Tống Trân là xã thuộc tỉnh Hưng Yên, thành lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1666/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở các xã Tống Trân, Nguyên Hòa và Tam Đa của huyện Phù Cừ cũ. Xã rộng 20,73 km², dân số 19.937 người.
Tổng quan
Mỗi năm từ ngày 8 đến 16 tháng Tư âm lịch, làng quê ven sông Luộc ở góc đông nam vùng Hưng Yên cũ mở hội tưởng niệm "Lưỡng quốc Trạng nguyên" Tống Trân – nhân vật của truyện Tống Trân – Cúc Hoa quen thuộc với nhiều thế hệ. Lễ hội ấy là di sản văn hoá phi vật thể quốc gia từ năm 2021, và vùng đất ấy là xã Tống Trân, tỉnh Hưng Yên.
Diện tích 20,73 km², dân số 19.937 người, mật độ khoảng 960 người/km² – thưa nhất trong bốn xã của Phù Cừ cũ. Trụ sở xã đặt tại thôn Thị Giang. Xã kẹp giữa hai dòng sông: sông Cửu An ở phía bắc (ranh giới với Hải Phòng) và sông Luộc ở phía nam (bên kia là vùng Hưng Hà của Thái Bình cũ).
Tên gọi và ý nghĩa
Tên xã kế thừa tên xã Tống Trân cũ – một trong 15 xã của huyện Phù Cừ lập tháng 3/1946 trên cơ sở các làng; tên này giữ nguyên qua mọi lần đổi tên xã của huyện (trong khi Ái Quốc thành Phan Sào Nam, Trường Chinh thành Đoàn Đào, Hạnh Phúc thành Tam Đa…). Tên xã đặt theo Tống Trân, nhân vật được thờ ở đền làng.
Wikipedia tiếng Việt ghi Tống Trân là "một hình tượng trong truyền thuyết thể hiện lòng hiếu học", được dân gian tôn là Lưỡng quốc Trạng nguyên – trạng nguyên của hai nước – và được tưởng niệm như bậc hiền tài có đức hiếu, lòng trung. Vợ ông trong truyện là Cúc Hoa, được thờ ở đền Cúc Hoa (xã Minh Tiến cũ, nay thuộc xã Tiên Tiến kề bên) với danh hiệu Phù Oanh công chúa.
Về chữ, Tống là họ, thường ghi 宋; Trân thường ghi 珍 – quý báu. Vì đây là tên một nhân vật truyền thuyết và các nguồn đã tra không ghi chữ Hán, cách ghi này chỉ nêu để tham khảo. Cả nước không có đơn vị cấp xã nào khác tên Tống Trân.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp xã Ngọc Lâm ở phía đông; các xã Tiên Tiến, Tiên Hoa ở phía tây; các xã Tiên La, Ngự Thiên, Diên Hà ở phía nam; phía bắc là sông Cửu An, bên kia là xã Nam Thanh Miện của Hải Phòng.
Huyện Phù Cừ cũ nằm giữa hai ranh giới sông: sông Luộc với Thái Bình cũ và sông Cửu An với Hải Dương cũ; trong huyện còn có sông Nghĩa Lý. Đất phù sa trũng, phù hợp lúa, cây ăn quả. Tài liệu huyện cho biết Phù Cừ có tài nguyên than nâu trữ lượng khá lớn trong lòng đất.
Lịch sử
Tổng Võng Phan, tổng Kim Phương
Trước 1945, theo Wikipedia, tổng Võng Phan của Phù Cừ gồm các xã Võng Phan, An Cầu, Trà Dương, La Tiến, Thị Viên, Giang Tân, Hạ Đồng, Sỹ Quý; tổng Kim Phương gồm Kim Phương, Phù Oanh, Phạm Xá, Hoàng Xá, Hoàng Các, Nại Khê, Cự Phú, Tam Đa (có trại Tam Đa và trại Vàng). Nhiều tên trong số đó – Võng Phan, La Tiến, Thị Giang, Tam Đa – là tên thôn, tên cầu của xã Tống Trân ngày nay.
