Hồng Châu là phường thuộc tỉnh Hưng Yên, thành lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1666/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở phường Hồng Châu và các xã Quảng Châu, Hoàng Hanh của thành phố Hưng Yên cũ. Phường rộng 15,41 km², dân số 18.714 người.
Tổng quan
Phường Hồng Châu ở góc tây nam vùng thành phố Hưng Yên cũ, ôm theo bờ trái sông Hồng ở cả phía tây lẫn phía nam. So với phường trung tâm Phố Hiến, Hồng Châu nhỏ và thưa dân hơn: 15,41 km², 18.714 người, mật độ khoảng 1.210 người/km². Phần lớn diện tích là làng ven đê, ruộng màu và vườn nhãn; dải phố mới chạy dọc các trục đường nối ra sông.
Trụ sở phường đặt tại số 01 đường Dương Hữu Miên. Phường là một trong ba phường kế tục thành phố Hưng Yên cũ trong tỉnh Hưng Yên mới.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên phường kế thừa nguyên tên phường Hồng Châu cũ, đơn vị có trước và lớn nhất trong ba đơn vị hợp lại (hai đơn vị kia là xã Quảng Châu và xã Hoàng Hanh). Hồng Châu đã là tên một đơn vị cấp xã của thị xã Hưng Yên từ sau năm 1975: tài liệu lịch sử thành phố ghi thị xã khi ấy có hai phường Lê Lợi, Minh Khai và xã Hồng Châu.
Về lịch sử xa hơn, Hồng Châu là tên cũ của cả vùng đất Hải Dương: theo Wikipedia tiếng Việt, nhà Đường đặt Hải Môn trấn rồi đổi thành Hồng Châu; thời Đinh, Tiền Lê vùng này vẫn mang tên Hồng Châu; về sau tách thành các lộ Hồng Châu thượng, Hồng Châu hạ, và đến năm 1741 là các đạo Thượng Hồng, Hạ Hồng. Phường Thượng Hồng của tỉnh hiện nay cũng mượn lại một nhánh của tên ấy. Việc tên này dùng cho một xã, rồi một phường ở thị xã Hưng Yên không có văn bản giải thích lý do trong các nguồn đã tra.
Về chữ, hồng trong địa danh thường là 洪 – lớn, nước lớn; châu có thể là 州 (đơn vị hành chính "châu") hoặc 洲 (bãi, cù lao giữa nước). Với tên vùng Hồng Châu xưa, cách hiểu phổ biến là 洪州; còn tên phường hiện nay chưa thấy văn bản nào ghi chữ Hán chính thức, nên ở đây chỉ nêu các khả năng. Nghĩa chung có thể hiểu là "châu (vùng) lớn" hoặc "bãi sông lớn".
Tên Hồng Châu trùng với xã Hồng Châu ở Hải Phòng; khi viết địa chỉ nên ghi kèm tên tỉnh.
Địa lý
Theo mô tả trên Wikipedia tiếng Việt, phường giáp phường Phố Hiến ở phía bắc, xã Tân Hưng ở phía đông; phía tây và phía nam là sông Hồng, bên kia sông là phường Duy Tiên, xã Nam Xang và xã Bắc Lý của tỉnh Ninh Bình (đất Hà Nam cũ). Hồng Châu vì thế là "mặt sông" của vùng tỉnh lỵ: đê sông Hồng chạy vòng qua địa bàn, ngoài đê là bãi bồi.
Địa hình đồng bằng phù sa thấp, bằng phẳng, xen ao đầm. Đất ven đê được bồi đắp, phù hợp rau màu, cây ăn quả. Khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa hè mưa nhiều, mùa đông lạnh có mưa phùn. Sông Luộc tách khỏi sông Hồng trong địa phận thành phố Hưng Yên cũ rồi chảy về phía đông, làm ranh giới tự nhiên giữa Hưng Yên cũ và Thái Bình cũ trên khoảng 25 km; sau khi hai tỉnh hợp nhất năm 2025, dòng sông nằm giữa lòng tỉnh Hưng Yên mới.
Lịch sử
Ba đơn vị cũ có lịch sử hành chính khác nhau:
- Hồng Châu là xã của thị xã Hưng Yên từ sau 1975. Ngày 24/2/1997, Nghị định 17-CP lập phường Hồng Châu trên cơ sở toàn bộ 383,6 ha và 5.200 nhân khẩu của xã; năm 2003 (Nghị định 108/2003/NĐ-CP) phường chuyển một phần đất sang các phường Quang Trung, Minh Khai, còn 216,61 ha.
- Quảng Châu từng thuộc huyện Phù Tiên (sau là Phù Cừ, Tiên Lữ); năm 1982 theo Quyết định 02-HĐBT, hai thôn Nam Tiến, Mậu Dương (trừ xóm Châu Dương) của xã này được nhập vào thị xã Hưng Yên; về sau Quảng Châu là xã của thành phố.
- Hoàng Hanh thuộc huyện Tiên Lữ, được chuyển về thành phố Hưng Yên theo Nghị quyết 95/NQ-CP năm 2013. Tên Hoàng Hanh cũng từng là tên một phố của thị xã sau năm 1955 (ghép từ phố Mộc Sàng và thôn Nam Hòa).
