Bình Chuẩn là xã thuộc tỉnh Nghệ An, giữ nguyên địa giới khi sắp xếp năm 2025 theo Nghị quyết 1678/NQ-UBTVQH15; trước đó thuộc huyện Con Cuông. Xã rộng 182,19 km², dân số 4.638 người – ít dân nhất vùng Con Cuông cũ.
Tổng quan
Bình Chuẩn là xã cực bắc của vùng Con Cuông cũ, nằm sâu trong núi giữa ba vùng Con Cuông, Tương Dương và Quỳ Hợp, Quỳ Châu cũ của tỉnh Nghệ An. Đây là một trong tám xã của tỉnh không sắp xếp trong đợt 2025, và là xã duy nhất trong sáu xã kế thừa địa bàn Con Cuông giữ nguyên địa giới.
Diện tích 182,19 km², dân số 4.638 người, mật độ khoảng 25 người/km² – thưa nhất vùng Con Cuông cũ. Xã có 7 bản; câu lạc bộ dân ca Thái là một trong những hoạt động văn hóa tiêu biểu. Chợ phiên Mường Chon đang được khôi phục để làm điểm giao thương và du lịch.
Các xã khác cùng gốc huyện Con Cuông: Mậu Thạch, Cam Phục, Con Cuông, Châu Khê, Môn Sơn.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên từ đâu ra: xã không sáp nhập nên giữ nguyên tên Bình Chuẩn, tên đã có từ khi xã còn thuộc huyện Tương Dương (trước năm 1963).
Phân tích Hán Việt: từ điển wiki.ngonngu.com có mục từ Bình Chuẩn nhưng chỉ ghi là tên xã ở Con Cuông và ở Thuận An (Bình Dương cũ), không kèm chữ Hán. Theo âm phổ biến, Bình là 平 – bằng phẳng, yên ổn; Chuẩn là 準 – mực thước, tiêu chuẩn. Vì không có văn bản gốc ghi chữ, nghĩa "bằng phẳng, chuẩn mực" chỉ là cách đọc theo mặt chữ.
Bên cạnh tên xã dáng Hán Việt, vùng này còn giữ những tên bản địa như Mường Chon – tên của chợ phiên; yếu tố mường là từ Thái chỉ một vùng cư trú (Wikipedia, mục Người Thái), còn chữ Chon chưa tra được nghĩa.
Trùng tên: trong danh mục xã phường sau sắp xếp năm 2025, Bình Chuẩn là tên duy nhất trên cả nước (phường Bình Chuẩn cũ ở Thuận An, Bình Dương nay được chia vào các phường Thuận Giao và An Phú của Thành phố Hồ Chí Minh).
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp Mường Ham và Mường Chọng (vùng Quỳ Hợp cũ) ở phía đông; Mậu Thạch và Cam Phục ở phía nam; Nga My (vùng Tương Dương cũ) ở phía tây; Hùng Chân (vùng Quỳ Châu cũ) ở phía bắc.
Vùng Con Cuông cũ thuộc Khu dự trữ sinh quyển miền tây Nghệ An, được UNESCO công nhận tháng 9/2007, với ba vùng lõi là Vườn quốc gia Pù Mát, Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống và Pù Hoạt. Năm 2026, đoàn đại biểu HĐND tỉnh khảo sát việc giải quyết kiến nghị cử tri về đất đai tại Khu bảo tồn Pù Huống – vấn đề được báo tỉnh xếp vào nhóm tin của xã Bình Chuẩn.
Rừng chiếm phần lớn diện tích; ruộng nước nằm trong các thung lũng hẹp. Kế hoạch 2025–2030 của xã có chuyển một phần diện tích rừng nguyên liệu sang trồng cây ăn quả.
Lịch sử
Vùng đất Bình Chuẩn cùng miền tây Nghệ An thời Lê thuộc phủ Trà Lân, thời Nguyễn thuộc phủ Tương Dương. Sau năm 1945, khi huyện Tương Dương được chia thành Tương Dương và Con Cuông, Bình Chuẩn ở lại với Tương Dương.
Ngày 5/7/1963, xã Bình Chuẩn được chuyển từ huyện Tương Dương về huyện Con Cuông quản lý (Wikipedia). Từ đó đến năm 2025, địa giới xã không đổi.