Thế kỷ XX
Tháng 3/1946 lập xã Tống Trân và xã Nguyên Hòa; năm 1957 Nguyên Hòa chia thành Nguyên Hòa và Hạnh Phúc, sau Hạnh Phúc đổi tên là Tam Đa. Huyện Phù Dung đổi tên Phù Cừ năm 1842; thời Hải Hưng, Phù Cừ hợp với Tiên Lữ thành huyện Phù Tiên (1977–1997).
Sắp xếp năm 2025
Theo Nghị quyết 1666/NQ-UBTVQH15, xã Tống Trân gồm toàn bộ các xã Tam Đa, Nguyên Hòa và Tống Trân.
Dân cư – xã hội
Dân số 19.937 người, sống chủ yếu bằng nông nghiệp và cây ăn quả. Tài liệu huyện ghi Tam Đa nằm trong nhóm xã có kinh tế trang trại và có nhà máy trên địa bàn. Phù Cừ có nhiều người đi lao động nước ngoài, đóng góp nguồn kiều hối lớn cho nông thôn huyện.
Kinh tế
Theo tài liệu huyện Phù Cừ, cây ăn quả đặc sản nhãn, vải tập trung chủ yếu ở các xã Tiên Tiến và Tam Đa, có giá trị kinh tế cao, hướng tới xuất khẩu. Kinh tế trang trại phát triển ở Tam Đa. Phần lớn đất đai vẫn là ruộng lúa và bãi màu ven sông Luộc.
Văn hóa – di tích
Đền Tống Trân thờ Lưỡng quốc Trạng nguyên Tống Trân. Lễ hội đền Tống Trân diễn ra hằng năm từ ngày 8 đến 16 tháng Tư âm lịch, được đưa vào danh mục di sản văn hoá phi vật thể quốc gia năm 2021. Truyện Tống Trân – Cúc Hoa, với hai nhân vật được thờ ở đền Tống Trân và đền Cúc Hoa, gắn với vùng đất Phù Cừ. Wikipedia còn ghi cây đa La Tiến trong số các cây cổ thụ có giá trị lịch sử của huyện.
Giao thông
- Cầu La Tiến qua sông Luộc nối Hưng Yên cũ với Thái Bình cũ; bến xe La Tiến được nâng cấp thành bến xe cấp tỉnh.
- Cầu Võng Phan trong địa phận xã, nối trục Tân Phúc – Võng Phan đi về phía Thái Bình; đường trục 60 m Tân Phúc – Võng Phan được định hướng thành trục đô thị – công nghiệp phía nam tỉnh.
- Tỉnh lộ 378 trên đê tả sông Luộc từ Tam Đa qua Nguyên Hòa, Tống Trân đi tới cống Xuân Quan (Văn Giang).
- Đường 201 từ đê thôn Võng Phan qua Tiên Tiến nối Quốc lộ 38B ở Quang Xá.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: "…, xã Tống Trân, tỉnh Hưng Yên". Cư dân Tam Đa, Nguyên Hòa cũ chuyển trọn sang xã mới.
Bản đồ Xã Tống Trân
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Tống Trân được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1666/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Tống Trân | Huyện Phù Cừ | Tỉnh Hưng Yên | toàn bộ |
| Xã Nguyên Hòa | Huyện Phù Cừ | Tỉnh Hưng Yên | toàn bộ |
| Xã Tam Đa | Huyện Phù Cừ | Tỉnh Hưng Yên | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Tống Trân gồm những xã cũ nào?
Các xã Tam Đa, Nguyên Hòa và Tống Trân của huyện Phù Cừ cũ.
Tên Tống Trân có nghĩa là gì?
Tên đặt theo Tống Trân – nhân vật truyền thuyết được tôn là Lưỡng quốc Trạng nguyên, thờ ở đền làng; xã mang tên này từ năm 1946 và được giữ khi sắp xếp 2025.
Lễ hội đền Tống Trân diễn ra khi nào?
Từ ngày 8 đến 16 tháng Tư âm lịch hằng năm; là di sản văn hoá phi vật thể quốc gia từ năm 2021.
Diện tích, dân số xã Tống Trân?
20,73 km², 19.937 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Cùng Huyện Phù Cừ trước đây
- Xã Đoàn Đào 22.781
- Xã Quang Hưng 29.462
- Xã Tiên Tiến 28.936
← Toàn bộ 104 xã, phường của Hưng Yên Tra tên xã cũ → mới