Nghĩa Lâm là xã thuộc tỉnh Nghệ An, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1678/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở bốn xã Nghĩa Lạc, Nghĩa Lâm, Nghĩa Sơn và Nghĩa Yên ở phía bắc huyện Nghĩa Đàn cũ, giáp Thanh Hóa. Diện tích 121,75 km², dân số 23.753 người.
Tổng quan
Nghĩa Lâm là xã cực bắc của vùng Nghĩa Đàn cũ, tỉnh Nghệ An, có hai mặt đông và bắc giáp tỉnh Thanh Hóa. Trên địa bàn có thác Đá Nhảy (Nghĩa Lạc cũ) và khu trồng rau công nghệ cao rộng hơn 100 ha ở Nghĩa Sơn cũ, theo Wikipedia.
Xã gồm bốn xã cũ Nghĩa Lạc, Nghĩa Lâm, Nghĩa Sơn, Nghĩa Yên; trụ sở đặt tại khu trụ sở xã Nghĩa Sơn và Nghĩa Lâm cũ. Diện tích 121,75 km², dân số 23.753 người, mật độ khoảng 195 người/km².
Tên gọi và ý nghĩa
Tên từ đâu ra: xã mới giữ tên xã Nghĩa Lâm, một trong bốn đơn vị hợp thành. Nghĩa Lâm có trong danh sách 36 xã của huyện Nghĩa Đàn sau Cách mạng Tháng Tám (Wikipedia); như hầu hết các xã của huyện, tên mở đầu bằng chữ “Nghĩa” của tên huyện. Ba tên còn lại — Nghĩa Lạc, Nghĩa Sơn, Nghĩa Yên — cùng theo lối ấy.
Phân tích Hán Việt: nghĩa là 義 — lẽ phải, việc nghĩa; lâm thường là 林 — rừng (cũng có 臨 – đến, kề bên). 義林 đọc theo nghĩa chữ là “rừng nghĩa”; khi chữ “Nghĩa” được dùng như phần chung của cả huyện, phần mang nghĩa riêng của tên là chữ “Lâm” — rừng. Nguồn đã tra không chép chữ Hán, nên hộp thông tin ghi “thường hiểu”.
Trùng tên: tỉnh Ninh Bình cũng có xã Nghĩa Lâm; khi viết địa chỉ cần ghi “xã Nghĩa Lâm, tỉnh Nghệ An”.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp tỉnh Thanh Hóa ở phía đông và phía bắc; Nghĩa Đàn và Nghĩa Mai ở phía nam; Nghĩa Mai ở phía tây. Bài huyện Nghĩa Đàn ghi huyện giáp các huyện Như Xuân, Như Thanh của Thanh Hóa ở phía bắc, và bao quanh huyện từ tây sang bắc, đông là các dãy núi tương đối cao (300 – 400 m) như Chuột Bạch, Bồ Bố, Cột Cờ.
Wikipedia ghi các xã Nghĩa Mai, Nghĩa Sơn, Nghĩa Lâm có mỏ đá bọt bazan (dùng làm phụ gia xi măng, đá puzơlan) với trữ lượng ước 70 – 100 triệu tấn, chưa được khảo sát chi tiết. Trang về xã Nghĩa Lâm cũ ghi có 10,3 ha mặt nước ao hồ kết hợp tưới cho khoảng 105 ha lúa, và những năm gần đây hạn hán, nắng nóng gay gắt hơn.
Lịch sử
Vùng đất thuộc huyện Nghĩa Đàn — lập năm 1840, theo Wikipedia ban đầu gọi là Nghĩa Đường. Đầu thế kỷ XX, chính quyền thuộc địa lập trạm Nghĩa Hưng (1908) rồi Sở đại lý Phủ Quỳ (1930) để quản lý vùng Quỳ Châu – Nghĩa Đàn, nơi người Pháp mở nhiều đồn điền.
Phong trào cách mạng ở Nghĩa Đàn bắt đầu với chi bộ đảng đầu tiên lập tháng 10/1930 tại hang Rú Ấm (nay thuộc vùng Nghĩa Đức); tháng 4/1931 các chi bộ hợp nhất ở làng Lụi, và ngày 22/8/1945 nhân dân huyện giành chính quyền, theo Wikipedia.
- Sau năm 1945: Nghĩa Lạc, Nghĩa Lâm, Nghĩa Sơn, Nghĩa Yên là xã của huyện Nghĩa Đàn.
- Năm 1963: xã Nghĩa Sơn cũ được chuyển sang lập huyện Quỳ Hợp (cùng Tam Hợp, Nghĩa Xuân).
- Ngày 25/11/1995 (Nghị định 83/NĐ-CP): lập lại xã Nghĩa Sơn mới trên cơ sở các thị trấn nông trường quốc doanh.
- Ngày 16/6/2025: Nghị quyết 1678/NQ-UBTVQH15 nhập Nghĩa Lạc, Nghĩa Lâm, Nghĩa Sơn, Nghĩa Yên thành xã Nghĩa Lâm.