Trong dự thảo đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh, xã từng mang tên tạm "xã Con Cuông 6". Ngày 16/6/2025, Nghị quyết 1678/NQ-UBTVQH15 quyết định giữ nguyên xã Bình Chuẩn; từ 1/7/2025 xã trực thuộc tỉnh. Sau đó tỉnh hướng dẫn riêng việc lập phòng chuyên môn cho 8 xã không sáp nhập, trong đó có Bình Chuẩn. Đại hội Đảng bộ xã lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025–2030, được tổ chức năm 2025.
Dân cư và xã hội
Xã có 7 bản (Báo Nghệ An, 9/2025); thành phần dân tộc cụ thể chưa được nguồn đã tra công bố, nhưng hoạt động văn hóa được nhắc đến là của người Thái. Với 4.638 người, đây là xã ít dân nhất vùng Con Cuông cũ – chưa bằng một phần năm dân số xã Con Cuông.
Trong giai đoạn 2021–2025, xã đã xây, sửa 72 nhà cho hộ nghèo với hơn 5,1 tỷ đồng huy động; các chương trình mục tiêu quốc gia đầu tư hơn 13 tỷ đồng vào chăn nuôi, rừng, nhà ở và nước sinh hoạt. Hai bản đạt chuẩn nông thôn mới, ba bản đạt danh hiệu bản văn hóa; toàn xã đạt 13/19 tiêu chí nông thôn mới.
Kinh tế
Theo ước tính năm 2025 của Báo Nghệ An, tổng giá trị sản xuất của xã khoảng 73,5 tỷ đồng, trong đó nông – lâm – thủy sản 49,6 tỷ, thủ công – xây dựng 11,1 tỷ, thương mại – dịch vụ 12,4 tỷ. Sản lượng lương thực đạt 2.154,6 tấn, vượt xa kế hoạch 1.508 tấn. Chăn nuôi gặp khó do dịch bệnh, trong khi nuôi trồng thủy sản tăng đều.
Rừng nguyên liệu (keo) là nguồn thu chính của nhiều hộ; xã định hướng chuyển một phần sang cây ăn quả. Nghề đan lát mây tre đang được khôi phục; chợ phiên Mường Chon được tổ chức lại để làm điểm mua bán và thu hút khách.
Văn hóa
Văn hóa Thái là nền văn hóa chính của Bình Chuẩn. Xã có câu lạc bộ hát dân ca Thái hoạt động thường xuyên; nghề đan lát mây tre truyền thống đang được phục hồi. Chợ phiên Mường Chon – chợ họp theo phiên của vùng – được chọn làm điểm nhấn cho cả giao thương lẫn du lịch.
Nguồn đã tra chưa ghi nhận di tích được xếp hạng hay lễ hội mang tên riêng của xã.
Bản đồ Xã Bình Chuẩn
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Bình Chuẩn được lập từ 1 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1678/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Bình Chuẩn | Huyện Con Cuông | Tỉnh Nghệ An | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Bình Chuẩn có sáp nhập năm 2025 không?
Không. Bình Chuẩn là một trong 8 xã của Nghệ An giữ nguyên trong đợt sắp xếp 2025 (Nghị quyết 1678/NQ-UBTVQH15).
Tên Bình Chuẩn có nghĩa là gì?
Thường đọc là 平準: Bình là bằng phẳng, yên ổn; Chuẩn là mực thước. Chưa có văn bản giải thích lý do đặt tên.
Bình Chuẩn thuộc huyện Con Cuông từ khi nào?
Từ ngày 5/7/1963, khi xã được chuyển từ huyện Tương Dương về Con Cuông.
Bình Chuẩn có bao nhiêu bản?
7 bản, cư dân chủ yếu là người Thái, theo Báo Nghệ An năm 2025.
Diện tích và dân số xã Bình Chuẩn?
182,19 km² và 4.638 người theo số liệu sắp xếp năm 2025.
Cùng Huyện Con Cuông trước đây
- Xã Cam Phục 7.412
- Xã Châu Khê 12.210
- Xã Con Cuông 26.043
- Xã Mậu Thạch 13.200
- Xã Môn Sơn 18.836
← Toàn bộ 130 xã, phường của Nghệ An Tra tên xã cũ → mới