Nha Trang là phường thuộc tỉnh Khánh Hòa, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở năm phường Vạn Thạnh, Lộc Thọ, Vĩnh Nguyên, Tân Tiến và Phước Hòa của thành phố Nha Trang cũ; là nơi đặt trụ sở cơ quan cấp tỉnh. Diện tích 47,1 km², dân số 136.118 người.
Tổng quan
Phường Nha Trang là khu trung tâm của thành phố Nha Trang trước năm 2025, nằm ở phía đông tỉnh, giáp biển, có ranh giới phía bắc là sông Cái Nha Trang. Tên phường được kế thừa từ thành phố Nha Trang — tỉnh lỵ trước đây. Phường là nơi đặt trụ sở các cơ quan của tỉnh Khánh Hòa sau hợp nhất (trụ sở tỉnh ở số 46 đường Trần Phú). Trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND phường đặt tại trụ sở cũ của UBND thành phố Nha Trang, số 42 Lê Thánh Tôn.
Phường có diện tích 47,1 km² và dân số 136.118 người, mật độ khoảng 2.890 người/km² — đông dân nhất trong bốn phường kế thừa thành phố. Địa bàn gồm cả các đảo trong vịnh Nha Trang, trong đó lớn nhất là Hòn Tre với hai khu dân cư Bích Đầm và Vũng Ngán.
Nhiều địa chỉ quen thuộc của Nha Trang nằm trong phường: chợ Đầm, Nhà thờ Núi, ga Nha Trang, Viện Hải dương học, Biệt điện Cầu Đá, cảng Cầu Đá và Trung tâm Văn hóa Khánh Hòa.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: phường mới không trùng tên phường cũ nào trong năm đơn vị hợp thành, mà kế thừa tên thành phố Nha Trang. Các tên Vạn Thạnh, Lộc Thọ, Vĩnh Nguyên, Tân Tiến, Phước Hòa không còn là tên hành chính nhưng nhiều tên vẫn có trong tên tổ dân phố.
Không phải từ Hán Việt. Theo Wikipedia tiếng Việt, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng tên Nha Trang hình thành do cách đọc của người Việt phỏng theo âm một địa danh Chăm có trước: Aia Trang theo tiếng Chăm và Ea Trang theo tiếng Ê Đê (Rađe); Ea Trang được ghi là có nghĩa “nước Hến”. Tên ban đầu chỉ con sông, sau mở rộng cho cả vùng đất. Mục từ Nha Trang có trên wiki.ngonngu; tra hai âm “nha”, “trang” tại trang âm “nha” và trang âm “trang” — các chữ Hán đọc như vậy chỉ có thể dùng để ghi âm, không phản ánh nghĩa gốc của địa danh.
Lịch sử tên: bản đồ cuối thế kỷ XVII đã ghi “Nha Trang môn”, “Nha Trang hải môn” — tức cửa biển Nha Trang, được xem là tư liệu sớm nhất nhắc địa danh này. Đến thế kỷ XX, tên cửa biển thành tên thị trấn (1924), thị xã (1937), thành phố (1977), và từ 1/7/2025 là tên một phường.
Trùng tên: cả nước chỉ có một đơn vị cấp xã tên Nha Trang. Cần phân biệt với ba phường cùng gốc tên là Bắc Nha Trang, Tây Nha Trang và Nam Nha Trang.
Địa lý
Phía đông phường là Biển Đông; phía bắc là phường Bắc Nha Trang, ranh giới là sông Cái; phía tây là phường Tây Nha Trang; phía nam là phường Nam Nha Trang.
Vịnh Nha Trang (còn gọi vịnh Bình Cang) rộng khoảng 249,65 km², trong đó các đảo chiếm khoảng 37,8 km²; đảo lớn nhất là Hòn Tre, nhỏ nhất là Hòn Nọc; sông Cái là nguồn nước ngọt chính đổ vào vịnh. Hòn Tre rộng hơn 32,5 km², cách bờ khoảng 5 km và cách cảng Cầu Đá khoảng 3,5 km; khoảng 1.500 người sống thường xuyên trên đảo, chủ yếu ở Bích Đầm và Vũng Ngán, phần lớn làm nghề đánh cá. Biệt điện Cầu Đá nằm trên đỉnh núi Chụt (núi Cảnh Long), cách trung tâm khoảng 6 km về phía nam.
