Đan Phượng là xã thuộc Thành phố Hà Nội, thành lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1656/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở toàn bộ thị trấn Phùng và các xã Đồng Tháp, Song Phượng, Thượng Mỗ, Đan Phượng (huyện Đan Phượng cũ). Xã rộng 15,3 km², dân số 47.629 người.
Tổng quan
Xã Đan Phượng gồm thị trấn Phùng – huyện lỵ Đan Phượng cũ – và bốn xã quanh đó, nằm bên tả ngạn sông Đáy trên quốc lộ 32. Đất này là quê nhà thơ Quang Dũng (làng Phượng Trì), có đình Đại Phùng – di tích quốc gia đặc biệt – và món nem Phùng đi vào ca dao "Giò Chèm, rượu Bá, nem Phùng".
Xã rộng 15,3 km², dân số 47.629 người, mật độ khoảng 3.110 người/km². Trụ sở đặt tại số 105 đường Tây Sơn. Năm đơn vị cũ được nhập trọn; một phần xã được xác định là đô thị loại III từ cuối năm 2025. Xã thuộc Thành phố Hà Nội.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên xã kế thừa tên huyện Đan Phượng, đồng thời trùng với tên xã Đan Phượng cũ – một trong năm đơn vị hợp thành. Theo Wikipedia, huyện được đặt từ thời Trần, thuộc xứ Đoài; thời thuộc Minh đổi gọi là huyện Đan Sơn, thuộc châu Từ Liêm; thời Hậu Lê lệ về phủ Quốc Oai, trấn Sơn Tây; năm 1904 nhập về phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Đông.
Chữ Hán là 丹鳳, có mục từ Đan Phượng trong từ điển. Đan 丹 là màu đỏ son (như "đan tâm" – lòng son); phượng 鳳 là chim phượng, linh vật tượng trưng điều tốt lành. Nghĩa chữ là "chim phượng đỏ". Chữ "Phượng" còn có trong tên các làng, xã của vùng: Phượng Trì (làng Quang Dũng, nay là thôn Phượng Trì) và Song Phượng. Lý do đặt tên huyện thời Trần chưa có tài liệu xác nhận.
Trên cả nước không có xã, phường nào khác tên Đan Phượng.
Địa lý
Theo mô tả ranh giới khi lập xã, Đan Phượng giáp xã Ô Diên ở phía đông, xã Hát Môn ở phía tây (ranh giới tự nhiên là sông Đáy), xã Dương Hòa và Hoài Đức ở phía nam, xã Liên Minh ở phía bắc.
Vùng Đan Phượng xưa là nơi gặp nhau của sông Hồng, sông Nhuệ và sông Đáy, nên địa hình bằng phẳng, chủ yếu là đất phù sa, cao trung bình 6–8 m. Đình Đại Phùng nằm sát bờ sông Đáy, cách sông Hồng khoảng 7 km, trên chỗ đất cao nhất của làng; trước mặt đình vài trăm mét là dòng sông Đáy – con đường thủy từng thuận lợi cho nông nghiệp và buôn bán của làng.
Lịch sử
Theo Wikipedia, thị trấn Phùng được lập trên cơ sở tách thôn Phượng Trì của xã Đan Phượng (bài về xã ghi năm 1954, bài về huyện ghi ngày 15/10/1972 – hai mốc chưa thống nhất) và là huyện lỵ Đan Phượng. Cùng năm 1972, xã Hồng Thái được chia thành Hồng Hà, Hạ Mỗ, Thượng Mỗ. Huyện thuộc Hà Tây (1965), Hà Sơn Bình (1975), Hà Nội (1978–1991), Hà Tây và từ 2008 lại thuộc Hà Nội.
Theo Nghị quyết 1656/NQ-UBTVQH15, thị trấn Phùng cùng bốn xã Đồng Tháp, Song Phượng, Thượng Mỗ, Đan Phượng hợp thành xã Đan Phượng. Sau Cách mạng Tháng Tám, huyện Đan Phượng gồm 14 xã, trong đó có Đan Phượng, Đồng Tháp, Song Phượng. Năm 2026 xã tổ chức lại thành 12 thôn: Bãi Thụy, Đại Phùng, Đoài Khê, Đông Khê, Đồng Tháp, Phùng, Phượng Trì, Song Phượng, Tân Thành, Thu Quế, Thụy Ứng, Thượng Mỗ.
