Hồng Thái là xã ở trung tâm phía nam vùng Bắc Bình cũ, tỉnh Lâm Đồng, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1671/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở các xã Phan Thanh, Hồng Thái và một phần xã Hòa Thắng. Diện tích 101,64 km², dân số 25.049 người.
Tổng quan
Hồng Thái là một xã của tỉnh Lâm Đồng, cách Phan Thiết khoảng 65 km về phía đông bắc, nằm giữa Chợ Lầu, Lương Sơn và vùng đồi cát Hòa Thắng.
Xã rộng 101,64 km², có 25.049 người (số liệu sắp xếp năm 2025), mật độ khoảng 246 người/km² — cao so với các xã quanh vùng. Trụ sở đặt tại xã Hồng Thái cũ.
Xã mới gồm trọn hai xã Phan Thanh, Hồng Thái và một phần xã Hòa Thắng cũ (phần còn lại của Hòa Thắng cùng xã Hồng Phong lập thành xã Hòa Thắng mới). Trong danh sách thôn sau sắp xếp có thôn Tịnh Mỹ — trùng tên một trong các xã người Chăm của quận Phan Lý Chàm thời Việt Nam Cộng hòa.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: xã mới giữ tên xã Hồng Thái. Tên Phan Thanh còn lại trong tên thôn Phan Thanh; chữ “Thái” lặp lại trong nhiều tên thôn (Thái Hiệp, Thái Hòa, Thái Thành, Trí Thái, và trước 2026 còn Thái An, Thái Bình, Thái Thuận).
Phân tích Hán Việt. Thái trong địa danh thường là 泰 — yên ổn, thái bình (như quốc thái dân an). Hồng có thể là 紅 (đỏ) hoặc 洪 (lớn). Tư liệu đã tra không cho văn bản ghi chữ Hán của tên xã, nên tên có thể hiểu theo hai hướng: “đỏ và yên bình” hoặc “lớn lao, thái bình”. Không nên mặc định một cách viết.
Chữ “Hồng” trong vùng. Quanh đây có các xã cũ Hồng Phong, Hồng Thái (Bắc Bình), Hồng Sơn, Hồng Liêm (Hàm Thuận Bắc). Vùng xã Hồng Phong – Hòa Thắng là nơi có chiến khu Lê Hồng Phong; tư liệu đã tra không nói các tên xã có đặt theo chiến khu hay không.
Tên Phan Thanh mang yếu tố “Phan” chung của vùng Phan Rí, mà Wikipedia cho là bắt nguồn từ phiên âm địa danh Chăm.
Trùng tên: danh mục mới còn có xã Hồng Thái ở tỉnh Tuyên Quang — khi ghi địa chỉ cần kèm tên tỉnh.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã Hồng Thái giáp xã Bắc Bình ở phía đông, xã Hải Ninh ở phía bắc, xã Lương Sơn ở phía tây, xã Hòa Thắng ở phía nam.
Xã nằm giữa khu Chợ Lầu ở phía đông và vùng đồi cát Hòa Thắng ở phía nam, không giáp biển. Khí hậu bán khô hạn của cực Nam Trung Bộ, nắng gió nhiều, mùa mưa đến muộn.
Với 101,64 km², Hồng Thái là xã nhỏ nhất trong bảy xã kế thừa huyện Bắc Bình cũ, nhưng dân số đứng thứ hai sau xã Bắc Bình, nên mật độ cao.
Lịch sử
Thời Việt Nam Cộng hòa, Wikipedia ghi quận Phan Lý Chàm gồm các xã người Chăm Lạc Trị, Hậu Quách, Hựu An, Tịnh Mỹ và các xã đồng bào miền núi; quận Hòa Đa gồm các xã người Việt như Lương Sơn, Chợ Lầu, Phan Rí Thành. Sau năm 1975, bốn huyện Hòa Đa, Phan Lý, Hải Ninh và Tuy Phong hợp thành huyện Bắc Bình của tỉnh Thuận Hải với 25 xã; Hòa Thắng, Hồng Thái và Phan Thanh đều có tên trong danh sách 25 xã ấy.
Ngày 13/3/1979, Quyết định 104-CP lấy khu kinh tế mới Lương Nhơn của xã Hồng Thái, cùng hai thôn của Lương Sơn, để lập xã Bình Tân (nay thuộc xã Sông Lũy). Năm 1982 huyện Bắc Bình tách Tuy Phong; từ 1992 thuộc tỉnh Bình Thuận. Ngày 3/12/2007, Nghị định 176/2007/NĐ-CP nhập 4.232,95 ha của Lương Sơn vào Hòa Thắng.