Khí hậu nhiệt đới xavan chịu ảnh hưởng đại dương, nhiệt độ trung bình năm khoảng 26,3°C. Mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 12, chiếm gần 80% lượng mưa cả năm; theo Wikipedia, Nha Trang ít bị bão ảnh hưởng.
Lịch sử
Vùng đất này từng thuộc Champa. Từ năm 1653 đến giữa thế kỷ XIX, đây còn là vùng hoang vu, thuộc huyện Vĩnh Xương, phủ Diên Khánh (theo cách gọi của Wikipedia).
- 30/8/1924 — Nghị định của Toàn quyền Đông Dương lập thị trấn Nha Trang từ các làng cổ Xương Huân, Phương Câu, Vạn Thạnh, Phương Sài và Phước Hải.
- 1937 — Nâng lên thị xã với năm phường: Xương Huân (đệ nhất), Phương Câu (đệ nhị), Vạn Thạnh (đệ tam), Phương Sài (đệ tứ), Phước Hải (đệ ngũ).
- 23/10/1945 — Ga Nha Trang là nơi chứng kiến việc nổ súng chống Pháp rạng sáng ngày này; nhà ga hiện là di tích lịch sử.
- 1958–1975 — Chính quyền Việt Nam Cộng hòa bỏ quy chế thị xã, chia thành hai xã Nha Trang Đông và Nha Trang Tây; năm 1970 tái lập thị xã.
- 1975–1989 — Thống nhất thành thị xã Nha Trang; ngày 30/3/1977 nâng lên thành phố, tỉnh lỵ Phú Khánh; ngày 30/6/1989 là tỉnh lỵ Khánh Hòa tái lập.
- 1/11/2024 — Hai phường Xương Huân, Vạn Thắng nhập vào phường Vạn Thạnh; ba phường Phước Tiến, Phước Tân, Tân Lập hợp thành phường Tân Tiến. Thành phố còn 14 phường, 8 xã.
- 1/7/2025 — Theo Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025, năm phường Vạn Thạnh, Lộc Thọ, Vĩnh Nguyên, Tân Tiến, Phước Hòa hợp thành phường Nha Trang; cùng ngày tỉnh Ninh Thuận hợp nhất vào Khánh Hòa (Nghị quyết 202/2025/QH15).
Sau sắp xếp, phường có 75 tổ dân phố; tháng 6/2026 HĐND phường thông qua việc gộp còn 36 tổ.
Dân cư và xã hội
Với 136.118 người, Nha Trang là phường đông dân nhất trong bốn phường kế thừa thành phố cũ. Trên Hòn Tre, khoảng 1.500 cư dân thường trú ở Bích Đầm và Vũng Ngán, phần lớn làm nghề đánh cá.
36 tổ dân phố sau đợt sắp xếp năm 2026 giữ nhiều tên phường, làng cũ — như Xương Huân, Vạn Thắng, Lộc Thọ (1–4), Vĩnh Nguyên, Vạn An, Vạn Phương, Vạn Trung, Cầu Đá, Chí Linh, Hoàn Kiếm, Núi Một, Bích Đầm, Vũng Ngán. Tổ dân phố Vĩnh Nguyên được lập từ hai tổ Trường Sơn và Thánh Gia.
Nhà thờ Núi là nhà thờ chính tòa của Giáo phận Nha Trang (giáo phận lập ngày 5/7/1957 do tách từ Giáo phận Qui Nhơn). Phường là nơi đặt Trung tâm Văn hóa Khánh Hòa.
Kinh tế
Nha Trang là trung tâm kinh tế của tỉnh Khánh Hòa; cơ cấu kinh tế thành phố cũ theo Wikipedia là dịch vụ – du lịch khoảng 63,8%, công nghiệp – xây dựng 32%, nông nghiệp 4,2% (số liệu thời điểm cũ). Trong phường có chợ Đầm, dải biển dọc đường Trần Phú và cảng Cầu Đá.
Trên Hòn Tre có khu du lịch Vinpearl, nối với cảng Cầu Đá bằng tuyến cáp treo vượt biển hoàn thành năm 2007. Cảng Nha Trang trong vịnh có độ sâu trước bến 11,8 m; ngoài ra có các cảng phục vụ du lịch như cảng du lịch Cầu Đá, cảng du lịch Hòn Tre.