Dân cư – xã hội
Dân số 47.629 người, người Kinh chiếm đa số. Danh nhân tiêu biểu là nhà thơ, họa sĩ, nhạc sĩ Quang Dũng (1921–1988), tác giả Tây Tiến, người làng Phượng Trì. Huyện Đan Phượng cũ là huyện nông thôn mới đầu tiên của Hà Nội, có danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang và Anh hùng Lao động. Theo Wikipedia, huyện có 15 tiến sĩ được khắc tên ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám; danh nhân gắn với đất Đan Phượng gồm Thi Sách (chồng bà Trưng Trắc), quốc sư Thông Biện thời Lý, thái úy Tô Hiến Thành, Văn Dĩ Thành (thủ lĩnh chống Minh), danh thần Nguyễn Danh Dự, Nghệ sĩ nhân dân Thương Huyền. Đất huyện cũ nay chủ yếu thuộc ba xã Đan Phượng, Liên Minh và Ô Diên.
Kinh tế
Trung tâm Phùng là đầu mối thương mại – dịch vụ dọc quốc lộ 32 và tỉnh lộ 422. Đặc sản nem Phùng là sản phẩm nổi tiếng nhất. Nông nghiệp trên đất phù sa (lúa, rau màu) vẫn còn ở các thôn ven sông Đáy và bãi sông Hồng.
Văn hóa – di tích
- Đình Đại Phùng: di tích quốc gia đặc biệt (2020), dựng khoảng cuối thế kỷ XVII, thờ Tích Lịch Hòa Quang và tướng Vũ Hùng. Đại đình hình chữ nhất, ba gian hai chái hai dĩ, sáu hàng chân cột; nổi tiếng với nghệ thuật chạm khắc gỗ được coi là kinh điển của đình xứ Đoài. Năm 2010 đình được trùng tu lớn, gắn biển công trình kỷ niệm 1000 năm Thăng Long.
- Ca trù Thượng Mỗ và bơi chải Đồng Tháp – các loại hình nghệ thuật, lễ hội dân gian Wikipedia ghi cho huyện Đan Phượng cũ.
- Chùa Đình Giá trong cụm di tích chùa Đôi Hồi – đền Tam Phủ (Song Phượng), di tích lịch sử văn hóa và cách mạng cấp quốc gia.
Giao thông
Quốc lộ 32 chạy qua thị trấn Phùng; cầu Phùng qua sông Đáy nối sang xã Hát Môn và Sơn Tây. Từ ngã tư Trôi (xã Hoài Đức) theo tỉnh lộ 422 cũng vào được Đan Phượng. Bến xe Phùng là đầu tuyến xe buýt đi Sơn Tây.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: "…, xã Đan Phượng, Thành phố Hà Nội". Năm đơn vị cũ được nhập trọn nên cư dân đều ghi theo xã Đan Phượng; cần dùng tên thôn mới sau đợt tổ chức lại năm 2026.
Bản đồ Xã Đan Phượng
Bản đồ tìm theo tên, ranh giới có thể chưa cập nhật sau sáp nhập. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Đan Phượng được lập từ 5 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1656/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Thị trấn Phùng | Huyện Đan Phượng | Thành phố Hà Nội | toàn bộ |
| Xã Đan Phượng | Huyện Đan Phượng | Thành phố Hà Nội | toàn bộ |
| Xã Đồng Tháp | Huyện Đan Phượng | Thành phố Hà Nội | toàn bộ |
| Xã Song Phượng | Huyện Đan Phượng | Thành phố Hà Nội | toàn bộ |
| Xã Thượng Mỗ | Huyện Đan Phượng | Thành phố Hà Nội | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Đan Phượng gồm những đơn vị cũ nào?
Toàn bộ thị trấn Phùng và các xã Đồng Tháp, Song Phượng, Thượng Mỗ, Đan Phượng của huyện Đan Phượng cũ.
Tên Đan Phượng có nghĩa là gì?
Đan Phượng (丹鳳) nghĩa chữ là chim phượng đỏ. Đây là tên huyện có từ thời Trần; thời thuộc Minh từng gọi là Đan Sơn.
Nhà thơ Quang Dũng quê ở đâu?
Làng Phượng Trì (thị trấn Phùng cũ), nay thuộc xã Đan Phượng, Thành phố Hà Nội.
Đình Đại Phùng thuộc xã nào?
Đình Đại Phùng, di tích quốc gia đặc biệt, thuộc xã Đan Phượng, Thành phố Hà Nội.
Diện tích, dân số xã Đan Phượng là bao nhiêu?
Diện tích 15,3 km², dân số 47.629 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Cùng Huyện Đan Phượng trước đây
- Xã Hoài Đức 69.239
- Xã Liên Minh 47.769
- Xã Mê Linh 62.197
- Xã Ô Diên 97.506
- Xã Yên Lãng 71.339
← Toàn bộ 126 xã, phường của Hà Nội Tra tên xã cũ → mới