Ngày 16/6/2025, Nghị quyết 1671/NQ-UBTVQH15 sắp xếp các xã Phan Thanh, Hồng Thái và một phần xã Hòa Thắng thành xã Hồng Thái, hiệu lực 1/7/2025. Xã có 13 thôn; tháng 6/2026 gom còn 7 thôn.
Dân cư và xã hội
Bảy thôn hiện nay: Cảnh Diễn, Phan Thanh, Thanh Bình, Thái Hiệp, Thái Hòa, Thái Thành và Trí Thái. Trước đợt sắp xếp năm 2026, xã còn có các thôn Châu Hanh, Mai Lãnh, Thanh Kiết, Tịnh Mỹ, Thái An, Thái Bình, Thái Thuận.
Wikipedia về tỉnh Bình Thuận ghi người Chăm là dân tộc đông thứ hai của tỉnh cũ, và Bắc Bình là nơi bảo lưu văn hóa Chăm Pa đặc sắc. Tên thôn Tịnh Mỹ trùng với tên một xã người Chăm thời Phan Lý Chàm; tuy vậy, tư liệu đã tra không có số liệu dân tộc riêng của xã Hồng Thái nên không nêu tỷ lệ.
Trường học, trạm y tế kế thừa từ các xã cũ; xã sát Chợ Lầu nên tiếp cận dễ các cơ sở tuyến trên của vùng.
Kinh tế
Nông nghiệp là chính. Wikipedia mô tả cảnh quan vùng Bắc Bình với đồng bằng xanh và vườn thanh long trên đường xuống biển.
Tư liệu đã tra không ghi khu công nghiệp trên địa bàn xã. Cao tốc Vĩnh Hảo – Phan Thiết đi qua huyện Bắc Bình cũ.
Văn hóa
Vùng Bắc Bình được Wikipedia mô tả là nơi bảo lưu văn hóa Chăm Pa, với nghệ thuật múa quạt, múa đội nước, múa Siva cung đình, và câu chuyện về “Bà Thầm” — người dân gọi vị công chúa cuối cùng của hoàng tộc Chăm Pa, mất khoảng năm 1997. Wikipedia về tỉnh Bình Thuận nhắc đền thờ Po Klong Mơhnai cùng hơn 100 bảo vật hoàng tộc Chăm do bà Nguyễn Thị Thềm lưu giữ; tư liệu đã tra không xác định đền nằm trong xã nào.
Tư liệu đã tra chưa ghi di tích xếp hạng riêng trên địa bàn xã Hồng Thái mới.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: “thôn …, xã Hồng Thái, tỉnh Lâm Đồng”. Cư dân phần Hòa Thắng cũ chuyển về Hồng Thái cần đối chiếu tên thôn mới khi làm giấy tờ.
Bản đồ Xã Hồng Thái
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Hồng Thái được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1671/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Phan Thanh | Huyện Bắc Bình | Tỉnh Bình Thuận | toàn bộ |
| Xã Hồng Thái | Huyện Bắc Bình | Tỉnh Bình Thuận | toàn bộ |
| Xã Hòa Thắng | Huyện Bắc Bình | Tỉnh Bình Thuận | một phần |
Hỏi đáp nhanh
Xã Hồng Thái (Lâm Đồng) gồm những đơn vị cũ nào?
Gồm xã Phan Thanh, xã Hồng Thái và một phần xã Hòa Thắng của huyện Bắc Bình cũ, theo Nghị quyết 1671/NQ-UBTVQH15, từ 1/7/2025.
Tên Hồng Thái có nghĩa là gì?
“Thái” thường là 泰 — yên ổn, thái bình; “Hồng” có thể là 紅 (đỏ) hoặc 洪 (lớn), tư liệu chưa cho biết chữ chính thức. Tên kế thừa xã Hồng Thái cũ.
Có bao nhiêu xã Hồng Thái?
Hai: ở Lâm Đồng và ở Tuyên Quang. Ghi địa chỉ cần kèm tên tỉnh.
Diện tích, dân số xã Hồng Thái?
101,64 km² và 25.049 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Xã Hòa Thắng cũ chia về những xã nào?
Một phần về xã Hồng Thái, phần còn lại cùng xã Hồng Phong lập thành xã Hòa Thắng mới.
Cùng Huyện Bắc Bình trước đây
- Xã Bắc Bình 51.344
- Xã Hải Ninh 19.422
- Xã Hòa Thắng 11.558
- Xã Lương Sơn 23.912
- Xã Phan Sơn 7.428
- Xã Sông Lũy 21.243
← Toàn bộ 124 xã, phường của Lâm Đồng Tra tên xã cũ → mới