Theo Nghị quyết 1666/NQ-UBTVQH15, từ ngày 1/7/2025 phường Hồng Châu mới gồm toàn bộ phường Hồng Châu, xã Quảng Châu và xã Hoàng Hanh.
Dân cư – xã hội
Dân số 18.714 người, là phường ít dân nhất trong ba phường của thành phố Hưng Yên cũ. Cư dân sống chủ yếu theo làng ven đê và các khu dân cư mới mở; một phần lao động làm việc trong khu trung tâm tỉnh, phần khác giữ nghề vườn, ruộng. Các làng có đình, chùa, lễ hội làng theo nếp chung của đồng bằng sông Hồng. Trẻ em học ở trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở kế thừa từ ba đơn vị cũ; dịch vụ y tế, giáo dục cấp tỉnh ở ngay phường Phố Hiến.
Kinh tế
Nông nghiệp ven đô với rau màu, cây ăn quả, nhãn – loại cây gắn với danh tiếng "nhãn lồng Hưng Yên". Dịch vụ, thương mại nhỏ và xây dựng phát triển theo các khu dân cư mới. Vị trí gần ngã ba sông và các tuyến đường ra Thái Bình cũ, Hà Nam cũ là lợi thế cho vận tải, kho bãi.
Văn hóa – di tích
Wikipedia tiếng Việt ghi nhận ở làng Lương Điền (còn gọi Hoa Điền) có đền Từ Vân Phổ Ấm thờ Mẫu Diệu Nương Thiên Tiên. Đình Lương Điền đã bị phá trong thời cải cách và chưa dựng lại, nhưng làng còn giữ các đạo sắc phong: một đạo thời Lê Trung Hưng (niên hiệu Cảnh Hưng thứ 44) và 12 đạo thời Nguyễn, từ đời Minh Mạng đến Khải Định. Theo cùng nguồn, đình thờ hai anh em họ Phan – tướng giúp Vua Hùng đánh giặc – và một vị thái giám thời Tống có công dựng đền Mẫu Hoa Dương Linh Từ, dạy dân làng nghề buôn bán.
Các thôn khác của Quảng Châu, Hoàng Hanh, Hồng Châu cũ giữ đình, chùa và hội làng mùa xuân. Ẩm thực là ẩm thực Phố Hiến: nhãn, long nhãn, chè sen, cá sông.
Giao thông
Phường nằm cạnh các trục đối ngoại của thành phố Hưng Yên cũ: Quốc lộ 38 sang Hà Nam cũ qua cầu Yên Lệnh, Quốc lộ 39 lên Phố Nối, và các tuyến đi Thái Bình cũ vượt sông Luộc. Đường đê sông Hồng chạy dọc phía tây. Đường thuỷ trên sông Hồng, sông Luộc phục vụ chở vật liệu xây dựng, hàng rời; bến bãi ven sông là một phần sinh kế của cư dân ven đê.
Cầu Hưng Hà bắc qua sông Hồng, phần cầu chính dài khoảng 2,12 km, nối phường Hồng Châu và xã Tân Hưng với xã Bắc Lý (Ninh Bình, đất Lý Nhân – Hà Nam cũ).
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: "…, phường Hồng Châu, tỉnh Hưng Yên". Cư dân xã Quảng Châu, Hoàng Hanh cũ chuyển trọn sang phường Hồng Châu. Thủ tục thực hiện tại trung tâm phục vụ hành chính công của phường hoặc qua cổng dịch vụ công.
Bản đồ Phường Hồng Châu
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường Hồng Châu được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1666/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Hoàng Hanh | Thành phố Hưng Yên | Tỉnh Hưng Yên | toàn bộ |
| Phường Hồng Châu | Thành phố Hưng Yên | Tỉnh Hưng Yên | toàn bộ |
| Xã Quảng Châu | Thành phố Hưng Yên | Tỉnh Hưng Yên | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Phường Hồng Châu gồm những đơn vị cũ nào?
Phường Hồng Châu, xã Quảng Châu và xã Hoàng Hanh của thành phố Hưng Yên cũ.
Tên Hồng Châu có nghĩa là gì?
Tên kế thừa phường Hồng Châu cũ. Hồng Châu cũng là tên cũ của vùng Hải Dương từ thời thuộc Đường đến Tiền Lê; chữ Hán thường hiểu là 洪州 (châu lớn), nhưng tên phường chưa có văn bản ghi chữ Hán chính thức.
Diện tích, dân số phường Hồng Châu?
15,41 km², 18.714 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Có đơn vị nào khác tên Hồng Châu không?
Có, xã Hồng Châu thuộc thành phố Hải Phòng; nên ghi kèm tên tỉnh khi viết địa chỉ.
Cùng Thành phố Hưng Yên trước đây
- Phường Phố Hiến 68.982
- Phường Sơn Nam 30.471
- Xã Tân Hưng 27.118
← Toàn bộ 104 xã, phường của Hưng Yên Tra tên xã cũ → mới