Dân cư và xã hội
Xã có 23.753 người. Bài huyện Nghĩa Đàn mô tả cư dân vùng là sự hội tụ của người Thổ, người Thái bản địa với người Kinh di dân lên từ thời đồn điền và các đợt kinh tế mới; huyện cũ có 7,9% dân số theo Công giáo (2022). Nguồn đã tra không nêu tỷ lệ dân tộc riêng của xã. Trường học, trạm y tế bố trí theo bốn xã cũ và nay do xã Nghĩa Lâm quản lý.
Kinh tế
Rau sạch: theo Wikipedia, dự án rau FVF theo tiêu chuẩn VietGAP và hữu cơ của Công ty CP sản xuất và cung ứng rau quả Quốc tế được thực hiện ở Nghĩa Sơn với hơn 100 ha trồng trong nhà kính và ngoài trời; Nghĩa Sơn cũng là một vùng trồng rau tập trung của huyện. Cam tập trung ở các vùng nông trường Cờ Đỏ, Nghĩa Hồng, Nghĩa Sơn, Nghĩa Lâm, Nghĩa Hưng.
Trang xã Nghĩa Lâm cũ ghi có nghề mộc, xây dựng, ép dầu lạc, làm miến, bún, hương, cùng khu đất sản xuất gạch ngói khoảng 10 ha. Ở cấp huyện cũ, Wikipedia ghi Nghĩa Đàn có 18.205 ha rừng (9.205 ha rừng tự nhiên, 9.000 ha rừng trồng, chủ yếu keo, tràm), độ che phủ 25,4%; bài viết đánh giá vùng có khả năng phát triển công nghiệp chế biến lâm sản. Số liệu sản xuất riêng của xã mới chưa có trong nguồn chính thức đã tra.
Văn hóa
Thác Đá Nhảy (Nghĩa Lạc cũ) được bài huyện Nghĩa Đàn kể trong số các điểm du lịch thu hút khách, cùng thung lũng hoa Phủ Quỳ, khu sinh thái Hòn Mát, suối cá Khe Tọ. Văn hóa xã là văn hóa vùng Phủ Quỳ — nơi Wikipedia ghi có di chỉ khảo cổ làng Vạc với trống đồng Đông Sơn, và các dòng văn hóa Thổ, Thái, Kinh hòa trộn. Nguồn đã tra chưa ghi di tích được xếp hạng trên địa bàn bốn xã cũ.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi “…, xã Nghĩa Lâm, tỉnh Nghệ An”. Trụ sở xã đặt ở khu trụ sở các xã Nghĩa Sơn và Nghĩa Lâm cũ. Khi viết địa chỉ cần ghi đúng tỉnh Nghệ An, vì xã nằm sát ranh giới với các xã của tỉnh Thanh Hóa.
Bản đồ Xã Nghĩa Lâm
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Nghĩa Lâm được lập từ 4 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1678/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Nghĩa Sơn | Huyện Nghĩa Đàn | Tỉnh Nghệ An | toàn bộ |
| Xã Nghĩa Lạc | Huyện Nghĩa Đàn | Tỉnh Nghệ An | toàn bộ |
| Xã Nghĩa Lâm | Huyện Nghĩa Đàn | Tỉnh Nghệ An | toàn bộ |
| Xã Nghĩa Yên | Huyện Nghĩa Đàn | Tỉnh Nghệ An | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Nghĩa Lâm (Nghệ An) gồm những xã cũ nào?
Bốn xã Nghĩa Lạc, Nghĩa Lâm, Nghĩa Sơn, Nghĩa Yên của huyện Nghĩa Đàn cũ, theo Nghị quyết 1678/NQ-UBTVQH15.
Tên Nghĩa Lâm có nghĩa là gì?
Thường hiểu là 義林: Nghĩa là chữ chung của các xã huyện Nghĩa Đàn, Lâm là rừng. Xã giữ tên xã Nghĩa Lâm cũ.
Thác Đá Nhảy ở đâu?
Ở xã Nghĩa Lạc cũ, nay thuộc xã Nghĩa Lâm, theo Wikipedia.
Diện tích, dân số xã Nghĩa Lâm?
121,75 km² và 23.753 người theo số liệu sắp xếp năm 2025.
Xã Nghĩa Lâm giáp tỉnh nào?
Giáp tỉnh Thanh Hóa ở phía đông và phía bắc.
Cùng Huyện Nghĩa Đàn trước đây
- Xã Nghĩa Đàn 19.670
- Xã Nghĩa Hưng 25.459
- Xã Nghĩa Khánh 25.653
- Xã Nghĩa Lộc 25.007
- Xã Nghĩa Mai 17.844
- Xã Nghĩa Thọ 21.391
← Toàn bộ 130 xã, phường của Nghệ An Tra tên xã cũ → mới