tháng Tám, huyện Lấp Vò lần lượt thuộc Long Xuyên, Long Châu Tiền (1947), Sa Đéc (1949), Long Châu Sa (1951) rồi lại Sa Đéc. Năm 1957 chính quyền Việt Nam Cộng hòa đặt quận lỵ Lấp Vò ở xã Bình Thành Đông, thuộc tỉnh Vĩnh Long; từ 1966 quận thuộc tỉnh Sa Đéc tái lập.

Sau 1975

Năm 1976 huyện Lấp Vò thuộc tỉnh Đồng Tháp, có các xã Bình An Trung, Bình Thành, Vĩnh Thạnh. Quyết định 382/CP (27/12/1980) chia Bình An Trung thành Bình Thạnh Trung và Hội An Đông. Năm 1981 huyện đổi tên Thạnh Hưng; năm 1989 tách huyện Lai Vung, huyện lỵ Thạnh Hưng đặt tại xã Bình Thành. Năm 1994 lập thị trấn Lấp Vò; năm 1996 huyện lấy lại tên Lấp Vò. Ngày 24/11/2011 Bộ Xây dựng công nhận thị trấn Lấp Vò mở rộng là đô thị loại IV (Quyết định 999/QĐ-BXD).

Sắp xếp 2025

Khoản 31 Điều 1 Nghị quyết 1663/NQ-UBTVQH15 (16/6/2025) sắp xếp toàn bộ thị trấn Lấp Vò và các xã Bình Thành (huyện Lấp Vò), Vĩnh Thạnh, Bình Thạnh Trung thành xã Lấp Vò, vận hành từ 1/7/2025.

Dân cư – xã hội

Dân số 73.883 người, tập trung quanh khu thị trấn cũ, dọc quốc lộ 80, quốc lộ 54 và kênh xáng. Theo Wikipedia tiếng Việt, xã có 23 ấp – phần lớn mang chữ “Bình” (Bình An, Bình Hiệp, Bình Hòa, Bình Thạnh…) và “Vĩnh” (Vĩnh Bình, Vĩnh Hưng, Vĩnh Lợi, Vĩnh Phú), dấu vết của các xã Bình Thành, Bình Thạnh Trung, Vĩnh Thạnh.

Là trung tâm huyện cũ, xã có mạng lưới trường lớp dày: Wikipedia liệt kê các trường mầm non, tiểu học, THCS của bốn đơn vị cũ, Trường THCS – THPT Bình Thạnh Trung và Trường THPT Lấp Vò 1. Trung tâm y tế khu vực Lấp Vò đặt ở ấp Bình Hiệp A (xã Bình Thạnh Trung cũ).

Kinh tế

Theo Wikipedia tiếng Việt, nông nghiệp vùng Lấp Vò cũ chủ yếu là lúa gạo và hoa màu; vị trí giữa hai sông thuận lợi cho nuôi trồng thủy sản. Khu công nghiệp Vàm Cống ven sông Hậu là khu công nghiệp của huyện cũ. Khu vực thị trấn cũ, nơi đặt huyện lỵ từ 1994 đến 2025, là trung tâm thương mại – dịch vụ của vùng.

Hạ tầng điện, nước, thông tin liên lạc của vùng được Wikipedia mô tả là khá hoàn chỉnh.

Văn hóa

Văn hóa Lấp Vò mang nét chung của vùng giữa hai sông Tiền – Hậu: nhà ven kênh, chợ ven sông, sinh hoạt tín ngưỡng ở đình, chùa và miếu. Giai thoại “lấp giò” về Nguyễn Ánh – được kể lại đến nay – là một phần ký ức dân gian của vùng; ở xã Tân Khánh Trung lân cận còn miếu Gia Long ở Nước Xoáy, nơi Nguyễn Ánh từng đóng quân năm 1787.

Tư liệu đã tra chưa ghi nhận di tích cấp quốc gia trên địa bàn xã Lấp Vò.

Giao thông

Theo Wikipedia tiếng Việt, qua xã có quốc lộ 54, quốc lộ 80 và đường cao tốc Cao Lãnh – Lộ Tẻ; đường thủy chính là kênh xáng Lấp Vò. Tuyến xe buýt 666 (38 km) chạy Bến xe Sa Đéc – quốc lộ 80 – Bắc Vàm Cống. Cầu Vàm Cống ở phía tây vùng Lấp Vò cũ nối sang Thốt Nốt (Cần Thơ); cầu Cao Lãnh ở phía bắc nối sang phường Cao Lãnh.

Hành chính

Địa chỉ mới: ấp …, xã Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp. Theo Wikipedia tiếng Việt, xã chia thành 23 ấp. Trụ sở xã đặt tại trụ sở UBND thị trấn Lấp Vò cũ.

Bản đồ Xã Lấp Vò

Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗

Xã, phường cũ hợp thành

Xã Lấp Vò được lập từ 4 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1663/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cùng Huyện Lấp Vò trước đây

• Xã Lai Vung 80.649
• Xã Mỹ An Hưng 55.371
• Xã Tân Khánh Trung 46.858