Văn hóa và di tích
- Viện Hải dương học (số 1 Cầu Đá) — lập ngày 14/9/1922 với tên Sở Hải dương học nghề cá Đông Dương; bảo tàng của viện có hơn 24.000 mẫu vật của hơn 4.000 loài sinh vật biển và nước ngọt, trong đó có bộ xương cá voi dài gần 18 m.
- Nhà thờ Núi (tên chính thức: Nhà thờ chính tòa Kitô Vua, số 1 đường Thái Nguyên) — khởi công ngày 3/9/1928 trên núi Bông cao khoảng 12 m, khánh thành ngày 14/5/1933; tháp chuông khánh thành ngày 3/12/1935, điểm cao nhất (thánh giá trên tháp) cao 38 m tính từ mặt đường.
- Biệt điện Cầu Đá (Lầu Bảo Đại) — cụm năm tòa biệt thự kiến trúc Pháp xây năm 1923, ban đầu làm nơi ăn ở cho các nhà hải dương học.
- Ga Nha Trang — di tích lịch sử gắn với sự kiện ngày 23/10/1945.
- Chợ Đầm và Trung tâm Văn hóa Khánh Hòa.
Tháp Bà Ponagar nằm bên kia sông Cái, thuộc phường Bắc Nha Trang; chùa Long Sơn thuộc phường Tây Nha Trang.
Giao thông
Ga Nha Trang (số 17 Thái Nguyên, lý trình Km 1314+930) là ga chính trên tuyến Bắc – Nam, nằm giữa ga Lương Sơn và ga Cây Cầy, cách ga Sài Gòn 411 km. Quốc lộ 1C (nay là đường tỉnh 657B) qua cầu Xóm Bóng vào phường, rẽ sang đường Trần Quý Cáp đến vòng xoay Phương Sài. Cầu Trần Phú cũng bắc qua sông Cái. Đại lộ Nguyễn Tất Thành nối Nha Trang với sân bay quốc tế Cam Ranh, cách trung tâm khoảng 35 km. Từ cảng Cầu Đá có tàu và cáp treo ra Hòn Tre.
Hành chính
Địa chỉ sau sắp xếp ghi: “…, phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa”, không còn cấp “thành phố Nha Trang”. Người dân các phường cũ Vạn Thạnh, Lộc Thọ, Vĩnh Nguyên, Tân Tiến, Phước Hòa làm thủ tục tại UBND phường Nha Trang.
Bản đồ Phường Nha Trang
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường Nha Trang được lập từ 5 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Phường Lộc Thọ | Thành phố Nha Trang | Tỉnh Khánh Hòa | toàn bộ |
| Phường Phước Hòa | Thành phố Nha Trang | Tỉnh Khánh Hòa | toàn bộ |
| Phường Tân Tiến | Thành phố Nha Trang | Tỉnh Khánh Hòa | toàn bộ |
| Phường Vạn Thạnh | Thành phố Nha Trang | Tỉnh Khánh Hòa | toàn bộ |
| Phường Vĩnh Nguyên | Thành phố Nha Trang | Tỉnh Khánh Hòa | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Phường Nha Trang gồm những phường cũ nào?
Năm phường của thành phố Nha Trang cũ: Vạn Thạnh, Lộc Thọ, Vĩnh Nguyên, Tân Tiến và Phước Hòa, theo Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15, hiệu lực từ 1/7/2025.
Tên Nha Trang có nghĩa là gì?
Không phải từ Hán Việt. Theo Wikipedia, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng đây là cách người Việt đọc phỏng địa danh Chăm Aia Trang / Ê Đê Ea Trang (được ghi là nghĩa “nước Hến”), ban đầu là tên con sông.
Hòn Tre thuộc phường nào?
Hòn Tre cùng hai khu dân cư Bích Đầm, Vũng Ngán thuộc phường Nha Trang.
Tháp Bà Ponagar có thuộc phường Nha Trang không?
Không. Tháp Bà nằm ở cửa sông Cái, thuộc phường Bắc Nha Trang.
Ga Nha Trang và Nhà thờ Núi ở đâu?
Ga Nha Trang ở số 17, Nhà thờ Núi ở số 1 đường Thái Nguyên, đều thuộc phường Nha Trang.
Cùng Thành phố Nha Trang trước đây
- Phường Bắc Nha Trang 128.239
- Phường Nam Nha Trang 130.164
- Phường Tây Nha Trang 108.065
← Toàn bộ 65 xã, phường của Khánh Hòa Tra tên xã cũ → mới